Bộ 10 đề thi cuối kì 1 Toán 9 Cánh diều có đáp án - Đề 09

Hướng dẫn giải

a) – Xét biểu thức $A = \frac{{\sqrt x \left( {x + 1} \right)}}{{2\left( {\sqrt x - 1} \right)}}$.

Điều kiện xác định của biểu thức $A$ và $x \ge 0$ và $\sqrt x - 1 \ne 0$ hay $x \ge 0,\,\,x \ne 1.$

– Xét biểu thức $B = \frac{1}{{x + \sqrt x }} + \frac{{2\sqrt x }}{{x - 1}} - \frac{1}{{x - \sqrt x }}$.

Điều kiện xác định của biểu thức $B$ là $x \ge 0$ và $x + \sqrt x \ne 0,\,\,x - 1 \ne 0,\,\,x - \sqrt x \ne 0.$

Với mọi $x \ge 0,$ ta có:

⦁ $x - 1 = \left( {\sqrt x + 1} \right)\left( {\sqrt x - 1} \right)$.

Lại có $\sqrt x \ge 0$ nên $\sqrt x + 1 \ge 1 > 0.$

Do đó $x - 1 \ne 0$ khi $\sqrt x - 1 \ne 0,$ hay $\sqrt x \ne 1,$ tức là $x \ne 1.$

⦁ $x + \sqrt x = \sqrt x \left( {\sqrt x + 1} \right)$

Lại có $\sqrt x \ge 0$ nên $\sqrt x + 1 \ge 1 > 0.$

Do đó $x + \sqrt x \ne 0$ khi $\sqrt x \ne 0$ hay $x \ne 0$.

⦁ $x - \sqrt x = \sqrt x \left( {\sqrt x - 1} \right)$

Do đó $x - \sqrt x \ne 0$ khi $\sqrt x \ne 0$ và $\sqrt x - 1 \ne 0$, tức là $x \ne 0$ và $x \ne 1.$

Như vậy, điều kiện xác định của biểu thức $B$ là $x > 0,x \ne 1.$

Vậy, điều kiện xác định của biểu thức $A = \frac{{\sqrt x \left( {x + 1} \right)}}{{2\left( {\sqrt x - 1} \right)}}$ là $x \ge 0,x \ne 1$ và điều kiện xác định của biểu thức $B = \frac{1}{{x + \sqrt x }} + \frac{{2\sqrt x }}{{x - 1}} - \frac{1}{{x - \sqrt x }}$ là $x > 0,x \ne 1.$

b) Thay $x = \frac{1}{9}$ (thỏa mãn điều kiện) vào biểu thức $A,$ ta được:

$A = \frac{{\sqrt {\frac{1}{9}} \left( {\frac{1}{9} + 1} \right)}}{{2\left( {\sqrt {\frac{1}{9}} - 1} \right)}} = \frac{{\frac{1}{3}.\frac{{10}}{9}}}{{2\left( {\frac{1}{3} - 1} \right)}} = \frac{{\frac{{10}}{{27}}}}{{ - \frac{4}{3}}} = - \frac{5}{{18}}.$

Vậy $A = - \frac{5}{{18}}$ khi $x = \frac{1}{9}$.

c) Với $x > 0,x \ne 1$, ta có:

$B = \frac{1}{{x + \sqrt x }} + \frac{{2\sqrt x }}{{x - 1}} - \frac{1}{{x - \sqrt x }}$

$= \frac{1}{{\sqrt x \left( {\sqrt x + 1} \right)}} + \frac{{2\sqrt x }}{{\left( {\sqrt x + 1} \right)\left( {\sqrt x - 1} \right)}} - \frac{1}{{\sqrt x \left( {\sqrt x - 1} \right)}}$

$$= \frac{{\sqrt x - 1}}{{\sqrt x \left( {\sqrt x + 1} \right)\left( {\sqrt x - 1} \right)}} + \frac{{2\sqrt x \cdot \sqrt x }}{{\sqrt x \left( {\sqrt x + 1} \right)\left( {\sqrt x - 1} \right)}} - \frac{{\sqrt x + 1}}{{\sqrt x \left( {\sqrt x - 1} \right)\left( {\sqrt x + 1} \right)}}$$

$= \frac{{\sqrt x - 1 + 2x - \sqrt x - 1}}{{\sqrt x \left( {\sqrt x + 1} \right)\left( {\sqrt x - 1} \right)}}$$= \frac{{2x - 2}}{{\sqrt x \left( {\sqrt x + 1} \right)\left( {\sqrt x - 1} \right)}}$

$= \frac{{2\left( {x - 1} \right)}}{{\sqrt x \left( {x - 1} \right)}}$$= \frac{2}{{\sqrt x }}$.

Vậy với $x > 0,x \ne 1$ thì $B = \frac{2}{{\sqrt x }}$.

d) Với $x > 1,$ ta có:

$P = A.B = \frac{{\sqrt x \left( {x + 1} \right)}}{{2\left( {\sqrt x - 1} \right)}}.\frac{2}{{\sqrt x }} = \frac{{x + 1}}{{\sqrt x - 1}} = \frac{{x - 1 + 2}}{{\sqrt x - 1}} = \frac{{\left( {\sqrt x + 1} \right)\left( {\sqrt x - 1} \right)}}{{\sqrt x - 1}} + \frac{2}{{\sqrt x - 1}} = \sqrt x + 1 + \frac{2}{{\sqrt x - 1}}$.

Xét $P = \sqrt x + 1 + \frac{2}{{\sqrt x - 1}} = \sqrt x - 1 + \frac{2}{{\sqrt x - 1}} + 2$ với $x > 1.$

Do $x > 1$ nên $\sqrt x - 1 > 0$.

Áp dụng bất đẳng thức Cauchy cho 3 số $\sqrt x - 1\,;\,\,\frac{2}{{\sqrt x - 1}}\,;\,\,2$ không âm, ta có:

$\sqrt x - 1 + \frac{2}{{\sqrt x - 1}} \ge 2\sqrt {\left( {\sqrt x - 1} \right).\frac{2}{{\sqrt x - 1}}}$

$\sqrt x - 1 + \frac{2}{{\sqrt x - 1}} \ge 2\sqrt 2$

$\sqrt x - 1 + \frac{2}{{\sqrt x - 1}} + 2 \ge 2\sqrt 2 + 2$

Suy ra $P \ge 2\sqrt 2 + 2$ với $x > 1$.

Dấu “=” xảy ra khi và chỉ khi $\sqrt x - 1 = \frac{2}{{\sqrt x - 1}}$ .

Giải phương trình:

$\sqrt x - 1 = \frac{2}{{\sqrt x - 1}}$

${\left( {\sqrt x - 1} \right)^2} = 2$

$\sqrt x - 1 = \sqrt 2$ (do $\sqrt x - 1 > 0)$

$\sqrt x = \sqrt 2 + 1$

$x = 3 + 2\sqrt 2$ (thỏa mãn).

Vậy giá trị nhỏ nhất của $P = 2\sqrt 2 + 2$ khi $x = 3 + 2\sqrt 2$.

Điều kiện xác định: .

Ta có:

hoặc

(loại) hoặc (thỏa mãn)

Vậy nghiệm của phương trình là .

.

Vậy nghiệm của bất phương trình là

Gọi là số sản phẩm đội phải làm theo kế hoạch (, đơn vị: sản phẩm) và là số ngày đội đó làm theo kế hoạch (, đơn vị: ngày).

Theo kế hoạch, số sản phẩm phải làm là: (1).

Thực tế, mỗi ngày đội làm được 60 sản phẩm và hoàn thành trước 2 ngày đồng thời làm thêm được 24 sản phẩm.

Do đó, dựa vào số sản phẩm thực tế, ta có phương trình: hay (2).

Từ (1) và (2) ta có hệ phương trình: .

Thay vào phương trình (2), ta được:

, suy ra nên (thỏa mãn).

Thay vào phương trình , được (thỏa mãn).

Vậy số sản phẩm đội đó phải làm theo kế hoạch là sản phẩm.

Gọi (quả) là số quả bóng được ném vào rổ (,

Số quả bóng ném ra ngoài là: (quả).

Số điểm nhận được khi ném được quả bóng vào rổ là: (điểm).

Số điểm bị trừ khi ném quả ra ngoài là: (điểm).

Tổng số điểm đạt được sau khi ném quả bóng là: (điểm).

Theo bài, nếu đạt 15 điểm trở lên thì sẽ được chọn vào đội tuyển nên ta có bất phương trình:

.