TopStudy

Toán · Lớp 9

Bài tập cuối chương 5 lớp 9 (có lời giải)

8 câu · 12 phút · Ngân hàng đề TopStudy. Đáp án và lời giải do TopStudy biên soạn, mở ngay dưới từng câu.

Làm bài

Nội dung đề

Phần I. Tự luận

Câu 1

1 điểm

Cho đường tròn (O)(O) đương kính BCBC và điểm AA (khác BB và CC ).

a) Chứng minh rằng nếu AA nằm trên (O)(O) thì ABCABC là một tam giáo vuông; ngược lại, nếu ABCABC là một tam giác vuông tại AA thì AA nằm trên (O)(O).

b) Giả sử AA là một trong hai giao điểm của đường tròn (B;BO)(B;BO) với đường tròn (O)(O). Tính các góc của tam giác ABCABC.

c) Với cùng giả thiết câu b{\rm{b}}, tính độ dài cung ACAC và diện tích hình quạt nằm trong (O)(O) giới hạn bởi các bán kính OAOA và OCOC, biết rằng BC=6  cmBC = 6\;{\rm{cm}}.

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) A năm trên (O)(O)⇒OA=OB=OC\Rightarrow OA = OB = OC.

Tam giác ABCABC có OO là trung điểm đoạn BCBC nên AOAO là trung tuyến mà AO=12BCAO = \frac{1}{2}BC. Do đó ΔABC\Delta ABC vuông tại AA.

Hình minh hoạ

Ngược lại tam giác ABCABC vuông tại AA có AOAO là đường trung tuyến

⇒OA=OB=OC\Rightarrow OA = OB = OC

Chứng tỏ AA thuộc đường tròn (O)(O).

b) Khi AA là giao điểm của đường tròn ( B;BO{\rm{B}};{\rm{BO}} ) với đường tròn (O)(O)

Ta có OA=OB=ABOA = OB = AB nên tam giác ABCABC đều

⇒B^=AOB^=60∘\Rightarrow \widehat {\rm{B}} = \widehat {{\rm{AOB}}} = 60^\circ

⇒AOC^=180∘−AOB^\Rightarrow \widehat {{\rm{AOC}}} = 180^\circ - \widehat {{\rm{AOB}}}(hai góc kề bù)

=180∘−60∘=120∘= 180^\circ - 60^\circ = 120^\circ

Hình minh hoạ

Xét tam giác AOCAOC cân tại OO có:

AOC^=120∘(cmt)\widehat {AOC} = 120^\circ (cmt)⇒C^=OAC^=30∘\Rightarrow \widehat C = \widehat {OAC} = 30^\circ

Xét tam giác ABCABC có BAC^=180∘−(B^+C^)=180∘−(60∘+30∘)=90∘\widehat {BAC} = 180^\circ - (\widehat B + \widehat C) = 180^\circ - \left( {60^\circ + 30^\circ } \right) = 90^\circ

Các góc của tam giác ABCABC là BAC^=90∘,B^=60∘,C^=30∘\widehat {BAC} = 90^\circ ,\widehat B = 60^\circ ,\widehat C = 30^\circ.

c) Khi BC=6  cmBC = 6\;{\rm{cm}} ta có bán kính đường tròn (O)\left( O \right) là 3  cm3\;{\rm{cm}}.

Hình minh hoạ

Gọi lAC{l_{{\rm{AC}}}} là độ dài cung ACAC có lAC=120180⋅π⋅3≈6,3(  cm){l_{{\rm{AC}}}} = \frac{{120}}{{180}} \cdot \pi \cdot 3 \approx 6{,}3(\;{\rm{cm}})

Gọi SS là diện tích hình quạt nằm trong (O)(O) giới hạn bởi các bán kính OAOA và OCOC, ta có:

S=120360⋅π⋅32≈9,4(  cm)S = \frac{{120}}{{360}} \cdot \pi \cdot {3^2} \approx 9{,}4(\;{\rm{cm}})

Câu 2

1 điểm

Cho tứ giác ABCDABCD có B^=D^=90∘\widehat B = \widehat D = 90^\circ.

a) Chứng minh bốn điểm A,B,C,DA,B,C,D cùng nằm trên một đường tròn.

b) So sánh độ dài của ACAC và BDBD.

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Nối AA với CC. Gọi OO là trung điểm đoạn ACAC.

Xét tam giác ABCABC vuông tại BB (gt) có OBOB là đường trung tuyến

⇒OB=12AC\Rightarrow OB = \frac{1}{2}AC hay OA=OB=OCOA = OB = OC

Do đó ba điểm A,B,CA,B,C nằm trên đường tròn (O;AC2)\left( {O;\frac{{AC}}{2}} \right)

Hình minh hoạ

Chứng minh tương tự DD nằm trên đường tròn (O;AC2)\left( {O;\frac{{AC}}{2}} \right).

b) AC>BDAC > BD (ACAC là đường kính).

Câu 3

1 điểm

Cho ABAB là dây bất kì (không phải là đường kính) của đường tròn (0;4cm)\left( {0;{\rm{ }}4{\rm{ }}cm} \right). Gọi CC và DD lần lượt là các điểm đối xứng với AA và BB qua tâm OO.

a) Hai điểm CC và DD có nằm trên đường tròn (O)\left( O \right) không? Vì sao?

b) Biết rằng ABCDABCD là một hình vuông. Tính độ dài cung lớn ABAB và diện tích hình quạt tròn tạo bởi hai bán kính OAOA và OBOB.

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Vì CC đối xứng AA qua tâm OO⇒OC=OA\Rightarrow OC = OA.

Chứng minh tương tự OD=OBOD = OB

Mà OA=OB=4 cmOA = OB = 4\,cm

⇒ OA=OB=OC=OD=4cmOA = OB = OC = OD = 4{\rm{ }}cm hay hai điểm CC và DD nằm trên đường tròn (O)\left( O \right).

b) ABCDABCD là hình vuông AC⊥BDAC \bot BD tại OO hay số đo cung nhỏ ABAB bằng 900{90^0}.

⇒\Rightarrow số đo cung lớn ABAB bằng 3600−900=2700{360^0} - {90^0} = {270^0}.

Ta có độ dài cung lớn ABAB là: l=90180⋅π⋅4=6,28(cm)l = \frac{{90}}{{180}} \cdot \pi \cdot 4 = 6{,}28{\rm{ }}\left( {cm} \right)

Gọi SS là diện tích hình quạt tròn tạo bởi hai bán kính OAOA và OBOB

Ta có S=90360⋅π⋅42=12,56(cm2)S = \frac{{90}}{{360}} \cdot \pi \cdot {4^2} = 12{,}56{\rm{ }}\left( {c{m^2}} \right).

Câu 4

1 điểm

Cho hai đường tròn (O;2cm)\left( {O;{\rm{ }}2{\rm{ }}cm} \right) và (A;2cm)\left( {A;{\rm{ }}2{\rm{ }}cm} \right) cắt nhau tại C,DC,{\rm{ }}D, điểm AA nằm trên đường tròn tâm OO (hình vẽ).

Hình minh hoạ

a) Vẽ đường tròn (C;2cm)\left( {C;{\rm{ }}2{\rm{ }}cm} \right)

b) Đường tròn (C;2cm)\left( {C;{\rm{ }}2{\rm{ }}cm} \right) có đi qua hai điểm OO và AA không? Vì sao?

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Xem hình vẽ.

Hình minh hoạ

b) Vì C∈(O;2cm)C \in \left( {O;{\rm{ }}2{\rm{ }}cm} \right)⇒CO=2cm\Rightarrow CO = 2{\rm{ }}cm.

Tương tự C∈(A;2cm)C \in \left( {A;{\rm{ }}2{\rm{ }}cm} \right)⇒CA=2cm\Rightarrow CA = 2{\rm{ }}cm.

Ta có CO=CA=2cmCO = CA = 2{\rm{ }}cm nên (C;2cm)\left( {C;{\rm{ }}2{\rm{ }}cm} \right)đi qua hai điểm OO và AA.

Câu 5

1 điểm

Cho tam giác vuông ABCABC (Aˆ\^A vuông). Vẽ hai đường tròn (B;BA)\left( {B;{\rm{ }}BA} \right) và (C;CA)\left( {C;{\rm{ }}CA} \right) cắt nhau tại AA và A′A'. Chứng minh rằng:

a) BABA và BA′BA' là hai tiếp tuyến cắt nhau của đường tròn (C;CA).\left( {C;{\rm{ }}CA} \right).

b) CACA và CA′CA' là hai tiếp tuyến cắt nhau của đường tròn (B;BA).\left( {B;{\rm{ }}BA} \right).

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Hình minh hoạ

a) Xét ΔBA′C\Delta BA'C và ΔBAC\Delta BAC có:

BC (cạnh chung),

BA = BA',

CA = CA'.

Do đó ΔBA′C=ΔBAC\Delta BA'C = \Delta BAC (c.c.c)

⇒BA′C^=BAC^=900\Rightarrow \widehat {BA'C} = \widehat {BAC} = {90^0} (góc tương ứng) hay BA′⊥CA′BA' \bot CA'

Chứng tỏ BA′BA' là tiếp tuyến của đường tròn (C;CA)\left( {C;{\rm{ }}CA} \right)

Lại có BA⊥CABA \bot CA (gt) nên BABA là tiếp tuyến của đường tròn (C;CA)\left( {C;{\rm{ }}CA} \right)

Do đó BABA và BA′BA' là hai tiếp tuyến cắt nhau của đường tròn (C;CA)\left( {C;{\rm{ }}CA} \right)

b) Chứng minh tương tự CACA và CA′CA' là hai tiếp tuyến cắt nhau của đường tròn (B;BA).\left( {B;{\rm{ }}BA} \right).

Câu 6

1 điểm

Cho hai đường tròn (O)\left( O \right) và (O′)\left( {O'} \right) cắt nhau tại AA và BB. Một đường thẳng dd đi qua AA cắt (O)\left( O \right) tại EE và cắt (O′)\left( {O'} \right) tại FF (EE và FF khác AA). Biết điểm AA nằm trong đoạn EFEF. Gọi II và KK lần lượt là trung điểm của AEAE và AFAF (hình vẽ)

Hình minh hoạ

a) Chứng minh rằng tứ giác OO′KIOO'KI là một hình thang vuông.

b) Chứng minh rằng IK=12EFIK = \frac{1}{2}EF

c) Khi dd ở vị trí nào (dd vẫn qua AA) thì OO′KIOO'KI là một hình chữ nhật?

Xem đáp án và lời giải

Câu 7

1 điểm

Cho điểm BB nằm giữa hai điểm AA và CC, sao cho AB=2cmAB = 2{\rm{ }}cm và BC=1cmBC = 1{\rm{ }}cm. Vẽ các đường tròn (A;1,5cm),(B;3cm),(C;2cm)\left( {A;{\rm{ }}1{,}5{\rm{ }}cm} \right),{\rm{ }}\left( {B;{\rm{ }}3{\rm{ }}cm} \right),{\rm{ }}\left( {C;{\rm{ }}2{\rm{ }}cm} \right). Hãy xác định các cặp đường tròn:

a) Cắt nhau; b) Không giao nhau;

c) Tiếp xúc nhau.

Xem đáp án và lời giải

Câu 8

1 điểm

Trong hình vẽ, độ dài cạnh của các hình vuông lớn là 10cm10{\rm{ }}cm. Tính diện tích và chu vi của phần được tô màu.

Hình minh hoạ

Xem đáp án và lời giải

Đề cùng chủ đề

Tất cả đề Bài tập cuối chương V · Các bộ sách Toán Lớp 9