TopStudy

Sinh học · Tốt nghiệp THPT

Đề ôn thi Tốt nghiệp THPT Sinh học năm 2026 có đáp án - Đề số 4

28 câu · 50 phút · Ngân hàng đề TopStudy. Đáp án và lời giải do TopStudy biên soạn, mở ngay dưới từng câu.

Làm bài

Nội dung đề

Phần I. Trắc nghiệm nhiều lựa chọn

Câu 1

0,25 điểm

PHẦN I. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 18. Mỗi câu hỏi thí sinh chỉ chọn một phương án.

Đối với tế bào, nước không có vai trò nào sau đây?

  1. Đáp án A: cung cấp năng lượng cho tế bào.
  2. Đáp án B: thành phần chính cấu tạo tế bào.
  3. Đáp án C: dung môi hoà tan nhiều chất cần thiết.
  4. Đáp án D: môi trường của các phản ứng sinh hoá.
Xem đáp án và lời giải

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: A

Hướng dẫn giải:

Đối với tế bào nước không có vai trò cung cấp năng lượng.

Đáp án: A.

Câu 2

0,25 điểm
Tế bào người nuôi trong phòng thí nghiệm thì cứ 24 giờ phân chia 1 lần. Thời gian chu kì tế bào lúc này là
  1. Đáp án A: 24 giờ
  2. Đáp án B: 12 giờ
  3. Đáp án C: 48 giờ
  4. Đáp án D: 6 giờ
Xem đáp án và lời giải

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: A

Chọn A

Câu 3

0,25 điểm
Sản phẩm của quá trình quang hợp là
  1. Đáp án A: nước và khí carbon dioxide.
  2. Đáp án B: nước và khí oxygen.
  3. Đáp án C: chất hữu cơ và khí oxygen.
  4. Đáp án D: chất hữu cơ và khí carbon dioxide.
Xem đáp án và lời giải

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: C

Chọn C

Câu 4

0,25 điểm
Phát biểu nào sau đây không đúng khi nói về đặc điểm của sinh vật tự dưỡng?
  1. Đáp án A: Nguồn carbon chủ yếu để tổng hợp các chất hữu cơ là từ hợp chất hữu cơ.
  2. Đáp án B: Sử dụng năng lượng ánh sáng.
  3. Đáp án C: Tổng hợp chất hữu cơ từ chất vô cơ.
  4. Đáp án D: Sử dụng nguồn carbon chủ yếu là CO2_{2}.
Xem đáp án và lời giải

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: A

Chọn A

Câu 5

0,25 điểm

Hình sau đây mô tả quá trình phiên mã ngược, nhận định nào dưới đây đúng?

Hình minh hoạ

  1. Đáp án A: Qua ba giai đoạn (1, 2, 3) đã tạo nên các virus có vật chất di truyền RNA.
  2. Đáp án B: Giai đoạn (2) chính là sự phiên mã ngược.
  3. Đáp án C: Sau khi tạo cDNA thì cDNA tồn tại độc lập trong tế bào chất và điều khiển tổng hợp RNA, protein để tạo các virus mới.
  4. Đáp án D: Sau khi tạo cDNA thì cDNA mới cài xen vào DNA tế bào chủ từ đó mới điều khiển phiên mã, dịch mã tạo các thành phần virus để tạo các virus mới.
Xem đáp án và lời giải

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: D

Chọn D

Câu 6

0,25 điểm

BRCA1 và BRCA2 là gene có nhiệm vụ tạo ra protein ức chế khối u. Những protein này giúp sửa chữa DNA bị hỏng, do đó hai gene BRCA đóng vai trò trong việc đảm bảo sự ổn định của vật liệu di truyền. Khi một trong hai gene này bị đột biến, DNA bị tổn thương có thể không được sửa chữa đúng cách, tế bào có thể phát triển bất thường, tăng nguy cơ hình thành tế bào ung thư. Hai gene BRCA là hai gene lớn, đã có hàng ngàn đột biến được báo cáo trên hai gene này. Tỉ lệ người mang đột biến gene BRCA1 và BRCA2 lần lượt là 1/300 và 1/800. Hiện nay có khoảng gần 20 gene được báo cáo có nhiều bằng chứng liên quan tới ung thư vú di truyền và được thống kê ở hình bên dưới. Sữ dụng dữ liệu và hãy cho biết nhận định nào sai?

Hình minh hoạ

  1. Đáp án A: Gene BRCA 1,2 chiếm hơn 50% các trường hợp và được biết đến là hai gene quan trọng nhất trong ung thư vú di truyền.
  2. Đáp án B: Các protein được mã hóa bởi gene BRCA1 và BRCA2 đều có cùng một số chức năng như cùng điều hòa phiên mã, sữa chữa những tổn thương nội sinh hay ngoại sinh của DNA làm ổn định cấu trúc bộ gene.
  3. Đáp án C: Nếu các gene BRCA1 và BRCA2 bị đột biến sẽ dẫn đến tăng sinh bất thường tế bào, cơ chế dẫn đến hình thành tế bào ung thư.
  4. Đáp án D: Làm xét nghiệm nhiễm sắc đồ có thể chẩn đoán 2 gene BRCA1 và BRCA2 có bị thay đổi về cấu trúc không.
Xem đáp án và lời giải

Câu 7

0,25 điểm
Quan sát hình cho biết đây là cơ chế phát sinh dạng đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể nào?
  1. Đáp án A: Đảo đoạn.
  2. Đáp án B: Lặp đoạn.
  3. Đáp án C: Chuyển đoạn không tương hỗ.
  4. Đáp án D: Chuyển đoạn tương hỗ.
Xem đáp án và lời giải

Câu 8

0,25 điểm
Di truyền y học có những vai trò nào?
  1. Đáp án A: Nghiên cứu và bảo tồn sự đa dạng sinh học.
  2. Đáp án B: Đề xuất biện pháp bảo vệ môi trường sống.
  3. Đáp án C: Nghiên cứu nguyên nhân và cơ chế di truyền các bệnh tật ở người.
  4. Đáp án D: Phát triển các giống cây trồng có năng suất cao.
Xem đáp án và lời giải

Câu 9

0,25 điểm
Gánh nặng của di truyền là
  1. Đáp án A: bộ gene người ngày càng biến đổi theo hướng thoái hoá.
  2. Đáp án B: tồn tại trong hệ gene người có nhiều gene ở trạng thái đồng hợp tử.
  3. Đáp án C: trong quần thể tồn tại gene đột biến gây chết hoặc nửa gây chết.
  4. Đáp án D: Do sự phân li đa dạng, hệ gene người bao gồm nhiều gene xấu.
Xem đáp án và lời giải

Câu 10

0,25 điểm

Dựa trên các số liệu giải phẫu và phân tích trình tự DNA, người ta đã xây dựng được cây tiến hóa phản ánh mối quan hệ họ hàng giữa các loài như hình sau:

Hình minh hoạ

Trong số các phát biểu sau về mối quan hệ họ hàng giữa các loài:

(1) Thú có họ hàng gần gũi với lưỡng cư hơn là với cá phổi.

(2) Thằn lằn có họ hàng gần gũi với chim hơn là với thú.

(3) Thú có họ hàng gần gũi với lưỡng cư hơn là với chim.

(4) Cá sấu có họ hàng gần gũi với chim hơn là với thằn lằn và rắn.

(5) Cá sấu có họ hàng gần gũi với chim hơn so với đà điểu.

Các phát biểu đúng về mối quan hệ họ hàng giữa các loài là ?

  1. Đáp án A: 1, 2, 3
  2. Đáp án B: 1, 2, 4.
  3. Đáp án C: 1, 2, 4, 5
  4. Đáp án D: 2, 4, 5.
Xem đáp án và lời giải

Câu 11

0,25 điểm

Theo thuyết tiến hóa tổng hợp hiện đại, người con trai có mũi to và lông mày rậm được gọi là gì?

Hình minh hoạ

  1. Đáp án A: Biến dị cá thể.
  2. Đáp án B: Biến dị tổ hợp.
  3. Đáp án C: Đột biến.
  4. Đáp án D: Con lai.
Xem đáp án và lời giải

Câu 12

0,25 điểm
Chọn lọc nhân tạo là
  1. Đáp án A: quá trình tự nhiên chọn lọc các biến dị có lợi để sinh vật thích nghi tốt hơn với môi trường sống.
  2. Đáp án B: quá trình con người tác động chọn lọc và giữ lại các biến dị có lợi của sinh vật phục vụ nhu cầu riêng.
  3. Đáp án C: quá trình thay đổi tự nhiên của sinh vật để thích nghi với các điều kiện môi trường sống khác nhau.
  4. Đáp án D: quá trình con người tạo ra môi trường sống lý tưởng để sinh vật tự phát triển theo ý muốn.
Xem đáp án và lời giải

Câu 13

0,25 điểm
Theo thuyết tiến hóa hiện đại, một allele có lợi cũng có thể bị loại hoàn toàn khỏi quần thể bởi tác động của nhân tố tiến hóa nào sau đây?
  1. Đáp án A: Đột biến
  2. Đáp án B: Giao phối không ngẫu nhiên
  3. Đáp án C: Chọn lọc tự nhiên
  4. Đáp án D: Phiêu bạt di truyền
Xem đáp án và lời giải

Câu 14

0,25 điểm
Loài bông Gossypium hirsutum được trồng ở Mỹ có bộ NST là 52, được hình thành từ loài bông dại A có bộ NST 2n = 26 và loài bông dại D có bộ NST 2n = 26. Kết luận nào sau đây về bộ NST của loài bông được trồng ở Mỹ là chính xác?
  1. Đáp án A: Loài mới chỉ chứa các NST của loài bông dại A.
  2. Đáp án B: Loài mới là kết quả của sự lai xa và nhân đôi toàn bộ NST của con lai F1.
  3. Đáp án C: Bộ NST của loài mới bằng tổng số NST của hai loài bố mẹ.
  4. Đáp án D: Loài mới chỉ chứa NST của loài bông dại B.
Xem đáp án và lời giải

Câu 15

0,25 điểm
Một số loài cá thuộc họ Ceratoidae, các con cá đực sống kí sinh và nhận dinh dưỡng từ cá cái. Môi trường sống của các con cá đực thuộc họ Ceratoidae là
  1. Đáp án A: trên cạn.
  2. Đáp án B: sinh vật.
  3. Đáp án C: đất.
  4. Đáp án D: nước.
Xem đáp án và lời giải

Câu 16

0,25 điểm
Ổ sinh thái của loài là tập hợp giới hạn sinh thái của...........(1)......... trong môi trường sống của loài. Vị trí (1) là
  1. Đáp án A: một nhân tố sinh thái.
  2. Đáp án B: tất cả các môi trường sống.
  3. Đáp án C: các nhân tố sinh thái vô sinh.
  4. Đáp án D: tất cả các nhân tố sinh thái.
Xem đáp án và lời giải

Câu 17

0,25 điểm
Thành phần của một hệ sinh thái bao gồm
  1. Đáp án A: sinh vật sản xuất, sinh vật tiêu thụ, sinh vật phân giải.
  2. Đáp án B: thành phần hữu sinh, thành phần vô sinh.
  3. Đáp án C: thành phần sản xuất, thành phần vô sinh.
  4. Đáp án D: thành phần hữu cơ, thành phần vô cơ.
Xem đáp án và lời giải

Câu 18

0,25 điểm
Sinh thái học phục hồi là gì?
  1. Đáp án A: Là lĩnh vực ứng dụng các nguyên lý sinh thái nhằm đưa các hệ sinh thái đã bị suy thoái trở về trạng thái gần nhất với trạng thái tự nhiên của nó.
  2. Đáp án B: Quá trình phá hủy một hệ sinh thái để xây dựng hệ sinh thái mới.
  3. Đáp án C: Quá trình nghiên cứu các yếu tố sinh thái và cách chúng tương tác trong tự nhiên.
  4. Đáp án D: Quá trình khai thác tài nguyên tự nhiên bền vững.
Xem đáp án và lời giải

Phần II. Trắc nghiệm đúng sai

Câu 19

1 điểm

PHẦN II. Thi sinh trả lời từ câu 1 đến câu 4. Trong mỗi ý a), b), c), d) ở mỗi câu, thi sinh chọn đúng hoặc sai.

Một nghiên cứu thực hiện trên động vật ăn thịt nhằm đánh giá tác động của các loại thức ăn khác nhau lên tốc độ tiêu hóa. Các bước thí nghiệm được thực hiện như sau:

- Bước 1: Lựa chọn động vật thí nghiệm, xác định cách đo tốc độ tiêu hóa dựa trên thời gian thức ăn di chuyển qua dạ dày.

- Bước 2: Chọn 12 con chó trưởng thành khỏe mạnh, có trọng lượng tương đương.

- Bước 3: Chia thành 3 nhóm (4 con mỗi nhóm):

· Nhóm X: Ăn thịt sống.

· Nhóm Y: Ăn thịt nấu chín.

· Nhóm Z: Ăn thịt nấu chín kèm tinh bột.

- Bước 4: Theo dõi và đo thời gian từ khi ăn xong đến khi thức ăn được tiêu hóa hết khỏi dạ dày.

- Bước 5: So sánh kết quả giữa các nhóm.

Dựa trên thí nghiệm này, hãy cho biết mỗi nhận định sau đây là Đúng hay Sai?

  • Ý a: Bước 1 tập trung vào việc thiết kế thí nghiệm và dự đoán kết quả.
  • Ý b: Nhóm Z sẽ có tốc độ tiêu hóa chậm nhất do có thêm tinh bột, làm tăng gánh nặng tiêu hóa.
  • Ý c: Nhóm X và nhóm Y sẽ không có sự khác biệt về tốc độ tiêu hóa vì cả hai đều tiêu thụ protein động vật.
  • Ý d: Nếu chức năng enzyme pepsin trong dạ dày bị ức chế, tốc độ tiêu hóa ở nhóm X sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng hơn so với nhóm Z.
Xem đáp án và lời giải

Câu 20

1 điểm

Hình sau đây mô tả cơ chế di truyền trong tế bào

Hình minh hoạ

Hãy quan sát hình và cho biết mỗi nhận định sau đây là Đúng hay Sai?

  • Ý a: Hình trên mô tả cơ chế tái bản DNA.
  • Ý b: [II] được hình thành nhờ enzyme RNA polymerase.
  • Ý c: Mạch khuôn 4 - 1 có chiều 5’ - 3’, mạch mới 7 - 9 được tổng hợp từ mạch này có chiều 5’ - 3’.
  • Ý d: Mạch mới 6 - 5 được tổng hợp chậm hơn so với mạch 7 - 9.
Xem đáp án và lời giải

Câu 21

1 điểm
Ở người, nhóm máu ABO do 3 allele IA^{A}, IB^{B}, IO^{O} quy định. Trong đó allele IA^{A}IB^{B}quy định kháng kháng nguyên A, B trên bề mặt hồng cầu, allele IO^{O} không quy định kháng nguyên A, B). Người có kiểu gene dị hợp IA^{A}IB^{B} có cả 2 loại kháng nguyên A và B trên bề mặt hồng cầu. Mỗi phát biểu sau đây về tính trạng nàylà Đúng hay Sai?
  • Ý a: Bố và mẹ có kiểu gene IA^{A}IO^{O} và IA^{A}IB^{B} sinh con có đủ 4 loại nhóm máu.
  • Ý b: Người nhóm máu B có thể mang kiểu gene IB^{B} IB^{B}, IB^{B}IO^{O}.
  • Ý c: Các gene quy định nhóm máu ABO ở người là do tương tác giữa các allele thuộc các gene khác nhau.
  • Ý d: Nếu một cặp vợ chồng đều có nhóm máu A thì khả năng họ sinh đứa trai đầu lòng có nhóm máu O là 12,5%.
Xem đáp án và lời giải

Câu 22

1 điểm

Hai loài cỏ lâu năm cùng chi Gs và Gp phân bố hầu như tách biệt ở các vùng đất chua và đất kiềm đá vôi. Hai loài đều sinh trưởng tốt khi được trồng riêng trên cả hai loại đất kiềm và đất chua. Độ che phủ của hai loài cũng được nghiên cứu khi trồng chung hai loài trên đất kiềm (Hình a) và đất chua (Hình b). Tỉ lệ nảy mầm trung bình của hạt ở hai loài trong điều kiện đất kiềm và đất chua cũng được nghiên cứu trong phòng thí nghiệm (Hình c).

Hình minh hoạ

  • Ý a: Hai loài Gp và Gs có mối quan hệ cạnh tranh, luôn có ổ sinh thái khác nhau.
  • Ý b: Khi nuôi chung hai loài trên đất kiềm, loài Gp phát triển mạnh, độ che phủ tăng nhanh từ 20% lên 100% sau 2 năm, trong khi loài Gs giảm về 0% ngay trong năm đầu.
  • Ý c: Sự sinh trưởng và phát triển của Gp từ khi hạt nảy mầm đến khi cây già đều chỉ phù hợp ở đất kiềm.
  • Ý d: Trồng hai loài cỏ này trên cùng một môi trường vẫn đảm bảo cân bằng sinh thái.
Xem đáp án và lời giải

Phần III. Trắc nghiệm trả lời ngắn

Câu 23

0,25 điểm

PHẦN III. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 6. Thí sinh điền kết quả mỗi câu vào mỗi ô trả lời tương ứng theo hướng dẫn của phiếu trả lời.

Một cặp vợ chồng đến tư vấn di truyền sau khi người vợ bị sảy thai liên tiếp và chưa sinh được người con nào. Khi phân tích bộ NST của cặp vợ chồng, người chồng bị chuyển đoạn giữa NST số 3 và NST số 21, còn người vợ có bộ NST bình thường. Hình dưới đây minh họa cho 6 khả năng của bộ NST trong tinh trùng người chồng, trong đó, màu đen là NST số 3, màu trắng là NST số 21.

Hình minh hoạ

Trong 6 khả năng nói trên, có bao nhiêu trường hợp con sinh ra không mắc hội chứng Down?

Xem đáp án và lời giải

Câu 24

0,25 điểm

Ở cà chua, allele B quy định quả đỏ trội hoàn toàn so với allele b quy định quả vàng. Cho phép lai P: Bb (đỏ) × Bb (đỏ) sinh ra F1_{1} có bao nhiêu loại kiểu hình?

Thành phần năng lựcKiến thứcChỉ báoCấp độ tư duy
Vận dụng kiến thức kĩ năng đã họcDi truyền học MendelVD2Vận dụng
Xem đáp án và lời giải

Câu 25

0,25 điểm
Ở người, tính trạng hói đầu do một gene có 2 allele quy định, allele B quy định hói đầu, allele b quy định kiểu hình bình thường. Kiểu gene Bb quy định hói đầu ở nam và bình thường ở nữ. Trong một quần thể cân bằng di truyền, trung bình cứ 10.000 người thì có 100 người bị hói. Tỉ lệ người có kiểu gene bb trong quần thể là bao nhiêu? (Viết kết quả dưới dạng số thập phân, làm tròn 2 chữ số sau dấu phẩy)
Xem đáp án và lời giải

Câu 26

0,25 điểm

Ở quần đảo Galapagos thuộc vùng Trung Mỹ, loài chim sẻ Geospiza fortis có kích thước mỏ đa dạng và phù hợp với các loại hạt cây mà chúng ăn: chim sẻ có mỏ nhỏ thường ăn hạt nhỏ, mềm; chim sẻ có mỏ lớn ăn các hạt to, cứng. Trong một nghiên cứu, kích thước mỏ trung bình của quần thể chim sẻ đo được năm 1976 là 9,4 mm. Năm 1977, một đợt hạn hán kéo dài làm phần lớn các cây có hạt nhỏ, mềm bị chết do chịu hạn kém. Trong thời gian đó, khoảng 80% chim sẻ bị chết, chủ yếu là chim sẻ có mỏ nhỏ ăn hạt nhỏ, mềm. Đến năm 1978, quần thể chim sẻ này có kích thước mỏ trung bình là 10,2 mm. Cho các sự kiện sau đây:

1. Hình thành quần thể chim sẻ có thích thước mỏ lớn hơn (trung bình 10.2 mm).

2. Từ năm 1977, dưới tác động của chọn lọc tự nhiên, các cá thể có đặc điểm kích thước mỏ nhỏ sống sót ít, sinh sản tạo con cháu ít; các cá thể có kích thước mỏ lớn sống sót nhiều sinh sản nhiều con cháu đông.

3. Thông qua sinh sản, các allele đột biến được phát tán trong quần thể, nhân lên và biểu hiện thành kiểu hình biến dị trong quần thể.

4. Trong quần thể ban đầu phát sinh các đột allele biến quy định kích thước mỏ khác nhau.

Hãy viết liền các số tương ứng với bốn sự kiện theo trình tự của quá trình hình thành đặc điểm thích nghi về kích thước mỏ của chim.

Xem đáp án và lời giải

Câu 27

0,25 điểm

Giả sử lưới thức ăn ở hình 3 gồm các loài sinh vật được kí hiệu; A, B, C, D, E, F, G, H, I. Cho biết loài A là sinh vật sản xuất và loài E là sinh vật tiêu thụ bậc cao nhất. Sự thay đổi số lượng cá thể của loài H liên quan trực tiếp đến sự thay đổi số lượng cá thể của bao nhiêu loài trong lưới thức ăn trên?

Hình minh hoạ

Hình 3

Xem đáp án và lời giải

Câu 28

0,25 điểm

Trong nông nghiệp việc trồng xen canh giữa 3 loại cây đậu, bí đỏ ,ngô trên một đơn vị diện tích đồng ruộng cho thấy ba loại cây trồng này có mối quan hệ với nhau. Cây đậu góp phần tổng hợp đạm tự nhiên từ khí quyển cung cấp cho cây trồng xen canh. Cây ngô sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho cây đậu phát triển và leo lên. Còn bí đỏ là loại rau mọc theo chiều hướng nằm ngang. Chúng phát triển giúp che phủ mặt đất, bảo vệ đất và hạn chế cỏ dại.

Có bao nhiêu nhận định sau đây là đúng ở thông tin trên?

(1) Đây là biện pháp tốt nhất để đồng thời sử dụng tối ưu các điều kiện đất, ánh sáng, nước, chất dinh dưỡng trong đất,…

(2) Có thể góp phần tăng thu nhập kinh tế cho người nông dân.

(3) Đậu, bí đỏ và ngô: Đây là 3 loại có mối quan hệ hỗ trợ nhau.

(4) Có thể trồng xen canh :theo hàng ,theo luống ,hỗn hợp, gối vụ ...

Xem đáp án và lời giải

Đề cùng chủ đề

Tất cả đề Đề ôn thi Tốt nghiệp THPT Sinh học · Các bộ sách Sinh học Tốt nghiệp THPT