TopStudy

Toán · Lớp 11

Giải SGK Toán 11 KNTT Bài 2. Công thức lượng giác có đáp án

18 câu · 27 phút · Ngân hàng đề TopStudy. Đáp án và lời giải do TopStudy biên soạn, mở ngay dưới từng câu.

Làm bài

Nội dung đề

Phần I. Tự luận

Câu 1

1 điểm
Một thiết bị trễ kĩ thuật số lặp lại tín hiệu đầu vào bằng cách lặp lại tín hiệu đó trong một khoảng thời gian cố định sau khi nhận được tín hiệu. Nếu một thiết bị như vậy nhận được nốt thuần f1_{1}(t) = 5sin t và phát lại được nốt thuần f2_{2}(t) = 5cos t thì âm kết hợp là f(t) = f1_{1}(t) + f2_{2}(t), trong đó t là biến thời gian. Chứng tỏ rằng âm kết hợp viết được dưới dạng f(t) = ksin (t + φ), tức là âm kết hợp là một sóng âm hình sin. Hãy xác định biên độ âm k và pha ban đầu φ (– π ≤ φ ≤ π) của sóng âm.
Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải:

Sau bài học này ta sẽ giải quyết được bài toán trên như sau:

Ta có: f(t) = f1_{1}(t) + f2_{2}(t) = 5sin t + 5 cos t = 5(sin t + cos t)

Theo Ví dụ 2 trang 18 SGK Toán lớp 11 Tập 1, ta chứng minh được

sin t + cos t = 2sin⁡(t+π4)\sqrt 2 \sin \left( {t + \frac{\pi }{4}} \right).

Do đó, f(t)=52sin⁡(t+π4)f\left( t \right) = 5\sqrt 2 \sin \left( {t + \frac{\pi }{4}} \right).

Vậy âm kết hợp viết được dưới dạng f(t) = ksin (t + φ), trong đó biên độ âm k=52k = 5\sqrt 2 và pha ban đầu của sóng âm là φ=π4\,\varphi = \frac{\pi }{4}.

Câu 2

1 điểm

Nhận biết công thức cộng

a) Cho a=π3a = \frac{\pi }{3} và b=π6b = \frac{\pi }{6}, hãy chứng tỏ cos(a – b) = cos a cos b + sin a sin b.

b) Bằng cách viết a + b = a – (– b) và từ công thức ở HĐ1a, hãy tính cos(a + b).

c) Bằng cách viết sin(a – b) = cos⁡[π2−(a−b)]=cos⁡[(π2−a)+b]\cos \left[ {\frac{\pi }{2} - \left( {a - b} \right)} \right] = \cos \left[ {\left( {\frac{\pi }{2} - a} \right) + b} \right] và sử dụng công thức vừa thiết lập ở HĐ1b, hãy tính sin(a – b).

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải:

a) Ta có: a – b = π3−π6=π6\frac{\pi }{3} - \frac{\pi }{6} = \frac{\pi }{6} nên cos(a – b) = cos⁡π6=32\cos \frac{\pi }{6} = \frac{{\sqrt 3 }}{2}.

cos a cos b + sin a sin b

= cos⁡π3cos⁡π6+sin⁡π3sin⁡π6=12⋅32+32⋅12\cos \frac{\pi }{3}\cos \frac{\pi }{6} + \sin \frac{\pi }{3}\sin \frac{\pi }{6} = \frac{1}{2} \cdot \frac{{\sqrt 3 }}{2} + \frac{{\sqrt 3 }}{2} \cdot \frac{1}{2}

=34+34=32= \frac{{\sqrt 3 }}{4} + \frac{{\sqrt 3 }}{4} = \frac{{\sqrt 3 }}{2}.

Vậy với a=π3a = \frac{\pi }{3} và b=π6b = \frac{\pi }{6}, ta thấy cos(a – b) = cos a cos b + sin a sin b.

b) Ta có: cos(a + b) = cos[a – (– b)] = cos a cos(– b) + sin a sin(– b)

Mà cos(– b) = cos b, sin(– b) = – sin b (hai góc đối nhau).

Do đó, cos(a + b) = cos a cos b + sin a . (– sin b) = cos a cos b – sin a sin b.

c) Ta có: sin(a – b) = cos⁡[π2−(a−b)]=cos⁡[(π2−a)+b]\cos \left[ {\frac{\pi }{2} - \left( {a - b} \right)} \right] = \cos \left[ {\left( {\frac{\pi }{2} - a} \right) + b} \right]

=cos⁡(π2−a)cos⁡b−sin⁡(π2−a)sin⁡b= \cos \left( {\frac{\pi }{2} - a} \right)\cos b - \sin \left( {\frac{\pi }{2} - a} \right)\sin b

=sin⁡acos⁡b−cos⁡asin⁡b= \sin a\cos b - \cos a\sin b (do cos⁡(π2−a)=sin⁡a\cos \left( {\frac{\pi }{2} - a} \right) = \sin a, sin⁡(π2−a)=cos⁡a\sin \left( {\frac{\pi }{2} - a} \right) = \cos a).

Vậy sin(a – b) = sin a cos b – cos a sin b.

Câu 3

1 điểm

Chứng minh rằng:

a) sin x – cos x = 2sin⁡(x−π4)\sqrt 2 \sin \left( {x - \frac{\pi }{4}} \right);

b) tan⁡(π4−x)=1−tan⁡x1+tan⁡x   \tan \left( {\frac{\pi }{4} - x} \right) = \frac{{1 - \tan x}}{{1 + \tan x}}\,\,\,(x≠π2+kπ,  x≠3π4+kπ,k∈Z)\left( {x \ne \frac{\pi }{2} + k\pi ,\,\,x \ne \frac{{3\pi }}{4} + k\pi ,k \in \mathbb{Z}} \right).

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải:

a) Ta có: VP=2sin⁡(x−π4)=2(sin⁡xcos⁡π4−cos⁡xsin⁡π4)VP = \sqrt 2 \sin \left( {x - \frac{\pi }{4}} \right) = \sqrt 2 \left( {\sin x\cos \frac{\pi }{4} - \cos x\sin \frac{\pi }{4}} \right)

=2sin⁡x.22−2cos⁡x.22=sin⁡x−cos⁡x=VT= \sqrt 2 \sin x.\frac{{\sqrt 2 }}{2} - \sqrt 2 \cos x.\frac{{\sqrt 2 }}{2} = \sin x - \cos x = VT (đpcm).

b) Ta có: VT=tan⁡(π4−x)=tan⁡π4−tan⁡x1+tan⁡π4tan⁡x=1−tan⁡x1+tan⁡x=VPVT = \tan \left( {\frac{\pi }{4} - x} \right) = \frac{{\tan \frac{\pi }{4} - \tan x}}{{1 + \tan \frac{\pi }{4}\tan x}} = \frac{{1 - \tan x}}{{1 + \tan x}} = VP (do  tan⁡π4=1)\left( {do\,\,\tan \frac{\pi }{4} = 1} \right).

Câu 4

1 điểm
Giải bài toán trong tình huống mở đầu.
Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải:

Ta có: f(t) = f1_{1}(t) + f2_{2}(t) = 5sin t + 5 cos t = 5(sin t + cos t)

Theo Ví dụ 2 trang 18 SGK Toán lớp 11 Tập 1, ta chứng minh được

sin t + cos t = 2sin⁡(t+π4)\sqrt 2 \sin \left( {t + \frac{\pi }{4}} \right).

Do đó, f(t)=52sin⁡(t+π4)f\left( t \right) = 5\sqrt 2 \sin \left( {t + \frac{\pi }{4}} \right).

Vậy âm kết hợp viết được dưới dạng f(t) = ksin (t + φ), trong đó biên độ âm k=52k = 5\sqrt 2 và pha ban đầu của sóng âm là φ=π4\,\varphi = \frac{\pi }{4}.

Câu 5

1 điểm

Xây dựng công thức nhân đôi

Lấy b = a trong các công thức cộng, hãy tìm công thức tính: sin 2a; cos 2a; tan 2a.

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải:

Ta có:

+) sin 2a = sin(a + a) = sin a cos a + cos a sin a = sin a cos a + sin a cos a = 2 sin a cos a.

+) cos 2a = cos (a + a) = cos a cos a – sin a sin a = cos2^{2} a – sin2^{2}a

Mà sin2^{2}a + cos2^{2} a = 1, suy ra sin2^{2} a = 1 – cos2^{2} a và cos2^{2} a = 1 – sin2^{2} a.

Do đó, cos 2a = cos2^{2} a – sin2^{2} a = 2cos2^{2} a – 1 = 1 – 2sin2^{2} a.

+) tan 2a = tan (a + a) = tan⁡a+tan⁡a1−tan⁡atan⁡a=2tan⁡a1−tan⁡2a\frac{{\tan a + \tan a}}{{1 - \tan a\tan a}} = \frac{{2\tan a}}{{1 - {{\tan }^2}a}}.

Câu 6

1 điểm
Không dùng máy tính, tính cos⁡π8\cos \frac{\pi }{8}.
Xem đáp án và lời giải

Câu 7

1 điểm

Xây dựng công thức biến đổi tích thành tổng

a) Từ các công thức cộng cos(a + b) và cos(a – b), hãy tìm: cos a cos b; sin a sin b.

b) Từ các công thức cộng sin(a + b) và sin(a – b), hãy tìm: sin a cos b.

Xem đáp án và lời giải

Câu 8

1 điểm

Không dùng máy tính, tính giá trị của các biểu thức:

A = cos 75° cos 15°; B = sin⁡5π12cos⁡7π12\sin \frac{{5\pi }}{{12}}\cos \frac{{7\pi }}{{12}}.

Xem đáp án và lời giải

Câu 9

1 điểm
Trong các công thức biến đổi tích thành tổng ở Mục 3, đặt u = a – b, v = a + b và viết các công thức nhận được.
Xem đáp án và lời giải

Câu 10

1 điểm

Không dùng máy tính, tính giá trị của biểu thức

B = cos⁡π9+cos⁡5π9+cos⁡11π9\cos \frac{\pi }{9} + \cos \frac{{5\pi }}{9} + \cos \frac{{11\pi }}{9}.

Xem đáp án và lời giải

Câu 11

1 điểm

Khi nhấn một phím trên điện thoại cảm ứng, bàn phím sẽ tạo ra hai âm thuần, kết hợp với nhau để tạo ra âm thanh nhận dạng duy nhất phím. Hình 1.13 cho thấy tần số thấp f1_{1} và tần số cao f2_{2} liên quan đến mỗi phím. Nhấn một phím sẽ tạo ra sóng âm y = sin(2πf1_{1}t) + sin(2πf2_{2}t), ở đó t là biến thời gian (tính bằng giây).

a) Tìm hàm số mô hình hóa âm thanh được tạo ra khi nhấn phím 4.

b) Biến đổi công thức vừa tìm được ở câu a về dạng tích của một hàm số sin và một hàm số côsin.

Hình minh hoạ

Xem đáp án và lời giải

Câu 12

1 điểm
Sử dụng 15° = 45° – 30°, hãy tính các giá trị lượng giác của góc 15°.
Xem đáp án và lời giải

Câu 13

1 điểm

Tính:

a) cos⁡(a+π6)\cos \left( {a + \frac{\pi }{6}} \right), biết sin⁡a=13\sin a = \frac{1}{{\sqrt 3 }} và π2<a<π\frac{\pi }{2} < a < \pi;

b) tan⁡(a−π4)\tan \left( {a - \frac{\pi }{4}} \right), biết cos⁡a=−13\cos a = - \frac{1}{3} và π<a<3π2\pi < a < \frac{{3\pi }}{2}.

Xem đáp án và lời giải

Câu 14

1 điểm

Tính sin 2a, cos 2a, tan 2a, biết:

a) sin⁡a=13\sin a = \frac{1}{3} và π2<a<π\frac{\pi }{2} < a < \pi;

b) sin a + cos a = 12\frac{1}{2} và π2<a<3π4\frac{\pi }{2} < a < \frac{{3\pi }}{4}.

Xem đáp án và lời giải

Câu 15

1 điểm

Tính giá trị của các biểu thức sau:

a) A=sin⁡π15cos⁡π10+sin⁡π10cos⁡π15cos⁡2π15cos⁡π5−sin⁡2π15sin⁡π5A = \frac{{\sin \frac{\pi }{{15}}\cos \frac{\pi }{{10}} + \sin \frac{\pi }{{10}}\cos \frac{\pi }{{15}}}}{{\cos \frac{{2\pi }}{{15}}\cos \frac{\pi }{5} - \sin \frac{{2\pi }}{{15}}\sin \frac{\pi }{5}}};

b) B=sin⁡π32cos⁡π32cos⁡π16cos⁡π8B = \sin \frac{\pi }{{32}}\cos \frac{\pi }{{32}}\cos \frac{\pi }{{16}}\cos \frac{\pi }{8}.

Xem đáp án và lời giải

Câu 16

1 điểm

Chứng minh đẳng thức sau:

sin(a + b) sin(a – b) = sin2^{2} a – sin2^{2} b = cos2^{2} b – cos2^{2} a.

Xem đáp án và lời giải

Câu 17

1 điểm

Cho tam giác ABC có B^=75∘\widehat B = 75^\circ; C^=45∘\widehat C = 45^\circ và a = BC = 12 cm.

a) Sử dụng công thức S=12absin⁡CS = \frac{1}{2}ab\sin C và định lí sin, hãy chứng minh diện tích của tam giác ABC cho bởi công thức

S=a2sin⁡Bsin⁡C2sin⁡AS = \frac{{{a^2}\sin B\sin C}}{{2\sin A}}.

b) Sử dụng kết quả ở câu a và công thức biến đổi tích thành tổng, hãy tính diện tích S của tam giác ABC.

Xem đáp án và lời giải

Câu 18

1 điểm

Trong Vật lí, phương trình tổng quát của một vật dao động điều hòa cho bởi công thức x(t) = Acos(ωt + φ), trong đó t là thời điểm (tính bằng giây), x(t) là li độ của vật tại thời điểm t, A là biên độ dao động (A > 0) và φ ∈ [–π; π] là pha ban đầu của dao động.

Xét hai dao động điều hòa có phương trình:

x1(t)=2cos⁡(π3t+π6){x_1}\left( t \right) = 2\cos \left( {\frac{\pi }{3}t + \frac{\pi }{6}} \right) (cm),

x2(t)=2cos⁡(π3t−π3){x_2}\left( t \right) = 2\cos \left( {\frac{\pi }{3}t - \frac{\pi }{3}} \right) (cm).

Tìm dao động tổng hợp x(t) = x1_{1}(t) + x2_{2}(t) và sử dụng công thức biến đổi tổng thành tích để tìm biên độ và pha ban đầu của dao động tổng hợp này.

Xem đáp án và lời giải

Đề cùng chủ đề

Tất cả đề Công thức lượng giác · Các bộ sách Toán Lớp 11