Đề thi HSG Sinh học 12 THPT Ngọc Lặc - Thanh Hóa có đáp án

Phần I. Câu trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn *(**Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 20. Mỗi câu hỏi thí sinh chỉ chọn một phương án).*

Trong quá trình truyền đạt thông tin di truyền, mARN có vai trò gì?

Ở một loài cây, tính trạng “màu lá” chịu ảnh hưởng của cả gen nhân (N) và gen lục lạp (C). Alen N trong nhân giúp hình thành protein vận chuyển diệp lục. Lục lạp bình thường (C⁺) tạo diệp lục, lục lạp đột biến (C⁻) không tạo diệp lục.

Thực hiện các phép lai:

Phát biểu nào sau đây đúng nhất?

Ở người, sự hình thành nhóm máu ABO do hoạt động phối hợp của 2 gene H và I, được thể hiện trong sơ đồ hình bên dưới.

Allele lặn h và allele lặn I$^{O}$ đều không tổng hợp được enzyme tương ứng. Gene H và gene I nằm trên hai cặp NST khác nhau. Khi trên bề mặt hồng cầu có cả kháng nguyên A và kháng nguyên B thì biểu hiện nhóm máu AB, khi không có cả hai loại kháng nguyên thì biểu hiện nhóm máu O. Trong một gia đình, cả người vợ và người chồng đều có nhóm máu O, sinh đứa con thứ nhất có nhóm máu A, đứa con thứ 2 có nhóm máu B. Trong trường hợp không phát sinh đột biến mới, theo lí thuyết, phát biểu nào sau đây là sai khi nói về sự di truyền nhóm máu ở gia đình trên?

Các cơ thể nào sau đây là đột biến?

1. XO – người

2. XO – châu chấu

3. ZO – gà

4. ZW – gà

5. XY – ruồi giấm

Trong thí nghiệm của Meselson và Stahl về cơ chế sao chép của DNA, vi khuẩn được nuôi trong môi trường chứa các nucleotide được đánh dấu bởi đồng vị nặng N15 trong một vài thế hệ, sau đó được chuyển sang nuôi trong môi trường có các nucleotide N14. Trong môi trường nuôi cấy mới, sau mỗi chu kỳ sao chép, DNA từ vi khuẩn được tách chiết và ly tâm trong ống nghiệm để phân tách DNA dựa theo tỷ trọng. Hãy cho biết trong các hình dưới đây, hình nào mô tả đúng nhất vị trí của các phân đoạn ly tâm DNA sau 2 chu kỳ sao chép?

Giả sử 5 tế bào sinh tinh của cơ thể có kiểu gen $\frac{\mathrm{ABCDE}}{\mathrm{abcde}}$tiến hành giảm phân bình Xét một cơ thể đực có kiểu gen tiến hành giảm phân tạo giao tử. Giả sử trong quá trình giảm phân không xảy ra đột biến nhưng ở tất cả các tế bào đều xảy ra trao đổi chéo dẫn tới hoán vị gen. Có bao nhiêu phát biểu sau đây đúng?

(1) Có 3 tế bào giảm phân tạo ra tối đa 12 loại giao tử.
(2) Có 20 tế bào giảm phân tạo ra tối thiểu 4 loại giao tử.
(3) Có 2 tế bào giảm phân và mỗi tế bào chỉ có trao đổi chéo tại 1 điểm thì tạo ra tối đa 6 loại giao tử.
(4) Có 6 tế bào giảm phân và mỗi tế bào chỉ có trao đổi chéo tại 1 điểm thì tạo ra tối đa 10 loại giao tử.

Ở người, chứng loạn dưỡng cơ Duchenne (DMD) là một bệnh liên quan đến gen lặn trên nhiễm sắc thể X, ảnh hưởng đến cơ bắp. Khi nghiên cứu tế bào của 6 bé trai bị DMD, ngoài ra còn có thêm nhiều rối loạn khác, người ta tìm thấy có vùng bị mất đoạn nhỏ trên nhiễm sắc thể X, được hiển thị ở hình bên dưới.

Theo lý thuyết, hãy cho biết phát biểu nào sao đây sai?

Chú thích*:* i → vi: NST X của các bé trai bị DMD.

1 → 13: Các vị trí tương ứng trên NST X ở người bình thường. Đoạn bị trống là các đoạn NST tương ứng bị mất.

Theo lý thuyết, hãy cho biết phát biểu nào sao đây sai?

Để tạo giống cà chua đỏ giàu lycopene, người ta cần chuyển gene Y từ một loài thực vật khác vào cây cà chua. Quy trình này sử dụng vi khuẩn Agrobacterium tumefaciens làm tế bào nhận trung gian để chuyển gene. Một trong những công đoạn rất quan trọng của quy trình được biểu diễn trong hình dưới đây:

Phát biểu nào sau đây đúng về các bước trong giai đoạn này?

Phát biểu nào sau đây đúng về các bước trong giai đoạn trên?

PHẦN II. Câu trắc nghiệm đúng sai. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 6. Trong mỗi ý ở mỗi câu, thí sinh chọn Đúng hoặc Sai.

Một loài thực vật, sự biểu hiện kiểu hình của các kiểu gen ở các nhiệt độ khác nhau được mô tả tóm tắt trong bảng sau:

Cho cây (P) có kiểu hình hoa hồng, thân cao tự thụ phấn, thu được một lượng lớn hạt F$_{1}$. Các hạt này trồng ở 34°C thì thu được 38% cây hoa hồng, thân cao. Biết quá trình giảm phân là bình thường và giống nhau giữa các cây. Từ kết trên, mỗi phát biểu sau là đúng hay sai?

Hình bên thể hiện sơ đồ một cặp nhiễm sắc thể thường của một gia đình chuột lang gồm có 1 cá thể bố, 2 cá thể mẹ và 2 cá thể con. Biết rằng các cá thể 1, 2, 3 là bố mẹ và các cá thể 4, 5 là con (mỗi con do 1 mẹ sinh ra). Biết rằng không có đột biến và không có trao đổi chéo cặp nhiễm sắc thể đang quan tâm. Nhận xét về mối quan hệ giữa các cá thể này, theo lý thuyết mỗi phát biểu sau là đúng hay sai?

Đây là quy trình tách chiết DNA từ các tế bào gan lợn. Mỗi nhận định sau đây là Đúng hay Sai về thí nghiệm này?

Bệnh Mucoviscidose là một bệnh nặng biểu hiện với rối loạn về tiêu hóa và hô hấp, những rối loạn này càng tăng theo tuổi tác, nguyên nhân là do các chất nhày do các tuyến nhày trong cơ thể tiết ra quá đặc. Một cá thể thuộc về một gia đình không có tiền sử về bệnh này có thể có kiểu gene dị hợp về bệnh này với xác suất là 1/22. Nghiên cứu sự di truyền về bệnh này trong một gia đình, người ta ghi lại được nhánh phả hệ sau:

Phân tích một đoạn trên mạch mã hóa của cặp allele (mạch A: bình thường và mạch a: đột biến) qui định sự tổng hợp chất nhày, người ta ghi được:

A: TTT CTT TTA TAG AAA CCA CAA AAG ATA.

503 504 505 506 507 508 509 510 511

a: TTT CTT TTA TAG TAA CCA CAA AAG ATA .

Cho biết bộ ba mã hóa trên mARN của amino acid Phenylalanin là UUU, của Isolơxin là AUU.

Cho hình ảnh về hình dạng của 4 cây rau mác ở các tầng nước khác nhau

BRCA1 và BRCA2 là gene có nhiệm vụ tạo ra protein ức chế khối u. Những protein này giúp sửa chữa DNA bị hỏng, do đó hai gene BRCA đóng vai trò trong việc đảm bảo sự ổn định của vật liệu di truyền. Khi một trong hai gene này bị đột biến, DNA bị tổn thương có thể không được sửa chữa đúng cách, tế bào có thể phát triển bất thường, tăng nguy cơ hình thành tế bào ung thư. Hai gene BRCA là hai gene lớn, đã có hàng ngàn đột biến được báo cáo trên hai gene này. Tỉ lệ người mang đột biến gene BRCA1 và BRCA2 lần lượt là 1/300 và 1/800. Hiện nay có khoảng gần 20 gene được báo cáo có nhiều bằng chứng liên quan tới ung thư vú di truyền và được thống kê ở hình bên dưới.

Sữ dụng dữ liệu và hãy cho biết nhận định nào đúng hay sai?

PHẦN III. Câu trắc nghiệm trả lời ngắn. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 6; điền và tô kết quả vào phiếu trả lời.

Các nhà khoa học đã phân tích các mẫu DNA của 3 gia đình bằng cách sử dụng 6 locus đoạn lặp ngắn kế tiếp (short tandem repeat - STR) nằm trên 6 nhiễm sắc thể thường khác nhau. Mỗi locus STR thường có nhiều alen khác nhau và được kí hiệu bằng các chữ số (ví dụ ở bảng bên), với mẫu DNA của Long ở lucus 1 thì kí hiệu 3/5 cho biết kiểu gene là dị hợp tử gồm alen 3 và alen 5. Trong gia đình thứ nhất, bố tên là Long và mẹ tên là Ngân, con trai họ tên là Mạnh. Trong gia đình thứ hai, có bố Nhân và hai con trai Tín và Nghĩa. Trong gia đình thứ ba, có bố Phú và một người con trai tên Đạt. Sử dụng DNA của người không có quan hệ họ hàng với bất kì gia đình nào nêu trên. Các mẫu DNA chưa xác định danh tính được đánh số ngẫu nhiên, trừ mẫu của Long. Dựa vào trình tự DNA quan sát được xác định mẫu DNA của Ngân là mẫu số bao nhiêu?

Giá trị nhiệt độ mà ở đó một phân tử DNA dạng sợi kép tách hoàn toàn thành sợi đơn được gọi là nhiệt độ nóng chảy của DNA, kí hiệu là Tm. Người ta ước tính rằng số liên kết giữa cặp G – X trong phân tử DNA giảm 1% thì nhiệt độ nóng chảy Tm giảm đi 0,4$^{0}$C. Trong một nghiên cứu về nhiệt độ nóng chảy của DNA, thí nghiệm được thực hiện như sau: Người ta tách chiết 4 phân tử DNA có khối lượng bằng nhau ở 4 loài sinh vật khác nhau (loài 1, loài 2, loài 3, loài 4) và sau thí nghiệm người ta thấy nhiệt độ nóng chảy của DNA ở 4 loài như sau: loài 1 có Tm = 70$^{0}$C, loài 2 có Tm = 89$^{0}$C; loài 3 có Tm = 102$^{0}$C; loài 4 có Tm = 99$^{0}$C.

Hãy sắp xếp thứ tự của các loài theo thứ tự tăng dần tỉ lệ $\frac{A}{G}$ của các phân tử DNA?

Dê được chuyển gene tổng hợp protein tơ nhện của nhện, gene này được biểu hiện ở tuyến sữa, giúp thu được tơ nhện nhân tạo có độ bền và dẻo cao, ứng dụng trong y học và kỹ thuật vật liệu. Việc tạo dê chuyển gene được thực hiện dựa trên nguyên lí chung của công nghệ chuyển gene.
Cho các bước chính trong quy trình tạo dê chuyển gene sau đây:

1. Tiêm gene tổng hợp protein tơ nhện vào hợp tử.

2. Cho hợp tử phát triển thành phôi.

3. Cấy phôi vào cơ thể dê mẹ.

4. Thụ tinh in vitro (trong ống nghiệm).

Hãy viết liên tục thứ tự các bước theo trình tự đúng của quy trình tạo dê chuyển gene bằng phương pháp vi tiêm.

Để xác định được 9 chủng nấm men đơn bội mang các đột biến đơn trong con đường tổng hợp arginine. Người ta thực hiện các phép thử bổ sung bằng cách lai các chủng đơn bội khác nhau để có được các tế bào lưỡng bội và cho chúng sinh trưởng trong điều kiện thiếu amino acid đã nghiên cứu. Kết quả thu được ở bảng bên, ký hiệu (-) cho biết tế bào lưỡng bội thu được từ phép lai không sinh trưởng được.

Dựa trên kết quả nghiên cứu, cho biết có ít nhất bao nhiêu gene liên quan đến con đường tổng hợp arginine?

Ở một loài thực vật, xét 2 gene nằm trong nhân tế bào, mỗi gene đều có 2 allele. Cho hai cây (P) thuần chủng khác nhau về cả hai cặp gene giao phấn với nhau, thu được F1. Cho F1 lai với cơ thể đồng hợp tử lặn về cả hai cặp gene, thu được Fa. Trong điều kiện không xảy ra đột biến và nếu có hoán vị gene thì tần số hoán vị là 50%, sự biểu hiện của gene không phụ thuộc vào điều kiện môi trường. Theo lí thuyết, những trường hợp nào sau đây phù hợp với tỉ lệ kiểu hình của Fa? (hãy viết liền thứ tự các trường hợp theo chiều tăng dần ví dụ như 123)

(1) Tỉ lệ 3 :1. (2) Tỉ lệ 1:1. (3) Tỉ lệ 3 : 3 : 1: 1. (4) Tỉ lệ 1: 2 :1. (5) Tỉ lệ 1:1:1:1.