TopStudy

Ngữ văn · Lớp 10

Đề thi cuối kì 1 Ngữ văn 10 năm 2025-2026 THPT Lương Thế Vinh (TP HCM) có đáp án

6 câu · 10 phút · Ngân hàng đề TopStudy. Đáp án và lời giải do TopStudy biên soạn, mở ngay dưới từng câu.

Làm bài

Nội dung đề

Phần I. Tự luận

Câu 1

1 điểm

I. ĐỌC HIỂU (6,0 điểm)

(0,75 điểm) Xác định luận đề của văn bản.

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Luận đề: Vai trò/ ý nghĩa của việc lắng nghe trong đời sống.

Câu 2

1 điểm
(0,75 điểm) Xác định 01 yếu tố biểu cảm được sử dụng trong đoạn [3].
Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Yếu tố biểu cảm: Tôi vẫn còn khắc ghi trong tim/ Nếu không “lắng” từ tận trái tim, tận cõi lòng thì làm sao ông có thể thấu hiểu trọn vẹn những mất mát, thương đau, để xót xa, đồng cảm với nhân dân?

Câu 3

1 điểm
(1,5 điểm) Phân tích mối quan hệ giữa luận điểm, lí lẽ và bằng chứng được sử dụng trong đoạn [3].
Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

- Luận điểm – lí lẽ và bằng chứng trong đoạn [3] có mối quan hệ chặt chẽ

+ Luận điểm: Lắng nghe giúp con người thấu hiểu cuộc sống, yêu thương con người và đạt được những giá trị tốt đẹp.

+ Lí lẽ:

● Lắng nghe là “tận tâm, tận lòng”, là thái độ tôn trọng người khác.

● Lắng nghe giúp ta đón nhận âm thanh, cảm xúc, lí trí, tiếng nói nội tâm.

● Lắng nghe giúp ta hiểu cuộc đời, mở rộng tâm hồn, trưởng thành và thành công hơn.

+ Bằng chứng: Mahatma Gandhi và sự thấu hiểu nỗi khổ dân nghèo từ việc biết lắng nghe.

Luận điểm này được triển khai làm rõ bằng các lí lẽ và bằng chứng.

Lí lẽ rất thuyết phục vì đã giúp người đọc hiểu chi tiết hơn về các biểu hiện và lợi ích của việc lắng nghe. Bằng chứng đưa ra xác đáng, làm cơ sở vững chắc vì chọn vị anh hùng của cả một quốc gia đã nhờ biết lắng nghe mà đưa ra được con đường đấu tranh cho dân tộc.

Câu 4

1 điểm
(1,5 điểm) Dựa vào các luận điểm, lí lẽ, bằng chứng trong văn bản, hãy cho biết mục đích của người viết.
Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

- Mục đích của người viết là bày tỏ quan điểm khẳng định rằng “lắng nghe” là một phẩm chất quan trọng giúp con người thấu hiểu bản thân, thấu hiểu người khác, từ đó biết sống nhân ái và ý nghĩa hơn; đồng thời thuyết phục người đọc rèn luyện thái độ lắng nghe chân thành trong đời sống hằng ngày.

- Dấu hiệu nhận biết:

+ Luận điểm trong đoạn [3], [4] là lắng nghe mang tới những ý nghĩa tích cực, có vai trò quan trọng đối với mỗi người/ Lắng nghe giúp con người tăng khả năng thấu hiều, kết nối, giúp con người dễ đạt được thành công và trở thành người rộng lượng, nhân ái hơn.

--> Các luận điểm này đều xoay quanh vấn đề đang bàn luận và thống nhất trong sự thể hiện mục đích, quan điểm của người viết. Các lí lẽ, bằng chứng xác đáng, thuyết phục, góp phần làm sáng tỏ từng luận điểm.

Câu 5

1 điểm
(1,5 điểm) Từ nội dung của văn bản, anh/chị sẽ điều chỉnh thái độ “lắng nghe” của mình như thế nào để sống có ý nghĩa trong bối cảnh xã hội số hiện nay? (Hãy trả lời bằng đoạn văn 5 – 7 dòng).
Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

- HS trả lời theo suy nghĩ và trải nghiệm cá nhân.

- Gợi ý một số hướng triển khai:

+ Chủ động, chân thành lắng nghe một cách trực tiếp chứ không phải thông qua thế giới ảo trên mạng xã hội.

+ Học cách lắng nghe chính mình, hiểu cảm xúc và những tín hiệu bên trong để sống cân bằng.

+ Lắng nghe một cách có chọn lọc để tránh bị cuốn vào sự ồn ào của thế giới số.

Câu 6

1 điểm

II. VIẾT (4,0 điểm)

Bên cạnh việc lắng nghe những thanh âm từ cuộc sống hiện tại, mỗi người chúng ta còn cần phải lắng nghe cả những vang vọng từ trong quá khứ. Có như thế, ta mới có thể thấu hiểu, trân trọng và giữ gìn những tình cảm không thể đo đếm bằng vật chất. Điều này đã được thể hiện đầy xúc động trong bài thơ Bài ca dao cho ngoại của Nguyễn Thị Quốc Minh, nơi tiếng lòng của người cháu vang lên khi hồi tưởng về tuổi thơ bên bà, về những yêu thương đã từng được gửi gắm trong từng lời ru, từng hơi ấm, mà chỉ khi biết lắng nghe thật sâu ta mới có thể cảm nhận trọn vẹn.

Từ những nội dung trên, anh/ chị hãy viết bài văn nghị luận phân tích, đánh giá chủ đề và một số nét đặc sắc về hình thức nghệ thuật của bài thơ dưới đây:

BÀI CA DAO CHO NGOẠI

(1) Con lớn lên bên cây vú sữa già

Nơi đó là “hoàng cung” và con là “công chúa”

Con lớn lên bên bờ tre, ruộng lúa,

Nơi bến sông, mùa nước đỏ đã tràn về.

(2) Con lớn lên trong mùi khói rơm quê

Trong chái bếp đượm nồng canh rau, cá

Trong những ngày ngoại chưa đi đâu cả

Vẫn quẩn quanh trong vườn nhỏ, đợi con về.

(3) Con lớn lên mang theo những đam mê

Trong mùi dầu ngoại xoa, trong lời ngoại hát

Trong những ngày trời mưa con tắm mát

Ngoại không cho, con cứ trốn đi hoài.

(4) Con đi học xa, ngoại mong con từng ngày

Ra vào chờ con, mòn vẹt góc nhà đã cũ

Ở nơi ấy con vẫn thường tự nhủ

Sẽ sớm quay về để được ngoại ầu ơ...

(5) Để bây giờ, con vừa khóc vừa ru:

Ấu ơ... Gió đưa bà ngoại về trời

Cháu ngoại ở lại một đời nhớ thương

Cháu ngoại ở lại nhớ thương một đời...

Nguyễn Thị Quốc Minh

(Theo Tạp chí Văn học và tuổi trẻ, số tháng 5 (549),

năm 2024, NXB Giáo dục Việt Nam, trang 50)

- Nguyễn Thị Quốc Minh là cây bút nữ thân thuộc với nhiều bạn đọc trên các kì tạp chí Văn học và tuổi trẻ. Tác giả thường xuyên viết về tình cảm gia đình với giọng thơ mộc mạc và chân thành.

- Bài thơ được đăng trên Tạp chí Văn học và Tuổi trẻ (số tháng 5/2024), thể hiện những kỷ niệm tuổi thơ ấm áp của người cháu bên bà ngoại. Qua tình cảm gia đình thiêng liêng và sự biết ơn sâu sắc dành cho người bà tảo tần gắn với những hình ảnh giản dị của quê hương, tác phẩm để lại nhiều rung động sâu lắng trong lòng người đọc.

Xem đáp án và lời giải
Mở lời giải câu 6
Làm bài

Đề cùng chủ đề

Tất cả đề Đề thi học kì 1 Ngữ văn 10 - Kết nối tri thức · Các bộ sách Ngữ văn Lớp 10