Ngữ văn · Lớp 10

Đề thi cuối kì 1 Ngữ văn 10 năm 2025-2026 THPT Nguyễn Khuyến (Bà Rịa-Vũng Tàu) có đáp án

6 câu · 10 phút · Ngân hàng đề TopStudy. Đáp án và lời giải do TopStudy biên soạn, mở ngay dưới từng câu.

Làm bài

Nội dung đề

Phần I. Tự luận

Đề dẫn chung

Đọc văn bản sau:

TRƯA HÈ

Dưới gốc đa già, trong vũng bóng,

Nằm mát, đàn trâu ngẫm nghĩ nhai.

Ve ve rung cánh, ruồi say nắng;

Gà gáy trong thôn những tiếng dài.

Trời lơ cao vút không buông gió;

Đồng cỏ cào phô cánh lượt hồng,

Êm đềm sóng lụa trôi trên lúa;

Nhạc ngựa đường xa rắc tiếng đồng.

Quán cũ nằm lười trong sóng nắng,

Bà hàng thưa khách ngủ thiu thiu

Nghe mồ hôi chảy đầm như tắm…

Đứng lặng trong mây một cánh diều.

Cành thưa, nắng tưới, chim không đứng;

Quả chín bâng khuâng rụng trước hè.

Vài cô về chợ buông quang thúng

Sửa lại vành khăn dưới bóng tre.

Thời gian dừng bước trên đồng vắng;

Lá ngập ngừng sa nhẹ lướt ao.

Như mơ đường khói lên trời nắng;

Trường học làng kia tiếng trống vào.

(Trích tập thơ Tiếng sáo diều, Bàng Bá Lân, in trong Thi nhân Việt Nam, NXB Văn học, 2011, tr.164)

*Chú thích:

- Bàng Bá Lân (1912-1988), tên thật là Nguyễn Xuân Lân, là một nhà thơ tiêu biểu của phong trào Thơ Mới, đồng thời là một nhà văn, nhà báo, nhà nghiên cứu và nhiếp ảnh gia. Ông không xuất hiện nhiều trên báo nhưng sớm có tập Tiếng thông reo (1934), Xưa (1941) và tập Tiếng sáo diều (1939 - 1945)… Thơ Bàng Bá Lân giàu cảm xúc, mộc mạc, giàu chất trữ tình và đậm hơi thở làng quê. Ông thường tái hiện hình ảnh làng xóm, tuổi thơ, đồng ruộng, cảnh mùa màng… bằng ngôn ngữ giản dị, trong trẻo.

Câu 1

1 điểm

I. ĐỌC HIỂU (5,0 điểm)

Xác định chủ thể trữ tình trong bài thơ.

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Chủ thể trữ tình: dạng chủ thể ẩn.

Câu 2

1 điểm

Chỉ ra cách gieo vần trong khổ thơ in đậm.

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Cách gieo vần trong khổ thơ in đậm: vần chân – vần “ai” (nhai – dài).

Câu 3

1 điểm

Nhận xét tình cảm của chủ thể trữ tình thể hiện trong bài thơ.

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Nhận xét tình cảm của chủ thể trữ tình thể hiện trong bài thơ:

- Tình cảm: yêu mến, gắn bó, trân trọng vẻ đẹp thiên nhiên, cuộc sống…

- Đó là tình cảm chân thành, sâu sắc, đáng trân trọng.

Câu 4

1 điểm

Nêu tác dụng của biện pháp tu từ nhân hóa trong đoạn thơ:

Cành thưa, nắng tưới, chim không đứng;

Quả chín bâng khuâng rụng trước hè.

Vài cô về chợ buông quang thúng

Sửa lại vành khăn dưới bóng tre.

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

- Biện pháp nhân hóa: Quả chín bâng khuâng hoặc nắng tưới.

- Tăng tính gợi hình, gợi cảm cho diễn đạt, giúp sự vật sinh động, gần gũi, có hồn

- Nhằm làm nổi bật vẻ đẹp yên bình, thơ mộng của thiên nhiên, cuộc sống nơi làng quê. Qua đó, thể hiện tâm hồn tinh tế, giàu rung cảm, tình yêu thiên nhiên và sự gắn bó với vạn vật của tác giả.

Câu 5

1 điểm

Từ bức tranh thiên nhiên và nhịp sống làng quê được gợi ra trong văn bản, anh/chị hãy trình bày suy nghĩ về giá trị của những khoảnh khắc bình yên trong cuộc sống hiện đại hôm nay.

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Gợi ý:

- Bức tranh thiên nhiên và cuộc sống làng quê hiện lên gần gũi, yên bình, thơ mộng

- Giá trị của những khoảnh khắc bình yên trong cuộc sống hiện đại hôm nay: Giúp con người nghỉ ngơi, cân bằng cảm xúc sau những bộn bề, áp lực; Làm giàu đời sống tinh thần, giúp ta biết trân trọng những điều giản dị…