TopStudy

Sinh học · Tốt nghiệp THPT

Đề ôn thi Tốt nghiệp THPT Sinh học năm 2026 có đáp án - Đề số 48

28 câu · 50 phút · Ngân hàng đề TopStudy. Đáp án và lời giải do TopStudy biên soạn, mở ngay dưới từng câu.

Làm bài

Nội dung đề

Phần I. Trắc nghiệm nhiều lựa chọn

Câu 1

0,25 điểm

PHẦN I. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 18. Mỗi câu hỏi thí sinh chỉ chọn một phương án.

Vận chuyển (1)…là phương thức vận chuyển các chất qua (2)… mà không tiêu tốn năng lượng. Các từ/cụm từ cần điền vào vị trí (1), (2) lần lượt là

  1. Đáp án A: (1) chủ động, (2) màng sinh chất.
  2. Đáp án B: (1) thụ động, (2) màng sinh chất.
  3. Đáp án C: (1) chủ động, (2) ti thể.
  4. Đáp án D: (1) thụ động, (2) lục lạp.
Xem đáp án và lời giải

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: B

Hướng dẫn giải:

Vận chuyển thụ động là phương thức vận chuyển các chất qua màng sinh chất mà không tiêu tốn năng lượng.

Đáp án: B.

Câu 2

0,25 điểm

Hình nào sau đây mô tả kì giữa của quá trình nguyên phân của 1 tế bào lưỡng bội?

Hình minh hoạ

  1. Đáp án A: Hình IV.
  2. Đáp án B: Hình III.
  3. Đáp án C: Hình II.
  4. Đáp án D: Hình I
Xem đáp án và lời giải

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: C

Đáp án: C

Hướng dẫn giải: Trong giảm phân, ở kì giữa, các nhiễm sắc thể kép xếp thành 1 hàng tại mặt phẳng xích đạo của thoi phân bào. Chọn đáp án C.

Câu 3

0,25 điểm
Thứ tự nào sau đây đúng về các giai đoạn trong quá trình hô hấp hiếu khí?
  1. Đáp án A: Đường phân → Chuỗi chuyền electron → Chu trình Krebs.
  2. Đáp án B: Đường phân → Chu trình Krebs → Chuỗi chuyền electron.
  3. Đáp án C: Chuỗi chuyền electron → Đường phân → Chu trình Krebs.
  4. Đáp án D: Chu trình Krebs → Đường phân → Chuỗi chuyền electron.
Xem đáp án và lời giải

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: B

Đáp án: B

Câu 4

0,25 điểm

Sơ đồ dưới đây mô tả mối quan hệ giữa trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng ở cấp độ tế bào và cơ thể. Khi nói về sơ đồ này, phát biểu nào sau đây sai?

Hình minh hoạ

  1. Đáp án A: Cơ thể hấp thụ chất dinh dưỡng, sau đó chuyển đến tế bào.
  2. Đáp án B: Tại tế bào xảy ra 2 quá trình đồng hóa và dị hóa.
  3. Đáp án C: Đồng hóa và dị hóa là hai quá trình tách biệt với nhau.
  4. Đáp án D: Chất bài tiết trong tế bào được vận chuyển đến cơ quan bài tiết và thải ra môi trường ngoài.
Xem đáp án và lời giải

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: C

Đáp án: C

Câu 5

0,25 điểm

Hình dưới đây mô tả một quá trình diễn ra ở sinh vật nhân sơ. Quan sát hình và cho biết phát biểu nào sau đây là không đúng?

Hình minh hoạ

  1. Đáp án A: Hình trên mô tả quá trình phiên mã.
  2. Đáp án B: Quá trình này chỉ xảy ra trên mạch gốc của gene có chiều 3’ à 5’.
  3. Đáp án C: Kết thúc quá trình trên tạo ra phân tử mRNA có chiều 3’ à 5’.
  4. Đáp án D: Quá trình trên có sự tham gia của enzyme RNA polymerase.
Xem đáp án và lời giải

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: C

Đáp án: C

Câu 6

0,25 điểm
Khi nói về thành tựu và ứng dụng của giải mã hệ gene người, nhận định nào sau đây là sai?
  1. Đáp án A: Thông qua phân tích trình tự gene đã giúp các nhà khoa học xây dựng bản đồ gene trong hệ gene ở người, từ đó có thể xác định các gene liên quan đến nhiều bệnh di truyền và là cơ sở nghiên cứu các phương pháp chẩn đoán và điều trị bệnh.
  2. Đáp án B: Việc giải mã thành công hệ gen của người đã mở ra nhiểu triển vọng trong chăm sóc sức khoẻ con người.
  3. Đáp án C: Giải mã hệ gene người được ứng dụng nhiều trong lĩnh vực y học, giám định pháp y và khoa học hình sự và di truyền học – sinh học phân tử
  4. Đáp án D: Phân tích và so sánh các trình tự nucleotide lặp lại kế tiếp đặc trưng giữa các cá thể giúp xác định danh tính nạn nhân trong các vụ tai nạn,… thuộc ứng dụng trong lĩnh vực y học.
Xem đáp án và lời giải

Câu 7

0,25 điểm

Ở một loài động vật, người ta đã phát hiện 4 nòi có trình tự các gene trên nhiễm sắc thể số III như sau:

Nòi 1: ABCDEFGHI; Nòi 2: HEFBAGCDI;

Nòi 3: ABFEDCGHI; Nòi 4: ABFEHGCDI.

Cho biết nòi 1 là nòi gốc, mỗi nòi còn lại được phát sinh do một đột biến đảo đoạn. Trình tự đúng của sự phát sinh các nòi trên là:

  1. Đáp án A: 1 → 3 → 4 →2
  2. Đáp án B: 1→ 4 → 2 → 3
  3. Đáp án C: 1 → 3 → 2 → 4
  4. Đáp án D: 1 → 2 → 4 → 3.
Xem đáp án và lời giải

Câu 8

0,25 điểm

Các bước trong quy trình điều trị bệnh suy giảm miễn dịch nghiêm trọng ở người bằng liệu pháp gene:

(1). Biến nạp gene mã hóa enzyme ADA vào virus.

(2). Nuôi cấy và kiểm chứng sự biểu hiện gene ở các tế bào chuyển gene.

(3). Tách tế bào gốc tạo máu từ tủy xương của người bệnh.

(4). Cho virus tái tổ hợp lây nhiễm vào tế bào của người bệnh.

(5). Các tế bào chuyển gene hoạt động (tổng hợp enzyme ADA) thay thế cho các tế bào bệnh.

(6). Đưa các tế bào chuyển gene vào hệ tuần hoàn của người bệnh.

Thứ tự đúng là:

  1. Đáp án A: (3) à (1) à (4) à (2) à (6) à (5).
  2. Đáp án B: (1) à (2) à (3) à (4) à (5) à (6).
  3. Đáp án C: (2) à (1) à (3) à (4) à (6) à (5).
  4. Đáp án D: (6) à (3) à (1) à (4) à (5) à (2).
Xem đáp án và lời giải

Câu 9

0,25 điểm

Sơ đồ phả hệ dưới đây mô tả 2 bệnh di truyền ở người, trong đó có một bệnh do gene nằm trên vùng không tương đồng của NST giới tính X quy định. Biết rằng không có đột biến mới xảy ra ở tất cả các cá thể trong phả hệ. Xác suất cặp vợ chồng 13 - 14 sinh đứa con đầu lòng bị 2 bệnh là bao nhiêu?

Hình minh hoạ

  1. Đáp án A: 1/80.
  2. Đáp án B: 63/80.
  3. Đáp án C: 17/32.
  4. Đáp án D: 9/20.
Xem đáp án và lời giải

Câu 10

0,25 điểm

Dựa vào thông tin dưới đây để trả lời các câu từ 10.48

Hình minh hoạ

Hình 2: Quá trình hình thành và tiến hóa của động vật và thực vật (Barresi M.J.F and Gibert S. F, 2020)

Dựa vào bằng chứng…(1)…người ta đã xác định được tổ tiên chung của thực vật và động vật xuất hiện cách đây …(2)… triệu năm. Cụm từ/từ tương ứng với (1), (2) lần lượt là

  1. Đáp án A: giải phẫu so sánh, 2000
  2. Đáp án B: tế bào học, 1500
  3. Đáp án C: hóa thạch, 2000
  4. Đáp án D: sinh học phân tử, 1500
Xem đáp án và lời giải

Câu 11

0,25 điểm
“Để xác định mối quan hệ họ hàng giữa người và các loài thuộc bộ Linh trưởng (bộ Khỉ), người ta nghiên cứu mức độ giống nhau về DNA của các loài này so với DNA của người. Kết quả thu được (tính theo tỉ lệ % giống nhau so với DNA của người) như sau: khỉ Rhesut: 91,1%; tinh tinh: 97,6%; vượn Gibbon: 94,7%. Căn cứ vào kết quả này, có thể xác định mối quan hệ họ hàng xa dần giữa người và các loài thuộc bộ Linh trưởng nói trên theo trật tự đúng là Người - tinh tinh - vượn Gibbon - khỉ Rhesut.” Bằng chứng quan trọng có sức thuyết phục nhất cho thấy trong nhóm vượn người ngày nay, tinh tinh có quan hệ họ hàng gần gũi nhất với người vì
  1. Đáp án A: sự giống nhau về DNA của tỉnh tinh và DNA của người.
  2. Đáp án B: giống nhau về khả năng biểu lộ tình cảm vui, buồn hay giận dữ.
  3. Đáp án C: giống nhau về khả năng sử dụng các công cụ sẵn có trong tự nhiên.
  4. Đáp án D: giống nhau về thời gian mang thai 270 - 275 ngày, đẻ con và nuôi con bằng sữa.
Xem đáp án và lời giải

Câu 12

0,25 điểm
Theo thuyết tiến hóa tổng hợp, nhân tố nào sau đây có thể tạo ra các allele mới cho quần thể?
  1. Đáp án A: Chọn lọc tự nhiên.
  2. Đáp án B: Giao phối không ngẫu nhiên.
  3. Đáp án C: Phiêu bạt di truyền.
  4. Đáp án D: Đột biến.
Xem đáp án và lời giải

Câu 13

0,25 điểm
Một nhóm người trong một quần thể người đã di cư đến một hòn đảo và lập thành một quần thể người mới có tần số allele về nhóm máu khác biệt so với quần thể gốc ban đầu. Đây là ví dụ về kết quả của nhân tố tiến hóa nào sau đây?
  1. Đáp án A: Chọn lọc tự nhiên.
  2. Đáp án B: Đột biến.
  3. Đáp án C: Dòng gene.
  4. Đáp án D: Phiêu bạt di truyền.
Xem đáp án và lời giải

Câu 14

0,25 điểm
Cách li sinh sản là những trở ngại sinh học ngăn cản
  1. Đáp án A: hai loài khác khu vực địa lí gặp nhau để giao phối tạo ra con lai.
  2. Đáp án B: các loài tạo ra con lai có sức sống và khả năng sinh sản như nhau.
  3. Đáp án C: các loài sống trong cùng khu vực giao phối với nhau hoặc ngăn cản tạo ra con lai hữu thụ.
  4. Đáp án D: hai loài giao phối với nhau hoặc ngăn cản tạo ra con lai có sức sống và sức sinh sản.
Xem đáp án và lời giải

Câu 15

0,25 điểm

Khi nghiên cứu quần thể sâu cuốn lá nhỏ và loài chim sâu trên cánh đồng lúa của một hộ nông dân A canh tác lúa hữu cơ ở huyện Tháp Mười, tỉnh Đồng Tháp. Bạn Vũ đã thống kê được số lượng sâu trên ruộng lúa qua từng giai đoạn như sau:

Ngày 5/2/2024Ngày 7/2/24Ngày 10/2/24Ngày 13/2/24Ngày 16/2/24Ngày 17/2/24
Số lượng sâu trung bình /1m2^{2}3102537156
Số lượng chim sâu trung bình/1m2^{2}011,5350,7

Bạn Vũ đã đưa ra các kết luận bên dưới, em hãy cho biết kết luận nào sau đây là sai?

  1. Đáp án A: Quần thể sâu đang tăng trưởng theo tiềm năng sinh học.
  2. Đáp án B: Chim sâu là loài thiên địch đối với quần thể sâu cuốn lá lúa nhỏ.
  3. Đáp án C: Khi sâu cuốn lá lúa nhỏ tăng lên sẽ kéo theo sự tăng lên của chim sâu.
  4. Đáp án D: Dùng chim sâu để tiêu diệt sâu là phương pháp đấu tranh sinh học.
Xem đáp án và lời giải

Câu 16

0,25 điểm
Sinh vật sản xuất là những sinh vật:
  1. Đáp án A: phân giải vật chất (xác chết, chất thải) thành những chất vô cơ trả lại cho môi trường.
  2. Đáp án B: động vật ăn thực vật và động vật ăn động vật.
  3. Đáp án C: có khả năng tự tổng hợp nên các chất hữu cơ để tự nuôi sống bản thân.
  4. Đáp án D: chỉ gồm các sinh vật có khả năng hóa tổng hợp.
Xem đáp án và lời giải

Câu 17

0,25 điểm
Trong một ao cá, khi hai loài cá có cùng nhu cầu thức ăn thì có thể xảy ra mối quan hệ
  1. Đáp án A: sinh vật ăn sinh vật.
  2. Đáp án B: ức chế.
  3. Đáp án C: cạnh tranh.
  4. Đáp án D: kí sinh – vật chủ.
Xem đáp án và lời giải

Câu 18

0,25 điểm
Vấn đề nào dưới đây là sự bất cập của dân số hiện nay ?
  1. Đáp án A: Phân bố dân số không đều và bị mất cân bằng giới tính.
  2. Đáp án B: Một số ngành nghề chỉ toàn nữ giới, một số ngành chỉ toàn nam giới.
  3. Đáp án C: Phân bố dân số giữa thành thị và nông thôn ngày càng hợp lí.
  4. Đáp án D: Có sự trao đổi lao động giữa các quốc gia.
Xem đáp án và lời giải

Phần II. Trắc nghiệm đúng sai

Câu 19

1 điểm

PHẦN II. Thi sinh trả lời từ câu 1 đến câu 4. Trong mỗi ý a), b), c), d) ở mỗi câu, thi sinh chọn đúng hoặc sai.

Một nghiên cứu phân tích quá trình quang hợp của một loài thực vật trong các điều kiện khác nhau. Dữ liệu về sự hấp thụ CO₂ và thời điểm hoạt động của khí khổng được trình bày trong bảng sau:

Thời điểm trong ngàyKhí khổngHấp thụ CO₂ (µmol/m²/s)
Ban ngàyĐóng0.5
Ban đêmMở4.0

Dựa trên bảng trên, hãy cho biết mỗi nhận định sau đây là Đúng hay Sai?

  • Ý a: Loài thực vật này thuộc nhóm thực vật CAM.
  • Ý b: Hấp thụ CO₂ ở loài thực vật này cao hơn vào ban đêm so với ban ngày.
  • Ý c: Lượng CO₂ hấp thụ vào ban đêm cao gấp 10 lần so với ban ngày.
  • Ý d: Việc mở khí khổng vào ban đêm ở loài thực vật này nhằm lấy O₂ và thải CO₂.
Xem đáp án và lời giải

Câu 20

1 điểm

Bệnh X là một bệnh di truyền được gây ra bởi một đột biến điểm theo sơ đồ hình bên. Biết rằng Y là một quá trình sinh học; các số (i) , (ii) là các mã di truyền; (iii) là một loại amino acid. Phân tích hình và cho biết mỗi nhận định sau là Đúng hay Sai?”

Hình minh hoạ

  • Ý a: Quá trình Y là quá trình phiên mã và (i) là codon AGT.
  • Ý b: Đột biến được mô tả ở hình bên là đột biến thay thế một cặp nucleotide G – C bằng một cặp nucleotide T - A.
  • Ý c: (ii) là anticodon UCA.
  • Ý d: (iii) là một amino acid
Xem đáp án và lời giải

Câu 21

1 điểm
Ở ruồi giấm, allele A quy định thân xám trội hoàn toàn so với allele a quy định thân đen; allele B quy định cánh dài trội hoàn toàn so với allele b quy định cánh cụt; allele D quy định mắt đỏ trội hoàn toàn so với allele d quy định mắt trắng. Phép lai (P) ♀Ab/aB X^D X^d×♂ AB/ab X^D Y thu được F1 có ruồi cái thân xám, cánh cụt, mắt đỏ chiếm tỉ lệ 10,25%. Theo lí thuyết, mỗi phát biểu sau đây đúng hay sai?
  • Ý a: Kết quả thu được ở F1_{1} là do hoán vị gen xảy ra ở cơ thể ruồi cái.
  • Ý b: Tần số hoán vị gene là 20%.
  • Ý c: Ruồi giấm đực mang 3 tính trạng trội chiếm tỉ lệ 27,25%.
  • Ý d: Số cá thể cái dị hợp tử về 1 trong 3 cặp gene chiếm tỉ lệ 22,75%.
Xem đáp án và lời giải

Câu 22

1 điểm

Nhím biển (Echinoidea) là nguồn thức ăn cho rái cá (Enhydra lutris). Quần thể nhím biển có xu hướng mở rộng tại nơi đáy biển bị con người phá hủy. Nhím biển, sên biển (Patella vulgata) và rong biển (Sargassum henslowianum) có thể sống chung ở một chỗ. Hình dưới đây mô tả tăng trưởng quần thể của rong biển được đo đạc tại vị trí thí nghiệm nơi nhím biển và sên biển được khống chế bằng phương pháp nhân tạo.

Hình minh hoạ

  • Ý a: Sên biển làm thay đổi ảnh hưởng của nhím biển lên sự phát triển của rong biển.
  • Ý b: Tác động của nhím biển lên rong biển nhiều hơn tác động của sên biển lên rong biển.
  • Ý c: Nhím biển giúp phục hồi đáy biển bị phá hủy.
  • Ý d: Tăng số lượng rái cá có thể hạn chế tác động đến rong biển.
Xem đáp án và lời giải

Phần III. Trắc nghiệm trả lời ngắn

Câu 23

0,25 điểm

PHẦN III. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 6. Thí sinh điền kết quả mỗi câu vào mỗi ô trả lời tương ứng theo hướng dẫn của phiếu trả lời.

Sơ đồ 8 mô tả quá trình giảm phân tạo giao tử xảy ra đột biến .

Hình minh hoạ

Có bao nhiêu nhận định sau đây về sơ đồ 8 là Đúng?

I. Tế bào [3] hình thành và thực hiện quá trình nguyên phân, phân hóa và biệt hóa tế bào hình thành cơ thể [f].

II. Tế bào [a] có bộ nhiễm sắc thể 2n.

III. Quá trình [1] xảy ra khi tất cả nhiễm sắc thể nhân đôi nhưng không phân li trong giảm phân nên tạo tế bào giao tử [c] là 2n.

IV. Cây [b], tế bào có bộ nhiễm sắc thể 2n giống cây [f].

V. Các tế bào cây [f] có khả năng sinh tổng hợp các chất nhiều hơn, mạnh mẽ hơn so với cây [a] và [b].

VI. Đối với loài sinh sản hữu tính thì cây [f] có thể là loài mới.

VII. Cây [f] thường có khả năng sinh trưởng, sinh sản, chống chịu tốt hơn cây [a] và [b].

Xem đáp án và lời giải

Câu 24

0,25 điểm

Khi nghiên cứu về tính trạng khối lượng hạt của 4 giống lúa (đơn vị tính: gam/1000 hạt), người ta thu được kết quả ở bảng sau:

Giống lúaABCD
Khối lượng tối đa300260345325
Khối lượng tối thiểu200250190270

Dựa vào thông tin ở bảng trên hãy cho biết có bao nhiêu nhận định dưới đây là đúng?

a) Trong 4 giống lúa, giống B là giống có mức phản ứng hẹp nhất.

b) Ở vùng có điều kiện khí hậu ổn định như đồng bằng sông Cửu Long nên trồng giống lúa C.

c) Ở vùng có điều kiện khí hậu thất thường như vùng Tây Bắc, Duyên hải Nam Trung Bộ nên trồng giống lúa B.

Xem đáp án và lời giải

Câu 25

0,25 điểm

Trong một quần thể cây hoa phấn tự thụ phấn, xét một gene có 2 allele, A quy định hoa đỏ trội hoàn toàn so với a quy định hoa trắng. Theo dõi cấu trúc di truyền của quần thể qua các thế hệ được ghi nhận theo bảng số liệu sau

Thế hệPF3
Tỉ lệ hoa đỏ80%93/160
Tỉ lệ hoa trắng20%67/160

Theo lý thuyết số cây hoa đỏ thuần chủng ở thể hệ P chiếm tỉ lệ bao nhiêu? (Ghi đáp án dưới dạng số thập phân)

Xem đáp án và lời giải

Câu 26

0,25 điểm

Một quần thể cá có màu sắc khác nhau: cá xanh, cá đỏ và cá vàng. Nếu màu sắc cá ảnh hưởng đến khả năng sống sót trong môi trường nước có màu sắc khác nhau (ví dụ: nước trong, nước đục,…). Dựa vào nội dung trên hãy cho biết có bao nhiêu nhận định sau đây là đúng về vai trò của chọn lọc tự nhiên?

1. Màu sắc không có vai trò trong sự sống còn.

2. Các màu sắc cá sẽ luôn tồn tại đồng đều.

3. Chọn lọc tự nhiên sẽ diễn ra theo cả hai hướng.

4. Chọn lọc tự nhiên có thể dẫn đến sự thay đổi tỉ lệ màu sắc trong quần thể.

Xem đáp án và lời giải

Câu 27

0,25 điểm

Mô hình VACB ra đời trên cơ sở mô hình VAC truyền thống, nhằm giải quyết những điểm còn hạn chế, mang tới lợi ích thiết thực hơn. Với mô hình phát triển kiểu mới, hoạt động sản xuất nông nghiệp ở nước ta đã có sự thay đổi rõ rệt. VACB là mô hình vườn – ao – chuồng – biogas, một mô hình kiểu mới với giải pháp biogas có thể khắc phục điểm còn hạn chế là ô nhiễm môi trường và nguồn nguyên liệu chưa được tận dụng. (Nguồn: Tạp chí môi trường 20/7/2018)

Vậy mô hình VACB có những ưu điểm nào so với mô hình VAC truyền thống?

(1) Giải quyết triệt để được vấn đề ô nhiễm môi trường.

(2) Tận dụng được nguồn nguyên liệu chưa được sử dụng.

(3) Nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp.

(4) Cung cấp nguồn năng lượng sạch.

(5) Giảm chi phí sản xuất.

Xem đáp án và lời giải

Câu 28

0,25 điểm

Sơ đồ dưới đây mô tả sơ lược chu trình carbon trong tự nhiên. Mũi tên chỉ chiều của quá trình lưu chuyển, các chữ số được đặt tên cho các giai đoạn lưu chuyển các hợp chất chứa carbon.

Hình minh hoạ

Theo chu trình trên, để làm giảm hàm lượng CO2_{2} trong khí quyển từ đó giúp giảm hiệu ứng nhà kính, chống biến đổi khí hậu nên tác động vào những giai đoạn nào để đạt hiệu quả cao? (Hãy viết liền các số tương ứng với các giai đoạn lựa chọn theo thứ tự từ nhỏ đến lớn)

Xem đáp án và lời giải

Đề cùng chủ đề

Tất cả đề Đề ôn thi Tốt nghiệp THPT Sinh học · Các bộ sách Sinh học Tốt nghiệp THPT