TopStudy

Sinh học · Tốt nghiệp THPT

Đề ôn thi Tốt nghiệp THPT Sinh học năm 2026 có đáp án - Đề số 24

28 câu · 50 phút · Ngân hàng đề TopStudy. Đáp án và lời giải do TopStudy biên soạn, mở ngay dưới từng câu.

Làm bài

Nội dung đề

Phần I. Trắc nghiệm nhiều lựa chọn

Câu 1

0,25 điểm

PHẦN I. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 18. Mỗi câu hỏi thí sinh chỉ chọn một phương án.

Tế bào nhân sơ được cấu tạo từ những thành phần cơ bản nào?

  1. Đáp án A: Màng tế bào, tế bào chất, vùng nhân.
  2. Đáp án B: Màng tế bào, tế bào chất, nhân.
  3. Đáp án C: Màng tế bào, các bào quan, nhiễm sắc thể
  4. Đáp án D: Các bào quan, tế bào chất, vùng nhân.
Xem đáp án và lời giải

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: A

Hướng dẫn giải: Đáp án: A.

Các thành phần chính cấu tạo nên tế bào nhân sơ là: Màng sinh chất, tế bào chất và vùng nhân.

Câu 2

0,25 điểm
Trong quá trình giảm phân bình thường, vào kỳ giữa I, các nhiễm sắc thể kép tập trung trên mặt phẳng xích đạo của thoi phân bào và xếp thành
  1. Đáp án A: hai hàng.
  2. Đáp án B: một hàng.
  3. Đáp án C: ba hàng.
  4. Đáp án D: bốn hàng.
Xem đáp án và lời giải

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: A

Đáp án: A.

Hướng dẫn giải: Ở kỳ giữa của quá trình giảm phân I, các nhiễm sắc thể kép co xoắn cực đại và tập trung thành hai hàng trên mặt phẳng xích đạo của thoi phân bào.

Câu 3

0,25 điểm

Hình 1 thể hiện ảnh hưởng của nhiệt độ đến quang hợp.

Hình minh hoạ

Hình 1

Nhiệt độ tối ưu của loài Atriplex glabriuscula khoảng

  1. Đáp án A: 15 - 20o^{o}C.
  2. Đáp án B: 20 - 25o^{o}C.
  3. Đáp án C: 25 - 30o^{o}C.
  4. Đáp án D: 35 - 40o^{o}C.
Xem đáp án và lời giải

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: C

Đáp án: C

Câu 4

0,25 điểm
Khi thiếu Magnesium cây có biểu hiện:
  1. Đáp án A: lá nhỏ, có màu lục đậm, màu của thân không bình thường, sinh trưởng rễ bị tiêu giảm.
  2. Đáp án B: phiến lá vàng và rụng sớm.
  3. Đáp án C: sinh trưởng còi cọc, lá xuất hiện màu vàng nhạt.
  4. Đáp án D: lá màu vàng nhạt, mép lá màu đỏ, khô héo và có nhiều chấm đỏ trên mặt lá.
Xem đáp án và lời giải

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: B

Đáp án: B

Câu 5

0,25 điểm

Cho biết các bộ ba (codon) trên mRNA mã hóa cho các amino acid tương ứng là:

Codon5' CUG 3'5' GUC 3'5' ACG 3'5' GCA 3'
Amino acidLeuValThrAla

Từ đoạn mạch gốc chứa bốn mã di truyền của môt gene không phân mảnh có trình tự các đơn phân 5' CAGCGTGACCAG 3' phiên mã tổng hợp đoạn mRNA.

Theo nguyên tắc dịch mã thì từ đoạn mRNA này sẽ tổng hợp được đoạn polypeptide có trình tự amino acid như thế nào?

  1. Đáp án A: Val- Ala- Leu- Val.
  2. Đáp án B: Leu- Val- Thr- Val.
  3. Đáp án C: Leu- Val- Thr- Leu.
  4. Đáp án D: Val- Ala- Leu- Thr.
Xem đáp án và lời giải

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: C

Đáp án: C

Câu 6

0,25 điểm
Những ví dụ nào bên dưới không phải là thành tựu và ứng dụng của giải mã hệ gene người.
  1. Đáp án A: Xác định được nguyên nhân gây ra khoảng 8.000 bệnh di truyền là do những bất thường trên 5.000 gen khác nhau trong cơ thể người.
  2. Đáp án B: Ứng dụng trong nghiên cứu nhân chủng học tiến hóa của người Việt Nam.
  3. Đáp án C: Nhóm nghiên cứu của Tiến sĩ Nguyễn Đăng Tôn, Viện Nghiên cứu hệ gen, đã giải trình tự và so sánh được toàn bộ hệ gen của 11 gia đình nạn nhân nhiễm chất độc da cam/dioxin ở Việt Nam. Kết quả đã phát hiện 11 nghìn đột biến mới dòng tế bào mầm ở 11 gia đình. Các đột biến này đã di truyền sang thế hệ con cái.
  4. Đáp án D: Giúp cho việc nghiên cứu và phát triển các loại vaccine phòng bệnh trở nên nhanh chóng và hiệu quả hơn.
Xem đáp án và lời giải

Câu 7

0,25 điểm

Trong các dạng đột biến NST (1), (2), (3), (4) ở Hình 2, dạng nào được ứng dụng để loại bỏ gene có hại ra khỏi cây trồng?

Hình minh hoạ

Hình 2

  1. Đáp án A: Dạng 1.
  2. Đáp án B: Dạng 2.
  3. Đáp án C: Dạng 3.
  4. Đáp án D: Dạng 4.
Xem đáp án và lời giải

Câu 8

0,25 điểm
Kiểu gene của II.5 và III.8 lần lượt là:
  1. Đáp án A: XAb^{Ab}XaB^{aB} và XaB^{aB}Y.
  2. Đáp án B: XAb^{Ab}XAB^{AB} và XAb^{Ab}Y.
  3. Đáp án C: XAB^{AB}Xab^{ab} và XaB^{aB}Y.
  4. Đáp án D: XaB^{aB}XAb^{Ab} và XaB^{aB}Y.
Xem đáp án và lời giải

Câu 9

0,25 điểm
Có mấy người trong phả hệ chưa xác định chính xác kiểu gen
  1. Đáp án A: 2.
  2. Đáp án B: 1.
  3. Đáp án C: 4.
  4. Đáp án D: 3.
Xem đáp án và lời giải

Câu 10

0,25 điểm

Hình 4 thể hiện hình thái và giải phẫu của chi trước hoặc cánh ở một số động vật. Nhận định nào sau đây đúng khi nói về bằng chứng tiến hoá ở các loài động vật này?

Hình minh hoạ

Hình 4

  1. Đáp án A: Đây là bằng chứng phân tử chứng minh nguồn gốc chung của các loài động vật này.
  2. Đáp án B: Chi trước, cánh của các loài động vật này là cơ quan tương tự.
  3. Đáp án C: Cấu tạo chi trước, cánh là các cơ quan bị thoái hóa.
  4. Đáp án D: Chi trước, cánh của các loài động vật này là cơ quan tương đồng.
Xem đáp án và lời giải

Câu 11

0,25 điểm

Hình 5 mô tả hệ thống thí nghiệm của Stanley Miller và Harold Urey. Hãy nghiên cứu hình ảnh và cho biết nhận xét nào sau đây là sai?

Hình minh hoạ

  1. Đáp án A: Hai điện cực tạo tia lửa điện có vai trò xúc tác phản ứng như trong khí quyển. Bình cầu chứa nước tương ứng với đại dương nguyên thuỷ.
  2. Đáp án B: Ngọn lửa đun nóng bình cầu cung ứng nguồn năng lượng thường xuyên như nguồn năng lượng tự nhiên và tạo ra khí O2_{2} cung cấp cho phản ứng đốt cháy hỗn hợp khí.
  3. Đáp án C: Hỗn hợp hơi nước, H2_{2}, NH3_{3}, CH4_{4} giống thành phần khí quyển nguyên thuỷ.
  4. Đáp án D: Hệ thống làm lạnh giúp các hợp chất hữu cơ có thể ngưng tụ.
Xem đáp án và lời giải

Câu 12

0,25 điểm
Hóa thạch mà Darwin nghiên cứu đã giúp ông đưa ra kết luận gì?
  1. Đáp án A: Sinh vật luôn giữ nguyên đặc điểm qua các thời kỳ dài.
  2. Đáp án B: Hóa thạch được tìm thấy chỉ ở một số nơi nhất định trên Trái Đất.
  3. Đáp án C: Các loài sinh vật đã thay đổi qua thời gian từ cổ đại đến hiện đại.
  4. Đáp án D: Hóa thạch không có mối liên hệ với các loài sinh vật ngày nay.
Xem đáp án và lời giải

Câu 13

0,25 điểm

Bên trong một quần thể, sự khác biệt về di truyền giữa các cá thể cung cấp nguyên liệu thô cho chọn lọc tự nhiên và các cơ chế khác tác động. Nếu không có các khác biệt di truyền như vậy thì tần số allele sẽ không thay đổi theo thời gian – do vậy quần thể không tiến hóa. Ngoài ra, trong quần thể có một số lượng khổng lồ các tổ hợp giao phối và sự thụ tinh kết hợp các giao tử của các cá thể có kiểu gene khác nhau với nhau.

Dựa theo Học thuyết tiến hoá tổng hợp hiện đại xác định nguyên liệu thô, tổ hợp giao phối được là gì?

  1. Đáp án A: Biến dị sơ cấp, biến dị thứ cấp.
  2. Đáp án B: Biến dị di truyền, biến dị không di truyền.
  3. Đáp án C: Biến dị cá thể, biến dị quần thể.
  4. Đáp án D: Biến dị tổ hợp, biến dị phân tử.
Xem đáp án và lời giải

Câu 14

0,25 điểm
Một loài ruồi sống kí sinh trên cây táo gai. Khi cây táo ăn quả được đưa vào trồng phổ biến ở cùng khu vực có cây táo gai, một nhóm ruồi kí sinh trên cây táo gai chuyển sang kí sinh trên cây táo ăn quả. Sau một thời gian dài, loài ruồi kí sinh táo ăn quả hình thành, được cho là bắt nguồn từ ruồi kí sinh táo gai. Loài ruồi táo ăn quả hình thành từ cơ chế hình thành loài nào?
  1. Đáp án A: cách li địa lí.
  2. Đáp án B: lai xa và đa bội hoá.
  3. Đáp án C: cách li sinh thái.
  4. Đáp án D: cách li tập tính.
Xem đáp án và lời giải

Câu 15

0,25 điểm

Giả sử trong một hệ sinh thái có hai loài A và B có độ che phủ thay đổi trong môi trường thay đổi theo thời gian được mô tả ở bảng sau

Tháng468101112
Độ che phủ của loài A20%80%70%40%10%5%
Độ che phủ của loài B5%20%15%3%2%1%

Trong các phát biểu sau, phát biểu nào đúng?

  1. Đáp án A: Độ che phủ của 2 loài giữ ổn định khoảng từ tháng 6 đến tháng 8.
  2. Đáp án B: Từ tháng 4 đến tháng 12, độ che phủ của loài A cao hơn loài B.
  3. Đáp án C: Loài B có khả năng thích nghi ở nhiệt độ thấp tốt hơn loài A.
Xem đáp án và lời giải

Câu 16

0,25 điểm
Trong quan hệ giữa 2 loài, có ít nhất 1 loài bị hại thì đó là mối quan hệ nào sau đây?
  1. Đáp án A: Quan hệ hỗ trợ.
  2. Đáp án B: Quan hệ đối địch.
  3. Đáp án C: Quan hệ hợp tác.
  4. Đáp án D: Quan hệ hội sinh.
Xem đáp án và lời giải

Câu 17

0,25 điểm
Trong chuỗi thức ăn mở đầu bằng sinh vật sản xuất, sinh vật tiêu thụ bậc 2 thuộc bậc dinh dưỡng
  1. Đáp án A: cấp 1.
  2. Đáp án B: cấp 3.
  3. Đáp án C: cấp 2.
  4. Đáp án D: cấp 4.
Xem đáp án và lời giải

Câu 18

0,25 điểm

Để bảo tồn đa dạng sinh học, tránh nguy cơ tuyệt chủng của nhiều loài động vật và thực vật quý hiếm, cần ngăn chặn các hành động nào sau đây?

(1) Khai thác thuỷ, hải sản vượt quá mức cho phép.

(2) Trồng cây gây rừng và bảo vệ rừng.

(3) Săn bắt, buôn bán và tiêu thụ các loài động vật hoang dã.

(4) Bảo vệ các loài động vật hoang dã.

(5) Sử dụng các sản phẩm từ động vật quý hiếm: mật gấu, ngà voi, cao hổ, sừng tê giác,...

  1. Đáp án A: (2), (4), (5).
  2. Đáp án B: (1), (3), (5).
  3. Đáp án C: (1), (2), (4).
  4. Đáp án D: (2), (3), (4).
Xem đáp án và lời giải

Phần II. Trắc nghiệm đúng sai

Câu 19

1 điểm

PHẦN II. Thi sinh trả lời từ câu 1 đến câu 4. Trong mỗi ý a), b), c), d) ở mỗi câu, thi sinh chọn đúng hoặc sai.

Tình trạng thiếu hụt hay dư thừa glucose đều có thể gây ra những vấn đề gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe. Hàm lượng đường trong máu (còn gọi là chỉ số đường huyết) được xác định thông qua xét nghiệm lượng glucose có trong máu. Thông qua xét nghiệm máu trước và sau bữa ăn (bữa ăn bắt đầu tại thời điểm 0), các nhà khoa học đã lập được đồ thị lượng glucose máu và các loại hormone được biểu diễn trong Hình 6:

Hình minh hoạ

Hình 6

Khi dựa vào kết quả xét nghiệm trên, hãy cho biết mỗi nhận định sau đây là Đúng hay Sai?

  • Ý a: Hormone A insulin là, hormone B là glucagon.
  • Ý b: Tại thời điểm phút 60 sau khi ăn, nồng độ hormone A và B đều tăng, vì sau khi ăn glucagon được tiết ra để đáp ứng nhu cầu năng lượng của các cơ quan khác.
  • Ý c: Sau khi ăn, nồng độ hormone B tỉ lệ nghịch với nồng độ glucose trong máu.
  • Ý d: Nồng độ hormone B thấp hơn nhiều so với hormone A vì hai hormone này tiết ra từ hai cơ quan khác nhau.
Xem đáp án và lời giải

Câu 20

1 điểm

Hình 7 mô tả cơ chế điều hòa hoạt động của Operon lac ở vi khuẩn E. Coli .

Hình minh hoạ

Hình 7

Dựa vào sơ đồ, mỗi kết luận sau đây là Đúng hay Sai?

  • Ý a: Mô hình mô tả cơ chế điều hòa gene trong điều kiện không có lactose.
  • Ý b: Ở vị trí (I) thuộc mô hình operon lac; vị trí (V) là protein ức chế.
  • Ý c: Các vị trí (II), (III), (IV), (VI) lần lượt là vùng promoter (P), vùng operator (O ); nhóm gene cấu trúc và enzyme RNA - polymerase.
  • Ý d: Nếu đột biến xảy ra ở vị trí (III) có thể làm cho vị trí (IV) thực hiện phiên mã và dịch mã liên tục tạo ra nhiều sản phẩm phân giải đường lactose
Xem đáp án và lời giải

Câu 21

1 điểm
Ở một loài thực vật, tiến hành phép lai P thuần chủng thân cao, hoa đỏ đậm và thân thấp, hoa trắng, F1_{1} 100% thân cao, đỏ nhạt. Cho F1_{1} giao phấn với nhau, ở F2_{2} có 101 thân cao, hoa đỏ đậm: 399 thân cao, hoa đỏ vừa: 502 thân cao, hoa đỏ nhạt: 202 thân cao, hoa hồng: 99 thân thấp, hoa đỏ nhạt: 198 thân thấp, hoa hồng: 103 thân thấp, hoa trắng. Diễn biến quá trình phát sinh giao tử đực và cái giống nhau. Mỗi nhận định dưới đây đúng hay sai?
  • Ý a: Tính trạng màu sắc hoa do các locut tương tác theo kiểu cộng gộp chi phối.
  • Ý b: Quá trình giảm phân hình thành giao tử đực và giao tử cái ở F1_{1} không xảy ra hiện tượng hoán vị gene.
  • Ý c: Cây có kiểu hình thân thấp, hoa hồng ở F2_{2} giao phấn ngẫu nhiên với nhau thi đời còn thu được về mặt lý thuyết 50% cây thân thấp, hoa trắng.
  • Ý d: Cây thân cao, hoa đỏ vừa ở F2_{2} có 2 kiểu gene khác nhau.
Xem đáp án và lời giải

Câu 22

1 điểm

Sói xám (Canis lupus) ở vườn quốc gia Yellowstone bị con người săn bắn từ năm 1926 và dẫn đến tuyệt chủng ngay sau đó. Điều này có ảnh hưởng lớn đến cấu trúc quần xã trong đó tiêu biểu là số lượng nai sừng tấm (Alces sp) (Hình A), làm ban quản lí rừng phải chủ động giết bớt nai khỏi khu vực (liên tục đến năm 1968 - khi quần thể nai đạt số lượng tương đối thấp mới dừng lại) và số lượng thực vật trong rừng (Hình B, tỉ lệ thuận với lượng cây con tái sinh). Năm 1995, người ta quyết định nhập thêm 14 cá thể sói xám từ Canada sau 70 năm vắng bóng loài động vật ăn thịt ở vùng đất này.

Hình minh hoạ

  • Ý a: Khi không chịu áp lực bởi con người cũng như vắng mặt sói xám, số lượng thực vật sẽ tăng rất nhanh.
  • Ý b: Vai trò sinh thái của nai sừng tấm là loài ưu thế.
  • Ý c: Ở các giai đoạn tiếp theo, quần thể nai sẽ phục hồi số lượng và dao động quanh mức cân bằng với quần thể sói xám.
  • Ý d: Mô hình kiểm soát được áp dụng cho quần thể này là khống chế từ trên xuống.
Xem đáp án và lời giải

Phần III. Trắc nghiệm trả lời ngắn

Câu 23

0,25 điểm

PHẦN III. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 6. Thí sinh điền kết quả mỗi câu vào mỗi ô trả lời tương ứng theo hướng dẫn của phiếu trả lời.

Hình 8 mô tả bộ nhiễm sắc thể của người bình thường và người bị bệnh. Có bao nhiêu nhận định đúng về bệnh này? Hình minh hoạ

Hình 8

(1) Hội chứng di truyền này chỉ xảy ra ở nữ.

(2) Nguyên nhân gây bệnh thường gặp do tuổi mẹ càng cao nên sự rối loạn phân li NST trong giảm phân càng dễ xảy ra.

(3) Có thể phát hiện sớm bệnh này bằng kĩ thuật sinh thiết tua nhau thai, kĩ thuật chọc dò dịch ối.

(4) Có thể chữa lành bệnh nếu phát hiện ở giai đoạn phôi sớm.

Xem đáp án và lời giải

Câu 24

0,25 điểm
Một người đàn ông không bị mù màu (XM^{M}Y) kết hôn với một người phụ nữ bình thường không bị bệnh này. Cặp vợ chồng này có một con trai bị bệnh mù màu. Biết không có đột biến mới xuất hiện. Người con trai của cặp vợ chồng này lấy vợ không bị bệnh thì xác suất sinh con trai đầu lòng mắc bệnh chiếm tỉ lệ bao nhiêu phần trăm?
Xem đáp án và lời giải

Câu 25

0,25 điểm
Một quần thể động vật sinh sản hữu tính giao phối ngẫu nhiên, xét một gene có 2 allele (A và a) nằm trên vùng không tương đồng của nhiễm sắc thể X. Cặp nhiễm sắc thể giới tính ở giới đực là XY và giới cái là XX. Khảo sát trong quần thể thấy tần số allele A ở giới cái là 0,3 và giới đực là 0,5. Theo lí thuyết, ở thế hệ thứ tư, tần số allele A ở giới đực là bao nhiêu? (Viết kết quả dưới dạng số thập phân, làm tròn 2 chữ số sau dấu phẩy)
Xem đáp án và lời giải

Câu 26

0,25 điểm

Ở một quần thể thực vật, AA quy định hoa đỏ; Aa quy định hoa vàng; aa quy định hoa trắng. Thế hệ xuất phát của quần thể có thành phần kiểu gene: 0,16AA : 0,48Aa : 0,36aa. Theo lí thuyết, hãy sắp xếp theo thứ tự tăng dần của các phát biểu đúng trong các phát biểu sau đây:

1. Nếu trong quá trình sinh sản, chỉ các cây có cùng màu hoa mới giao phấn với nhau thì tỉ lệ kiểu hình hoa đỏ và kiểu hình hoa vàng sẽ tăng dần, tỉ lệ kiểu hình hoa trắng giám dần.

2. Nếu trong quá trình sinh sản, hạt phấn của các cây hoa đỏ không có khả năng thụ tinh thì tần số allele A sẽ tăng dần.

3. Nếu ở F2_{2} quần thể có tỉ lệ kiểu gene: 5AA : 0,5Aa thì có thể đã chịu tác động của nhân tố “phiêu bạt di truyền”.

4. Nếu chọn lọc tự nhiên chống lại kiểu hình hoa trắng thì tần số allele A của quần thể tăng lên.

Xem đáp án và lời giải

Câu 27

0,25 điểm

Cho lưới thức ăn trong khu rừng như Hình 9. Theo lí thuyết, chuỗi thức ăn dài nhất có bao nhiêu mắc xích?

Hình minh hoạ

** *Hình 9***

Xem đáp án và lời giải

Câu 28

0,25 điểm

Bảng số liệu sau thể hiện tình trạng khai thác cá ngừ đại dương tại vùng biển miền Trung Việt Nam (Nghiên cứu trên 4 quần thể cá):

Quần thểNhóm tuổi trước sinh sản (tấn)Nhóm tuổi đang sinh sản (tấn)Nhóm tuổi sau sinh sản (tấn)Tổng sản lượng khai thác (tấn)
Quần thể I100400200700
Quần thể II150500300950
Quần thể III2006004001200
Quần thể IV2507005001450

“Thông qua bảng số liệu trên, hãy cho biết quần thể đang có nguy cơ suy giảm nghiêm trọng nhất với tỉ lệ % khai thác là bao nhiêu? (tính làm tròn đến 2 chữ số sau dấu phẩy)

Xem đáp án và lời giải

Đề cùng chủ đề

Tất cả đề Đề ôn thi Tốt nghiệp THPT Sinh học · Các bộ sách Sinh học Tốt nghiệp THPT