TopStudy

Sinh học · Tốt nghiệp THPT

Đề ôn thi Tốt nghiệp THPT Sinh học năm 2026 có đáp án - Đề số 20

28 câu · 50 phút · Ngân hàng đề TopStudy. Đáp án và lời giải do TopStudy biên soạn, mở ngay dưới từng câu.

Làm bài

Nội dung đề

Phần I. Trắc nghiệm nhiều lựa chọn

Câu 1

0,25 điểm

PHẦN I. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 18. Mỗi câu hỏi thí sinh chỉ chọn một phương án.

Trong cấu trúc của DNA, các nucleotide trên hai mạch liên kết với nhau bằng liên kết

  1. Đáp án A: hydrogen.
  2. Đáp án B: peptide.
  3. Đáp án C: cộng hoá trị.
  4. Đáp án D: glycosidic.
Xem đáp án và lời giải

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: A

Hướng dẫn giải:

Các đơn phân trên hai mạch liên kết với nhau bằng loại liên kết hydrogen.

Đáp án: A.

Câu 2

0,25 điểm
Phát biểu nào sau đây không hợp lí về cách phòng tránh bệnh ung thư?
  1. Đáp án A: Sinh vật sản xuất.
  2. Đáp án B: Sinh vật tiêu thụ.
  3. Đáp án C: Sinh vật phân giải.
  4. Đáp án D: Sinh vật hoại sinh.
Xem đáp án và lời giải

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: D

Hướng dẫn giải:

A, B, C đúng.

D sai vì thực phẩm chế biến sẵn là ăn uống không lành mạnh, gây ung thư.

Đáp án: D.

Câu 3

0,25 điểm
Trồng nhiều cây xanh giúp giảm hiệu ứng nhà kính vì quá trình quang hợp giúp:
  1. Đáp án A: hấp thụ khí CO₂ và cung cấp O₂, điều hòa không khí
  2. Đáp án B: tạo ra bóng mát, làm giảm nhiệt độ toàn cầu.
  3. Đáp án C: hấp thụ khí metan (CH₄) từ đất.
  4. Đáp án D: ngăn chặn sự bốc hơi của nước trong không khí.
Xem đáp án và lời giải

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: A

Đáp án: A

Câu 4

0,25 điểm
Cơ chế hấp thu khoáng của thực vật trên trái đất chủ yếu theo cơ chế nào dưới đây?
  1. Đáp án A: Chủ động
  2. Đáp án B: Thụ động
  3. Đáp án C: Thẩm thấu
  4. Đáp án D: Thẩm tách
Xem đáp án và lời giải

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: A

Đáp án: A

Câu 5

0,25 điểm

Hình bên dưới mô tả cấu trúc và chức năng của vật chất di truyền trong tế bào.

Hình minh hoạ

Các nhận định dưới đây, nhận định nào SAI?

  1. Đáp án A: Gene 1 và gene 2 được xem là gene điều hòa.
  2. Đáp án B: Gene 3 đến gene n là gene cấu trúc.
  3. Đáp án C: Cấu trúc của những gene này thường là gene mã hóa không liên tục.
  4. Đáp án D: Gene 3 có chức năng cấu tạo tế bào, biểu hiện ra cơ thể.
Xem đáp án và lời giải

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: D

Đáp án: D

Câu 6

0,25 điểm
Phụ nữ đang trong giai đoạn thai kì, phải thường xuyên đi khám thai đinh kì. Trong qua trình thăm khám, luôn được bác sĩ khuyên làm xét nghiệm NIPT(Non- Invasive prenatal testing) để xác định sớm các bệnh di truyền ở thai nhi. Nguyên lí của xét nghiệm NIPT là trong quá trình phụ nữ mang thai, một lượng nhỏ DNA tự do của thai nhi sẽ chuyển vào máu của người mẹ. Do đó, có thể phân tích các DNA trong máu của mẹ để xác định được các dị tật của thai nhi liên quan đến bất thường DNA. Phương pháp này được thực hiện dựa trên thành tựu và ứng dụng của:
  1. Đáp án A: giải mã hệ gen người để xác định bệnh di truyền.
  2. Đáp án B: giải mã hệ gen người để điều trị các bênh di truyền.
  3. Đáp án C: giải mã hệ gen người để cung cấp thông tin nghiên cứu di truyền.
  4. Đáp án D: giải mã hệ gen người để xác định chức năng của gene.
Xem đáp án và lời giải

Câu 7

0,25 điểm
Con người không thể tạo ra cây trồng tứ bội bằng cách nào trong các cách dưới đây?
  1. Đáp án A: Cho các cá thể tứ bội sinh sản sinh dưỡng hay sinh sản hữu tính.
  2. Đáp án B: Giao phối giữa cây tứ bội với cây lưỡng bội.
  3. Đáp án C: Làm cho bộ NST của tế bào sinh dưỡng nhân đôi nhưng không phân li trong nguyên phân.
  4. Đáp án D: Làm cho bộ NST của tế bào sinh dục nhân đôi nhưng không phân li trong giảm phân, rồi tạo điều kiện cho các giao tử này thụ tinh với nhau.
Xem đáp án và lời giải

Câu 8

0,25 điểm

Một thành viên trong gia đình (II.2) cần phẫu thuật gấp và cần truyền máu. Tuy nhiên, bệnh viện không đủ nhóm máu phù hợp và đề nghị gia đình kiểm tra nhóm máu để tìm người hiến máu. Bác sĩ yêu cầu các thành viên trong gia đình làm xét nghiệm nhóm máu, và kết quả được ghi nhận trên phả hệ, tuy nhiên có một số người trong gia đình vắng mặt, một số khác chưa rõ thông tin về nhóm máu. Hỏi trong gia đình bệnh nhân nên đưa ai đi truyền máu cho người (II.2) là thích hợp và nhanh nhất?

Hình minh hoạ

  1. Đáp án A: Người I.1
  2. Đáp án B: Người II.5
  3. Đáp án C: Người III.2
  4. Đáp án D: Người III. 5
Xem đáp án và lời giải

Câu 9

0,25 điểm

Sơ đồ dưới đây mô tả một giải pháp chữa bệnh di truyền ở người, đây là giải pháp nào?

Hình minh hoạ

  1. Đáp án A: thay thế gene bị bệnh bằng gene lành.
  2. Đáp án B: loại bỏ tất cả các gene khỏi tế bào sinh vật.
  3. Đáp án C: làm gene đột biến tăng cường hoạt động.
  4. Đáp án D: sử dụng hoá chất để tiêu diệt tế bào đột biến.
Xem đáp án và lời giải

Câu 10

0,25 điểm

Hình ảnh sau cho thấy tế bào nhân sơ và tế bào nhân thực đều có các thành phần cơ bản tương tự nhau. Đây là nội dung của bằng chứng

Hình minh hoạ

  1. Đáp án A: phôi sinh học.
  2. Đáp án B: giải phẫu so sánh.
  3. Đáp án C: tế bào học.
  4. Đáp án D: sinh học phân tử.
Xem đáp án và lời giải

Câu 11

0,25 điểm
Kết quả thí nghiệm của Stanley Miller và Harold Urey (1953) đã chứng minh
  1. Đáp án A: quy trình tự nhiên tạo ra vật chất sống đòi hỏi sự tham gia của vật sống trước đó.
  2. Đáp án B: các chất hữu cơ được hình thành trong khí quyển nguyên thủy thông qua quá trình quang hợp.
  3. Đáp án C: các chất hữu cơ được hình thành từ chất vô cơ trong điều kiện phóng điện và nhiệt độ cao.
  4. Đáp án D: ngày nay các chất hữu cơ vẫn được hình thành phổ biến theo con đường tổng hợp hóa học trong tự nhiên.
Xem đáp án và lời giải

Câu 12

0,25 điểm
Khi so sánh chọn lọc tự nhiên với chọn lọc nhân tạo, nhận định nào sau đây là đúng?
  1. Đáp án A: Chọn lọc nhân tạo diễn ra nhanh hơn so với chọn lọc tự nhiên.
  2. Đáp án B: Chọn lọc tự nhiên và chọn lọc nhân tạo đều do môi trường tự nhiên quyết định.
  3. Đáp án C: Chọn lọc tự nhiên là do con người tác động còn chọn lọc nhân tạo là quá trình chọn giống.
  4. Đáp án D: Chọn lọc tự nhiên tác động thông qua đặc tính di truyền, biến dị của sinh vật còn chọn lọc nhân tạo không ảnh hưởng đến các đặc điểm di truyền.
Xem đáp án và lời giải

Câu 13

0,25 điểm
Theo Học thuyết tiến hoá tổng hợp hiện đại nhận định nào sau đây không đúng về nhân tố tiến hóa?
  1. Đáp án A: Đột biến gene làm xuất hiện các allele mới hoặc biến allele này thành allele khác, từ đó làm thay đổi tần số allele của quần thể.
  2. Đáp án B: Tần số đột biến tự phát thường rất cao nên không làm thay đổi đáng kể tần số allele của quần thể.
  3. Đáp án C: Trong quần thể, đột biến có vai trò làm phong phú vốn gene của quần thể, tạo nguyên liệu cho quá trình tiến hoá.
  4. Đáp án D: Phiêu bạt di truyền gây ra bởi các yếu tố ngẫu nhiên có thể làm chết các cá thể mang các gene có lợi hay có hại.
Xem đáp án và lời giải

Câu 14

0,25 điểm
Loài lúa mì trồng hiện nay được hình thành theo con đường lai xa và đa bội hoá từ 3 loài lúa mì khác nhau. Loài thứ nhất có hệ gene kí hiệu là AA với 2n= 14; loài thứ 2 có hệ gene kí hiệu là BB với 2n = 14; loài thứ 3 có hệ gene kí hiệu là DD với 2n = 14. Phát biểu nào sau đây đúng về loài lúa mì này?
  1. Đáp án A: Bộ nhiễm sắc thể của loài lúa mì trồng hiện nay là thể tam bội 3n = 21.
  2. Đáp án B: Cơ thể lai từ 3 loài lúa mì này bất thụ do chứa các NST không tương đồng
  3. Đáp án C: Mỗi cặp nhiễm sắc thể của loài lúa mì trồng hiện nay đều có 6 nhiễm sắc thể.
  4. Đáp án D: Hệ gene của loài lúa mì trồng hiện nay kí hiệu là ABD.
Xem đáp án và lời giải

Câu 15

0,25 điểm
Ở loài tôm he (Penaeus merguiensis), giai đoạn ấu trùng chỉ thích nghi ở nồng độ muối 1,0-2,5%, trong khi đó giai đoạn trứng chịu được nồng độ muối 3,2-3,3%. Đây là ví dụ về quy luật tác động sinh thái nào lên đời sống sinh vật?
  1. Đáp án A: Quy luật giới hạn sinh thái.
  2. Đáp án B: Quy luật tác động tổng hợp của các nhân tố sinh thái.
  3. Đáp án C: Quy luật tác động không đồng đều của các nhân tố sinh thái.
  4. Đáp án D: Quy luật tác động qua lại.
Xem đáp án và lời giải

Câu 16

0,25 điểm
Cho mối quan hệ dinh dưỡng của một số sinh vật trong một hồ nước ngọt sau đây: rong đuôi chó, cỏ nước có khả năng quang hợp cung cấp nguồn thức ăn chính cho tép và cá trôi, cò ăn tép và cá trôi, vi khuẩn clostridium phân hủy xác các loài cá dưới đáy hồ. Phân chia theo chức năng dinh dưỡng trong quần xã sinh vật trên, các loài nào sau đây thuộc nhóm sinh vật tiêu thụ?
  1. Đáp án A: Rong đuôi chó, tép, cá trôi.
  2. Đáp án B: Rong đuôi chó, cỏ nước.
  3. Đáp án C: Tép, cá trôi, vi khuẩn clostridium.
  4. Đáp án D: Tép, cá trôi, cò.
Xem đáp án và lời giải

Câu 17

0,25 điểm
Lưới thức ăn và bậc dinh dưỡng được xây dựng nhằm
  1. Đáp án A: mô tả quan hệ dinh dưỡng giữa các loài trong quần xã.
  2. Đáp án B: mô tả quan hệ dinh dưỡng giữa các sinh vật cùng loài trong quần xã.
  3. Đáp án C: mô tả quan hệ dinh dưỡng giữa các loài trong quần thể.
  4. Đáp án D: mô tả quan hệ dinh dưỡng và nơi ở giữa các loài trong quần xã.
Xem đáp án và lời giải

Câu 18

0,25 điểm
Nhận định nào sau đây về sinh thái học bảo tồn là sai?
  1. Đáp án A: Là một nhánh của sinh thái học và sinh học tiến hoá.
  2. Đáp án B: Để bảo tồn các loài, môi trường, cảnh quan và hệ sinh thái.
  3. Đáp án C: Hạn chế khai thác các loài hoang dã có nguy cơ tuyệt chủng, giữ gìn và sử dụng hợp lí các nguồn tài nguyên sinh học .
  4. Đáp án D: Hạn chế các tác động xấu từ môi trường và con người đến các loài sinh vật hoang dã, bảo vệ và phục hồi môi trường sống.
Xem đáp án và lời giải

Phần II. Trắc nghiệm đúng sai

Câu 19

1 điểm

PHẦN II. Thi sinh trả lời từ câu 1 đến câu 4. Trong mỗi ý a), b), c), d) ở mỗi câu, thi sinh chọn đúng hoặc sai.

Một nghiên cứu được thực hiện để so sánh các chỉ số sinh lý của hệ tuần hoàn (nhịp tim, huyết áp, vận tốc máu, tiết diện mạch máu) ở các loại mạch máu chính: động mạch, mao mạch và tĩnh mạch. Dữ liệu được tổng hợp trong bảng sau:

Loại mạch máuNhịp tim (lần/phút)Huyết áp (mmHg)Vận tốc máu (cm/s)Tiết diện mạch máu (cm²)
Động mạch75120/80504
Mao mạch7535/200.1450
Tĩnh mạch7515/5520

Dựa trên bảng số liệu trên, hãy cho biết mỗi nhận định sau đây là Đúng hay Sai?

  • Ý a: Vận tốc máu trong động mạch cao nhất, gấp 10 lần vận tốc máu trong tĩnh mạch.
  • Ý b: Mao mạch có tiết diện lớn nhất, gấp 112.5 lần tiết diện của động mạch.
  • Ý c: Huyết áp trong mao mạch thấp hơn trong tĩnh mạch vì tiết diện mạch máu lớn hơn.
  • Ý d: Vận tốc máu trong mao mạch rất chậm, giúp tối ưu hóa quá trình trao đổi chất với mô.
Xem đáp án và lời giải

Câu 20

1 điểm
Một operon lac ở E. coli, khi môi trường không có lactose nhưng enzyme chuyển hoá lactose vẫn được tạo ra. Khi giải thích cho hiện tượng trên, mỗi nhận định sau đây là Đúng hay Sai?
  • Ý a: Do trình tự P (vùng khởi động) của operon bị bất hoạt.
  • Ý b: Do gene điều hoà lacI bị đột biến nên không tạo được protein ức chế.
  • Ý c: Do trình tự O (vùng vận hành) bị đột biến nên không liên kết được với protein ức chế.
  • Ý d: Do vùng gene cấu trúc (lacZ, lacY, lacA) bị đột biến làm tăng khả năng biểu hiện của gene.
Xem đáp án và lời giải

Câu 21

1 điểm
Nhận định sau đây Đúng hay Sai khi nói về di truyền liên kết giới tính
  • Ý a: Bệnh máu khó đông ở người là một bệnh do đột biến gene lặn nằm trên vùng không tương đồng của nhiễm sắc thể giới tính X , vì vậy tất cả các con trai của một người mẹ mang bệnh sẽ mắc bệnh.
  • Ý b: Ở động vật có vú, các gene nằm trên vùng không tương đồng của nhiễm sắc thể giới tính X, bố không bao giờ truyền một số gene nhất định cho các cá thể đực ở đời con.
  • Ý c: Hiện tượng di truyền liên kết X làm cho các tính trạng liên quan xuất hiện đồng đều ở cả hai giới.
  • Ý d: Nếu một cá thể nữ mang allele lặn gây bệnh trên một nhiễm sắc thể X, cô ấy có thể biểu hiện bệnh nếu nhiễm sắc thể X lành bị bất hoạt.
Xem đáp án và lời giải

Câu 22

1 điểm

CO2_{2} là trong những thành phần chính của khí nhà kính. Trong gần 170 năm qua, hàm lượng CO2_{2} khí quyển đã tăng khoảng 50%. Sự gia tăng hàm lượng các khí gây hiệu ứng nhà kính như CO2_{2}là nguyên nhân chính làm nhiệt độ trái đất tăng lên. Số liệu về hàm lượng CO2_{2}khí quyển trung bình theo thời gian được thể hiện như sau:

Năm18501958196919781989199820092018
Hàm lượng CO2_{2}trung bình (ppm)274,2315,3326,4335,4353,1366,7387,4408,5

Do tác động của hiệu ứng nhà kính, mức tăng nhiệt độ của trái đất ở vĩ độ cao (vùng rừng lá kim phương Bắc) và vĩ độ thấp (vùng rừng mưa nhiệt đới) bằng nhau.

  • Ý a: CO2_{2} khí quyển tăng, độ dày của lớp khí nhà kính tăng.
  • Ý b: Quần xã ở vĩ độ thấp (vùng rừng mưa nhiệt đới) bị tác động của hiệu ứng nhà kính ít hơn.
  • Ý c: Quần xã ở vĩ độ thấp có độ đa dạng sinh học cao.
  • Ý d: Hoạt động của sinh vật phân giải có trong đất rừng làm tăng phát thải CO2_{2}.
Xem đáp án và lời giải

Phần III. Tự luận

Câu 23

1 điểm

PHẦN III. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 6. Thí sinh điền kết quả mỗi câu vào mỗi ô trả lời tương ứng theo hướng dẫn của phiếu trả lời.

Một người phụ nữ mang đột biến chuyển đoạn Robertson giữa nhiễm sắc thể số 14 và số 21. Trong quá trình giảm phân, số loại giao tử bất thường mà người này có thể tạo ra là bao nhiêu?

Xem đáp án và lời giải

Phần IV. Trắc nghiệm trả lời ngắn

Câu 24

0,25 điểm

Bệnh máu khó đông (Hemophilia) là một rối loạn hiếm gặp ở người. Bệnh do allele lặn a nằm trên vùng không tương đồng của NST X quy định, allele A quy định máu đông bình thường. Một người nam bình thường lấy một người nữ bình thường mang gene bệnh, khả năng họ sinh ra được con gái khoẻ mạnh trong mỗi lần sinh là tỉ lệ? (số thập phân tính làm tròn đến 1 chữ số sau dấu phẩy)

Thành phần năng lựcKiến thứcChỉ báoCấp độ tư duy
Nhận thức sinh họcDi truyền liên kết với giới tínhNT6Vận dụng
Xem đáp án và lời giải

Câu 25

0,25 điểm

Một quần thể thực vật lưỡng bội, có một gene gồm hai allele (A, a). Ở thế hệ P, quần thể có cấu trúc di truyền là 0,25 AA : 0,50 Aa : 0,25 aa. Từ thế hệ F1_{1} ở giai đoạn hạt (chưa nảy mầm) trở đi, tỉ lệ nảy mầm của các kiểu gene trong quần thể được thể hiện ở bảng sau:

Kiểu genAAAaaa
Tỉ lệ nẩy mầm của hạt100 %80%50%

Biết rằng, quần thể này giao phấn ngẫu nhiên, không chịu tác động của các yếu tố ngẫu nhiên, di – nhập gene, đột biến gene; sức sống và khả năng sinh sản của các cây sau khi nẩy mầm là như nhau. Theo lí thuyết, tỉ lệ kiểu gene AA ở F2_{2} giai đoạn chưa nẩy mầm là bao nhiêu? (Viết kết quả dưới dạng số thập phân, làm tròn sau dấu phẩy 2 chữ số)

Xem đáp án và lời giải

Câu 26

0,25 điểm

Một loài thực vật, xét 1 gene có 2 allele, allele A trội hoàn toàn so với allele a. Nghiên cứu thành phần kiểu gene của một quần thể thuộc loài này qua các thế hệ thu được kết quả ở bảng sau:

Thành phần kiểu geneThế hệ PThế hệ F1_{1}Thế hệ F2_{2}Thế hệ F3_{3}
AA0,70,640,20,49
Aa0,20,320,30,42
aa0,10,040,50,09

Giả sử sự thay đổi thành phần kiểu gene của quần thể qua mỗi thế hệ chỉ do tác động của nhiều nhất là 1 nhân tố tiến hóa. Cho các nhận định sau về sự thay đổi thành phần kiểu gene của quần thể từ thế hệ F1_{1} qua thế hệ F2_{2}:

1. Quần thể có thể đã xuất hiện đột biến gene làm thay đổi tần số allele và thành phần kiểu gene.

2. Quần thể có thể đã chịu tác động của di - nhập gene

3. Quần thể có thể đã chịu tác động của yếu tố ngẫu nhiên

4. Quần thể có thể đã chịu tác động của giao phối không ngẫu nhiên

Hãy viết liền các số tương ứng với các nhận định đúng theo thứ tự từ số nhỏ đến số lớn.

Xem đáp án và lời giải

Câu 27

0,25 điểm

Hình 18 mô tả lưới thức ăn của một quần xã sinh vật đồng cỏ. Có tối đa bao nhiêu chuỗi thức ăn khác nhau có 4 mắt xích?

Hình minh hoạ

Xem đáp án và lời giải

Câu 28

0,25 điểm

Hình 28 ghi lại sự biến động số lượng của quần thể trùng đế giày được nuôi trong phòng thí nghiệm. Số lượng cá thể được thể hiện qua các chấm đen trên hình. Bắt đầu từ ngầy thứ mấy trong các ngày sau đây: 2, 5, 7, 10, 12, 15, mà từ đó trở đi mức độ cạnh tranh gay gắt làm tốc độ sinh trưởng quần thể không tăng nữa?

Hình minh hoạ

Xem đáp án và lời giải

Đề cùng chủ đề

Tất cả đề Đề ôn thi Tốt nghiệp THPT Sinh học · Các bộ sách Sinh học Tốt nghiệp THPT