Đề ôn thi Tốt nghiệp THPT Sinh học năm 2026 có đáp án - Đề số 18

PHẦN I. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 18. Mỗi câu hỏi thí sinh chỉ chọn một phương án.

Đơn phân cấu tạo nên RNA là

Việt Nam là một trong 16 quốc gia sở hữu sự đa dạng sinh học cao nhất thế giới. Hơn 50.000 loài đã được xác định trong đó có 20.000 loài thực vật trên cạn và dưới nước, 10.500 động vật trên cạn, 2.000 loài động vật không xương sống và cá nước ngọt, cùng hơn 11.000 loài sinh vật biển.

Theo Báo cáo được Tổ chức Quốc tế về Bảo tồn Thiên nhiên tại Việt Nam (WWF-Việt Nam) và Cục Bảo tồn Thiên nhiên và Đa dạng Sinh học (BCA) công bố.

Sự đa dạng loài ở Việt Nam là do:

Có 3 loại đột biến xảy ra ở cùng một gene, kí hiệu các thể đột biến này lần lượt là M1, M2 và M3. Để xác định các dạng đột biến trên thuộc loại nào, người ta dùng phương pháp Northern (phân tích RNA) và Westem (phân tích protein). Kết quả phân tích mRNA và protein của các thể đột biến (M1, M2 và M3) và kiểu dại (kí hiệu ĐC) bằng 2 phương pháp nêu trên thu được như Hình 1:

Hình 1

Nhận định nào về các thể đột biến M1, M2 và M3 là sai?

Sơ đồ phả hệ trong Hình 2 mô tả sự di truyền của một bệnh ở người do một trong hai allele của một gene quy định. Biết rằng không xảy ra đột biến ở tất cả các cá thể trong phả hệ. Phát biểu nào sau đây là đúng?

Hình 2

PHẦN II. Thi sinh trả lời từ câu 1 đến câu 4. Trong mỗi ý a), b), c), d) ở mỗi câu, thi sinh chọn đúng hoặc sai.

Khi nghiên cứu Hình 3 chu kì hoạt động của tim. Một học sinh đã đưa ra một số phát biểu. Mỗi phát biểu sau đây của học sinh là Đúng hay Sai?

[1]: pha dãn chung; [2]: pha co tâm nhĩ; [3]: pha co tâm thất

Hình 3

Monod và Jacob đã tiến hành thí nghiệm tìm hiểu cơ chế lactose có thể gây cảm ứng khiến tế bào tổng hợp các enzyme phân giải lactose. Hai ông đã sử dụng các dòng đột biến gene ở vi khuẩn E. coli và nuôi cấy chúng trong điều kiện môi trường có lactose và không có latose. Sau đó, xác định lượng các loại enzyme tham gia quá trình phân giải lactose trong tế bào (gồm enzyme β-galatosidase - phân giải lactose, permease - vận chuyển lactose vào tế bào và transacetylase- khử các chất độc vào tế bào). Một trong số các thí nghiệm của hai ông được tiến hành như sau:

Mỗi nhận định sau đây là đúng hay sai?

Sơ đồ phả hệ ở một gia đình (Hình 4) mô tả sự di truyền của bệnh máu khó đông do gen lặn m nằm trên NST giới tính X quy định. Biết không có đột biến mới xảy ra.

Hình 4

Theo lí thuyết, mỗi phát biểu dưới đây đúng hay sai?

Hình 5 mô tả mối quan hệ giữa sinh vật ăn thịt và con mồi.

Hình 5

PHẦN III. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 6. Thí sinh điền kết quả mỗi câu vào mỗi ô trả lời tương ứng theo hướng dẫn của phiếu trả lời.

Ở người, một bệnh X liên quan đến đột biến chuyển đoạn trên NST số 22 và NST số 9 làm cho NST số 22 ngắn hơn bình thường. Khi nghiên cứu tế bào của 6 đứa trẻ từ (A) đến (G) bị bệnh X và bị thêm nhiều rối loạn khác, người ta tìm thấy vùng bị mất đoạn nhỏ trên nhiễm sắc thể 22 được thể hiện ở Hình 6. Trong đó, các NST 22 tương ứng của 6 đứa trẻ được đánh dấu từ (A) đến (G); các số từ 1 đến 13 là các đoạn bằng nhau tương ứng trên NST 22 ở người bình thường. Những trẻ bị bệnh X là do mất đoạn NST ở vị trí số mấy trên NST 22?

Hình 6

Ở người, bệnh mù màu đỏ - xanh lục ở người là do allele lặn nằm trên NST X quy định. Một người phụ nữ thị giác bình thường có bố bị bệnh mù. Người phụ này kết hôn với người bị bệnh mù màu. Nếu cặp vợ chồng này sinh được một người con gái thì xác suất để người con gái bị bệnh mù màu là bao nhiêu? (số thập phân tính làm tròn đến 1 chữ số sau dấu phẩy)

Biết rằng đậu Hà Lan sinh sản bằng tự phối, kiểu gene AA quy định hạt nảy mầm kiểu hình lá màu xanh đậm; kiểu gene Aa quy định hạt nảy mầm kiểu hình lá xanh nhạt; kiểu gene aa hạt không nảy mầm. Một nhóm học sinh tiến hành gieo 200 hạt đậu Hà Lan (gồm 60 hạt có kiểu gene AA và 140 hạt có kiểu gene Aa) lên đất canh tác, các hạt sau khi nảy mầm đều sinh trưởng bình thường và các cây đều ra hoa, kết hạt tạo nên thế hệ F$_{1}$.

Số hạt F$_{1}$ thu được ở Bảng 1, các bạn học sinh đem các hạt ở F$_{1}$ đem gieo. Theo lí thuyết, các cây mọc lên có lá màu xanh đậm chiếm tỉ lệ bao nhiêu? (tính làm tròn đến 2 chữ số sau dấu phẩy).

Một loài côn trùng có gene mã hoá enzyme chuyển hóa rượu gồm hai allele A1 và A2. Người ta tiến hành thí nghiệm trên 2 quần thể có tần số hai allele ban đầu giống nhau. Trong đó, quần thể lô đối chứng (kí hiệu ÐC) được nuôi trong môi trường chỉ có thức ăn tinh bột. Quần thể lô thí nghiệm (kí hiệu TN) được nuôi trong môi trường có thức ăn tinh bột được bổ sung ethanol. Số liệu tần số allele A1 của 2 quần thể sau 40 thế hệ ngẫu phối được trình bày ở Hình 7.

Hình 7

Cho các nhận định sau về sự thay đổi tần số allele A1 trong quần thể thuộc lô thí nghiệm:

1. Allele A1 giảm dần qua các thế hệ ở các lô thí nghiệm.

2. Trong môi trường có etanol, sẽ gây áp lực chọn lọc chống lại allele A1.

3. Allele A1 lặn so với allele A2.

4. Nếu tiếp tục nuôi cấy trong môi trường thí nghiệm, sẽ đào thải hoàn toàn allele A1 ra khỏi quần thể.

Hãy viết liền các số tương ứng với các nhận định đúng theo thứ tự từ số nhỏ đến số lớn.

Hình 8 mô tả lưới thức ăn của một quần xã sinh vật đồng cỏ. Có tối đa bao nhiêu chuỗi thức ăn khác nhau có 4 mắt xích?

Hình 8. Lưới thức ăn của một đồng cỏ

Đây là các ví dụ về mối quan hệ giữa các cá thể trong quần thể:

1. Cá pecca châu Âu ăn thịt đồng loại.

2. Cá mòi tập trung thành đàn.

3. Hiện tượng tự tỉa thưa ở thực vật.

4. Hiện tượng liền rễ của hai cây thông nhựa mọc gần nhau.

Hãy viết liền các số tương ứng từ thấp đến cao của các ví dụ về mối quan hệ hỗ trợ trong quần thể.