TopStudy

Sinh học · Tốt nghiệp THPT

Đề ôn thi Tốt nghiệp THPT Sinh học năm 2026 có đáp án - Đề số 16

28 câu · 50 phút · Ngân hàng đề TopStudy. Đáp án và lời giải do TopStudy biên soạn, mở ngay dưới từng câu.

Làm bài

Nội dung đề

Phần I. Trắc nghiệm nhiều lựa chọn

Câu 1

0,25 điểm

PHẦN I. Câu trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 18. Mỗi câu hỏi thí sinh chỉ chọn một phương án.

Nhận định nào sau đây không đúng về chức năng của protein?

  1. Đáp án A: Tham gia cấu trúc tế bào.
  2. Đáp án B: Xúc tác phản ứng sinh hóa
  3. Đáp án C: Điều hoà các hoạt động sinh lý.
  4. Đáp án D: Vận chuyển amino acid tới ribosome.
Xem đáp án và lời giải

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: D

Hướng dẫn giải:

Protein có nhiều chức năng trong cơ thể con người: Cấu tạo tế bào, cơ thể; dự trữ amino axid; xúc tác phản ứng sinh hóa; điều hòa hoạt động sinh lí, vận chuyển các chất, bảo vệ cơ thể, vận động tế bào, cơ thể; tiếp nhận, đáp ứng kích thích.

Đáp án: D.

Câu 2

0,25 điểm
Nếu cơ chế kiểm soát chu kì tế bào phát hiện ra sai sót thì chúng sẽ
  1. Đáp án A: kích hoạt tế bào tiết enzyme thủy phân trong lysosome để phá hủy tế bào.
  2. Đáp án B: ngay lập tức kích hoạt cơ chế chết tế bào theo chương trình.
  3. Đáp án C: dừng chu kì tế bào lại, khiến tế bào tiến vào trạng thái “nghỉ” ở pha G0_{0}.
  4. Đáp án D: chặn chu kì tế bào tại điểm kiểm soát cho đến khi các sai sót được sữa chữa xong.
Xem đáp án và lời giải

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: D

Hướng dẫn giải:

Chu kì tế bào được kiểm soát để đảm bảo sự chính xác của quá trình phân bào trong các tế bào sinh vật nhân thực. Nếu phát hiện ra các sai sót, chu kì tế bào được chặn tại điểm kiểm soát và ngăn không cho tế bào tiến vào giai đoạn tiếp theo của chu kì tế bào đến khi các sai sót được sửa chữa xong. Nếu các sai hỏng không được khắc phục thì điểm kiểm soát sẽ kích hoạt cơ chế tự huỷ tế bào theo chương trình hay chết tế bào theo chương trình (apoptosis).

Đáp án D

Câu 3

0,25 điểm

Dựa vào sơ đồ hấp thu và truyền năng lượng ánh sáng giữa các sắc tố quang hợp như Hình 3.16. Điều nào sau đây đúng khi nói về vai trò của hệ sắc tố?

Hình minh hoạ

  1. Đáp án A: Carotenoid, diệp lục b và diệp lục a chỉ có vai trò hấp thu năng lượng ánh sáng.
  2. Đáp án B: Diệp lục b chỉ tiếp nhận năng lượng ánh sáng từ carotenoid và truyền cho diệp lục a.
  3. Đáp án C: Diệp lục a ở trung tâm phản ứng trực tiếp biến đổi quang năng thành hóa năng dưới dạng ATP và NADPH.
  4. Đáp án D: Carotenoid hấp thu năng lượng ánh sáng và truyền trực tiếp cho diệp lục a ở trung tâm phản ứng.
Xem đáp án và lời giải

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: C

Chọn C

Câu 4

0,25 điểm

Quá trình trao đổi chất và chuyển hoá năng lượng được mô tả ở hình bên là quá trình nào?

Hình minh hoạ

  1. Đáp án A: Tiếp nhận các chất.
  2. Đáp án B: Đồng hoá.
  3. Đáp án C: Thải các chất.
  4. Đáp án D: Dị hoá.
Xem đáp án và lời giải

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: B

Chọn B

Câu 5

0,25 điểm
Tạo động vật và thực vật biến đổi gene đều dựa trên nguyên lí nào sau đây?
  1. Đáp án A: Biểu hiện gene.
  2. Đáp án B: Quá trình kết hợp của gene giữa hai loài.
  3. Đáp án C: Hoạt động enzyme.
  4. Đáp án D: DNA tái tổ hợp.
Xem đáp án và lời giải

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: D

Chọn D

Câu 6

0,25 điểm
Cây Sung Mỹ (Ficus carica) là một loại cây ăn quả nhiệt đới được yêu thích nhờ giá trị dinh dưỡng cao. Phương pháp nuôi cấy mô được áp dụng để nhân giống Sung Mỹ với mục tiêu tạo ra cây giống sạch bệnh, có năng suất và chất lượng đồng nhất. Trong phương pháp này, người ta đã sử dụng phối hợp hai loại hormone auxin và cytokinin vớỉ tỉ lệ thích hợp để điều khiển sự phân hoá của mô sẹo tạo cây con hoàn chỉnh. Auxin có tác dụng kích hoạt các gene chiụ trách nhiệm hình thành và phân nhánh rễ. Cytokinin kích hoạt các gene chuyển từ trạng thái phân chia sang hình thành chồi mới. Phương pháp tạo giống này đã được thực hiện dựa trên cơ sở nào?
  1. Đáp án A: Dựa trên cơ chế điều hòa biểu hiện gene để điều khiển quá trình phân chia và phân hoá của tế bào trong nuôi cấy mô tế bào thực vật.
  2. Đáp án B: Dựa trên cơ chế điều khiển sự đóng hoặc mở các gene trong quá trình phát triển cá thể ở sinh vật nhờ các hooc môn nhân tạo.
  3. Đáp án C: Dựa trên cơ chế nuôi cấy tế bào gốc trong môi trường chứa các chất điều hòa biểu hiện các gene khác nhau trong nuôi cấy mô tế bào thực vật.
  4. Đáp án D: Dựa trên cơ chế sử dụng Auxin và Cytokinin như là những chất khoáng để kích thích tạo cây con có đặc điểm di truyền mới.
Xem đáp án và lời giải
Mở lời giải câu 6

Câu 7

0,25 điểm

Hợp tử mang bộ NST dưới đây có thể phát triển thành thể đột biến nào?

Hình minh hoạ

  1. Đáp án A: Thể tam bội.
  2. Đáp án B: Thể tứ bội.
  3. Đáp án C: Thể một.
  4. Đáp án D: Thể ba.
Xem đáp án và lời giải
Mở lời giải câu 7

Câu 8

0,25 điểm
Trong cấy ghép mô, cơ quan. Liệu pháp gene giúp
  1. Đáp án A: ngăn cản sự đào thải mô hoặc cơ quan được ghép.
  2. Đáp án B: thay thế toàn bộ hệ miễn dịch của cơ thể.
  3. Đáp án C: tăng cường đột biến gene để thích nghi với cơ quan ghép.
  4. Đáp án D: tăng tốc độ phục hồi của cơ quan ghép.
Xem đáp án và lời giải
Mở lời giải câu 8

Câu 9

0,25 điểm
Liệu pháp gene trong điều trị bệnh hồng cầu hình liềm ở người có ưu điểm
  1. Đáp án A: không cần sử dụng thuốc.
  2. Đáp án B: chỉ cần phẫu thuật nhỏ.
  3. Đáp án C: sử dụng ít chất phóng xạ.
  4. Đáp án D: không dùng vector chuyển gene.
Xem đáp án và lời giải
Mở lời giải câu 9

Câu 10

0,25 điểm
Loại bằng chứng tiến hoá nào sau đây được coi là bằng chứng trực tiếp?
  1. Đáp án A: Bằng chứng giải phẫu so sánh.
  2. Đáp án B: Bằng chứng sinh học phân tử.
  3. Đáp án C: Bằng chứng tế bào học.
  4. Đáp án D: Bằng chứng hoá thạch.
Xem đáp án và lời giải
Mở lời giải câu 10

Câu 11

0,25 điểm

Trong các sự kiện sau đây, những sự kiện nào là của giai đoạn tiến hóa hóa học?

(1) Sự xuất hiện các enzyme.

(2) Sự hình thành các tế bào sơ khai.

(3) Sự hình thành các phân tử hữu cơ đơn giản từ các chất vô cơ.

(4) Sự hình thành các đại phân tử hữu cơ từ các chất hữu cơ đơn giản.

(5) Sự xuất hiện màng sinh học.

(6) Sự hình thành các đại phân tử có khả năng tự sao chép.

  1. Đáp án A: (2), (4) và (6)
  2. Đáp án B: (2), (5) và (6)
  3. Đáp án C: (3), (4) và (6)
  4. Đáp án D: (1), (5) và (6)
Xem đáp án và lời giải
Mở lời giải câu 11

Câu 12

0,25 điểm
Theo Darwin, nhân tố chính quy định chiều hướng và tốc độ biến đổi của các giống vật nuôi cây trồng là
  1. Đáp án A: Chọn lọc tự nhiên.
  2. Đáp án B: Đấu tranh sinh tồn
  3. Đáp án C: Phân li tính trạng.
  4. Đáp án D: Chọn lọc nhân tạo
Xem đáp án và lời giải
Mở lời giải câu 12

Câu 13

0,25 điểm
Theo thuyết tiến hóa tổng hợp, nhân tố nào dưới đây có thể tạo ra allele mới cho quần thể?
  1. Đáp án A: Đột biến.
  2. Đáp án B: Giao phối không ngẫu nhiên.
  3. Đáp án C: Chọn lọc tự nhiên.
  4. Đáp án D: Phiêu bạt di truyền.
Xem đáp án và lời giải
Mở lời giải câu 13

Câu 14

0,25 điểm
Tại sao sinh vật chỉ có thể thích nghi tương đối với môi trường và không có khả năng thích nghi hoàn toàn?
  1. Đáp án A: Vì chọn lọc tự nhiên có giới hạn trong việc tạo ra sự thay đổi di truyền dựa trên các biến dị có sẵn trong quần thể.
  2. Đáp án B: Vì chọn lọc tự nhiên luôn tạo ra các biến dị di truyền mới, nhưng không đủ nhanh để sinh vật thích nghi hoàn toàn.
  3. Đáp án C: Vì môi trường sống luôn ổn định và không tạo ra áp lực chọn lọc tự nhiên đủ mạnh để thay đổi kiểu hình của sinh vật.
  4. Đáp án D: Vì chọn lọc tự nhiên chỉ tác động lên những tính trạng không di truyền từ tổ tiên.
Xem đáp án và lời giải
Mở lời giải câu 14

Câu 15

0,25 điểm
Nhân tố sinh thái nào sau đây là nhân tố hữu sinh?
  1. Đáp án A: Nhiệt độ ảnh hưởng đến sự nở trứng của loài rùa.
  2. Đáp án B: Ánh sáng tác động lên các thảm thực vật.
  3. Đáp án C: Cỏ dại và lúa cạnh tranh chất dinh dưỡng.
  4. Đáp án D: Chất dinh dưỡng của đất.
Xem đáp án và lời giải
Mở lời giải câu 15

Câu 16

0,25 điểm
Tảo lục có khả năng tự tổng hợp chất hữu cơ từ chất vô cơ. Phân chia theo chức năng dinh dưỡng trong quần xã sinh vật, tảo lục thuộc nhóm nào sau đây?
  1. Đáp án A: Sinh vật sản xuất.
  2. Đáp án B: Sinh vật tiêu thụ.
  3. Đáp án C: Sinh vật phân giải.
  4. Đáp án D: Sinh vật hoại sinh.
Xem đáp án và lời giải
Mở lời giải câu 16

Câu 17

0,25 điểm
Chuỗi thức ăn là một dãy các loài
  1. Đáp án A: có quan hệ dinh dưỡng với nhau.
  2. Đáp án B: có cùng nơi ở với nhau.
  3. Đáp án C: có cùng nguồn thức ăn với nhau.
  4. Đáp án D: không cùng nguồn thức ăn với nhau.
Xem đáp án và lời giải
Mở lời giải câu 17

Câu 18

0,25 điểm
Phương pháp nào dưới đây được sử dụng để phục hồi rừng tự nhiên?
  1. Đáp án A: Chặt toàn bộ cây rừng và trồng mới hoàn toàn.
  2. Đáp án B: Khu bảo tồn tái tạo rừng tự nhiên bằng cách ngừng khai thác.
  3. Đáp án C: Sử dụng thuốc trừ sâu để loại bỏ sâu bệnh trên cây rừng.
  4. Đáp án D: Xây dựng nhà kính để bảo vệ cây con.
Xem đáp án và lời giải
Mở lời giải câu 18

Phần II. Trắc nghiệm đúng sai

Câu 19

1 điểm

PHẦN II. Thi sinh trả lời từ câu 1 đến câu 4. Trong mỗi ý a), b), c), d) ở mỗi câu, thi sinh chọn đúng hoặc sai.

Đồ thị dưới đây cho biết sự biến động của vận tốc máu, tổng tiết diện mạch và huyết áp trong hệ mạch:

Hình minh hoạ

Khi nói về đồ thị, mỗi nhận định sau đây là Đúng hay Sai?

  • Ý a: Đường cong C biểu thị vận tốc máu.
  • Ý b: Tổng tiết diện lớn nhất ở động mạch.
  • Ý c: Vận tốc máu chảy chậm nhất ở mao mạch để tạo điều kiện cho máu kịp trao đổi chất với tế bào.
  • Ý d: Nhờ sự đàn hồi của thành động mạch mà huyết áp được duy trì tương đối ổn định trong suốt quá trình lưu thông trong cơ thể.
Xem đáp án và lời giải
Mở lời giải câu 19

Câu 20

1 điểm

Sơ đồ hình bên dưới mô phỏng quá trình phiên mã và dịch mã xảy ra gần như cùng lúc trong một tế bào của một loài sinh vật. Mỗi phát biểu sau đây là Đúng hay sai?

Hình minh hoạ

  • Ý a: Quá trình này xảy ra ở tế bào nhân thực.
  • Ý b: Vị trí A trong hình chỉ đầu 5’ của mạch DNA.
  • Ý c: Ở sinh vật này, các gen thường tồn tại thành nhóm với các vùng mã hóa nằm liền kề nhau, có chung vùng điều hòa và vùng kết thúc.
  • Ý d: Dùng kháng sinh tác động đến ribosome ở quá trình trên không ảnh hưởng đến sự tổng hợp protein được mã hóa bởi DNA nhân.
Xem đáp án và lời giải
Mở lời giải câu 20

Câu 21

1 điểm
Bệnh mù màu đỏ - xanh lục ở người là do một gen lặn m nằm trên NST X quy định. Một phụ nữ bình thường có em trai bị bệnh mù màu lấy một người chồng bình thường. Biết rằng bố mẹ của cặp vợ chồng này đều không bị bệnh. Mỗi nhận định dưới đây là đúng hay sai?
  • Ý a: Kiểu gen của người em trai nói trên là Xm_{m}Xm_{m}
  • Ý b: Mẹ của người phụ nữ có KG: XM_{M}Xm_{m} và bố có KG: XM_{M}Y.
  • Ý c: Bệnh mù màu thường gặp ở nữ giới hơn ở nam giới vì nữ giới có 2 NST giới tính X còn nam giới chỉ có 1.
  • Ý d: Nếu cặp vợ chồng này sinh được một người con trai thì xác suất người con trai đó bị bệnh mù màu là ¼
Xem đáp án và lời giải
Mở lời giải câu 21

Câu 22

1 điểm

Nghiên cứu đặc điểm sống của một số loài ở Tam Đảo được thể hiện ở bảng sau:

Nhân tố sinh tháiRắn bồng chì (Hypsiscopus plumbea)Ếch đồng (Hoplobatrachus rugulosus)Cá cóc Tam Đảo (Paramesotriton deloustali)
Nhiệt độ20o^{o}C - 35o^{o}C15o^{o}C - 30o^{o}C15o^{o}C - 25o^{o}C
pH của nước6,5 - 7,56,5 - 86,5 - 7,5
Chất lượng nướcÍt ô nhiễmÍt ô nhiễm, đủ O2_{2}Trong sạch và giàu O2_{2}
Độ ẩmCaoCaoCao
Độ cao200 - 1200m300 - 1200m800 - 1200m
Thức ănCôn trùng, cá, chim, động vật nhỏCôn trùng, giun, động vật nhỏCôn trùng, giun, ấu trùng trong nước
  • Ý a: Ếch có ổ sinh thái nhỏ nhất trong 3 loài kể trên.
  • Ý b: Cá cóc Tam Đảo có nguy cơ tuyệt chủng vì phải cạnh tranh thức ăn với các loài khác.
  • Ý c: Cá cóc Tam Đảo là loài đặc trưng chỉ có ở Tam Đảo.
  • Ý d: Cá cóc Tam Đảo là chỉ dấu để đánh giá chất lượng nước.
Xem đáp án và lời giải
Mở lời giải câu 22

Phần III. Trắc nghiệm trả lời ngắn

Câu 23

0,25 điểm

PHẦN III. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 6. Thí sinh điền kết quả mỗi câu vào mỗi ô trả lời tương ứng theo hướng dẫn của phiếu trả lời.

Hình bên mô tả cấu trúc của một cặp nhiễm sắc thể tương đồng các chữ cái A, a, B, b, D, d, E, e là các gene trên nhiễm sắc thể. Các hình bên dưới mô tả nhiễm sắc thể trong các giao tử, hình số mấy mô tả giao tử mang nhiễm sắc thể bị đột biến cấu trúc đảo đoạn nhiễm sắc thể?

Hình minh hoạ

Xem đáp án và lời giải
Mở lời giải câu 23

Câu 24

0,25 điểm
Ở một loài thực vật, allele A quy định thân cao trội hoàn toàn so với allele a quy định thân thấp; allele B quy định hoa đỏ trội hoàn toàn so với allele b quy định hoa vàng. Hai cặp gene này nằm trên cặp nhiễm sắc thể tương đồng số 1. Allele D quy định quả tròn trội hoàn toàn so với allele d quy định quả dài, cặp gene Dd nằm trên cặp nhiễm sắc thể tương đồng số 2. Cho giao phấn giữa hai cây (P) đều thuần chủng được F1_{1} dị hợp về 3 cặp gen. Cho F1_{1} giao phấn với nhau thu được F2_{2}, trong đó cây có kiểu hình thân thấp, hoa vàng, quả dài chiếm tỉ lệ 1%. Biết rằng không xảy ra đột biến và hoán vị gene xảy ra cả trong quá trình phát sinh giao tử đực và giao tử cái với tần số bằng nhau. Hãy xác định tần số hoán vị gen?
Xem đáp án và lời giải
Mở lời giải câu 24

Câu 25

0,25 điểm

Luật hôn nhân và gia đình có quy định không cho phép kết hôn giữa những người có cùng dòng máu trực hệ, có quan hệ họ hàng trong phạm vi ba đời. Giải thích về vấn đề này một nhóm học sinh lớp 12A1 đã đưa ra một số lí do như sau:

(1) Tăng nguy cơ con cái sinh ra mang gen lặn có hại, dẫn đến các dị tật bẩm sinh, bệnh di truyền.

(2) Có thể vi phạm các chuẩn mực đạo đức và văn hóa trong xã hội.

(3) Khó áp dụng liệu pháp gene trong quá trình điều trị các bệnh tật di truyền ở các thế hệ sau.

(4) Gây cản trở y học tư vấn đưa ra các lời khuyên phù hợp trong công tác phòng ngừa và điều trị các bệnh tật di truyền ở người.

Có bao nhiêu lí do mà nhóm học sinh lớp 12A1 đưa ra là phù hợp về việc không cho phép kết hôn giữa những người có quan hệ họ hàng trong phạm vi ba đời là đúng?

Xem đáp án và lời giải
Mở lời giải câu 25

Câu 26

0,25 điểm

Cho các phép lai sau:

1. Loài Gossypium arboreum (2n = 26) và loài Gossypium raimondii (2n = 26)

2. Loài Oryza coarctata (2n = 48) và loài Oryza sativa (2n = 24).

3. Loài Brassica rapa (2n = 20) và loài Brassica oleracea (2n = 18)

4. Loài Triticum urartu (2n = 14) và loài Aegilops speltoides (2n = 14)

Con lai ở các phép lai trên đều được đa bội hóa. Phép lai số mấy cho đời con lai có số lượng bộ NST của loài lớn nhất?

Xem đáp án và lời giải
Mở lời giải câu 26

Câu 27

0,25 điểm

Một lưới thức ăn ở một hệ sinh thái trên cạn được thể hiện như Hình 16.

Hình minh hoạ

Hình 16

Đại bàng là loài sinh vật tham gia vào bao nhiêu chuỗi thức ăn trong lưới thức ăn trên?

Xem đáp án và lời giải
Mở lời giải câu 27

Câu 28

0,25 điểm
Để xác định kích thước quần thể cá hồi trong hồ nước, một nhóm sinh viên đã sử dụng phương pháp “bắt, đánh dấu, thả, bắt lại”. Tuần đầu, họ dùng lưới bắt được 400 cá thể và đánh dấu bằng kẹp vây, sau đó trả lại hồ. Ở tuần tiếp theo, hồ lại được đánh bắt, trong số 200 cá thể cá hồi bắt được, có 50 con có đánh dấu. Xác định kích thước quần thể cá hồi trên? Biết hoạt động đánh bắt không ảnh hưởng tới sức sống của cá hồi và kích thước quần thể không thay đổi trong thời gian nghiên cứu.
Xem đáp án và lời giải
Mở lời giải câu 28
Làm bài

Đề cùng chủ đề

Tất cả đề Đề ôn thi Tốt nghiệp THPT Sinh học · Các bộ sách Sinh học Tốt nghiệp THPT