TopStudy

Sinh học · Tốt nghiệp THPT

Đề ôn thi Tốt nghiệp THPT Sinh học năm 2026 có đáp án - Đề số 14

28 câu · 50 phút · Ngân hàng đề TopStudy. Đáp án và lời giải do TopStudy biên soạn, mở ngay dưới từng câu.

Làm bài

Nội dung đề

Phần I. Trắc nghiệm nhiều lựa chọn

Câu 1

0,25 điểm

PHẦN I. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 18. Mỗi câu hỏi thí sinh chỉ chọn một phương án.

Chức năng nào sau đây không phải là của lipid trong tế bào?

  1. Đáp án A: Tham gia vào chức năng vận động của tế bào.
  2. Đáp án B: Dự trữ năng lượng trong tế bào.
  3. Đáp án C: Tham gia cấu trúc màng sinh chất.
  4. Đáp án D: Tham gia vào cấu trúc của hoocmon, diệp lục.
Xem đáp án và lời giải

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: A

Hướng dẫn giải:

Chức năng của lipid trong tế bào gồm:

- Dự trữ năng lượng trong tế bào.

- Tham gia cấu trúc màng sinh chất.

- Tham gia vào cấu trúc của hoocmon, diệp lục.

Đáp án: A.

Câu 2

0,25 điểm
Tế bào nào ở người có chu kì tế bào ngắn nhất?
  1. Đáp án A: Thần kinh.
  2. Đáp án B: Phôi.
  3. Đáp án C: Sinh dục.
  4. Đáp án D: Giao tử.
Xem đáp án và lời giải

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: B

Hướng dẫn giải:

Tế bào phôi có chu kì tế bào ngắn nhất, ở giai đoạn phôi, tế bào phôi người 20 phút phân chia 1 lần.

Đáp án: B

Câu 3

0,25 điểm
Phát biểu nào sau đây là không đúng khi nói về pha sáng của quá trình quang hợp?
  1. Đáp án A: Diễn ra trên thylakoid của lục lạp.
  2. Đáp án B: Quá trình quang phân li nước diễn ra tại xoang thylakoid.
  3. Đáp án C: Sản phẩm pha sáng gồm ATP, NADPH.
  4. Đáp án D: Nước quang phân li tạo ra H+^{+}, e−^{-} và O2_{2}.
Xem đáp án và lời giải

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: C

Hướng dẫn chi tiết: Sản phẩm của pha sáng không phải là NADH mà là NADPH

Chọn C

Câu 4

0,25 điểm
Vai trò của sinh vật tự dưỡng trong sinh giới là?
  1. Đáp án A: cung cấp O2_{2}, đảm bảo cho hoạt động sống của hầu hết sinh vật.
  2. Đáp án B: phân giải các chất hữu cơ trả lại cho môi trường.
  3. Đáp án C: điều hòa lượng nước trực tiếp trong sinh quyển.
  4. Đáp án D: cung cấp chất dinh dưỡng cho toàn bộ sinh vật trên Trái Đất.
Xem đáp án và lời giải

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: A

Hướng dẫn chi tiết:

Vai trò của sinh vật tự dưỡng trong sinh giới:

- Cung cấp O2_{2}, đảm bảo cho hoạt động sống của hầu hết sinh vật.

- Cung cấp thức ăn, nơi ở và nơi sinh sản cho động vật.

- Điều hòa khí hậu: tạo nhiệt độ, độ ẩm thuận lợi cho sự tồn tại và phát triển của sinh vật.

Chọn A

Câu 5

0,25 điểm
Công nghệ DNA tái tổ hợp được thực hiện dựa trên nguyên lí …(1)... là sự dung hợp giữa 2 hay nhiều đoạn DNA gắn với nhau tạo ra phân tử DNA tái tổ hợp. Từ/cụm từ (1) là:
  1. Đáp án A: biểu hiện gene.
  2. Đáp án B: chỉnh sửa gene.
  3. Đáp án C: chuyển gene.
  4. Đáp án D: tái tổ hợp DNA.
Xem đáp án và lời giải

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: D

Hướng dẫn chi tiết: Công nghệ DNA tái tổ hợp là quy trình kĩ thuật dựa trên nguyên lí tái tổ hợp DNA và biểu hiện gene, tạo ra sản phẩm là DNA tái tổ hợp và protein tái tổ hợp với số lượng lớn phục vụ cho đời sống con người.

Chọn D

Câu 6

0,25 điểm
Để tách DNA của lá bắp cải, một học sinh đã xay nhuyễn lá bắp cải, lấy dịch trong rồi hoà với nước rửa bát. Học sinh đó bổ sung nước rửa bát nhằm mục đích nào sau đây?
  1. Đáp án A: Phá vỡ thành tế bào.
  2. Đáp án B: Phá vỡ màng tế bào.
  3. Đáp án C: Kết tủa DNA.
  4. Đáp án D: Loại bỏ protein.
Xem đáp án và lời giải

Câu 7

0,25 điểm

Hình bên mô tả một tế bào soma bị tác nhân đột biến gây rối loạn phân li NST. Theo lý thuyết, nhận định nào sau đây là sai?

Hình minh hoạ

  1. Đáp án A: Trong tế bào soma có 1 cặp NST đã nhân đôi nhưng không phân li ở kì sau của nguyên phân.
  2. Đáp án B: Kết quả nguyên phân sẽ tạo ra 2 dòng tế bào mang đột biến thể ba nhiễm và thể một nhiễm.
  3. Đáp án C: Đột biến sẽ làm cho một phần cơ thể mang đột biến lệch bội và hình thành thể khảm.
  4. Đáp án D: Đột biến sẽ dẫn tới tất cả các tế bào của cơ thể đều mang đột biến thể ba nhiễm hoặc thể một nhiễm.
Xem đáp án và lời giải

Câu 8

0,25 điểm
Liệu pháp gene hiện nay chưa được áp dụng cho tế bào sinh dục vì?
  1. Đáp án A: có thể gây nguy hiểm đến thế hệ sau.
  2. Đáp án B: nó không có tác dụng với gene bệnh.
  3. Đáp án C: thiếu công nghệ phù hợp.
  4. Đáp án D: không liên quan đến bệnh di truyền.
Xem đáp án và lời giải

Câu 9

0,25 điểm
Hoạt động nào sau đây của các chuyên gia tư vấn không có vai trò trong việc phòng ngừa và điều trị bệnh, tật di truyền cho người bệnh hoặc gia đình bệnh nhân ?
  1. Đáp án A: Đánh giá nguy cơ mắc bệnh ở người bình thường mang gene bệnh, ở những người hoặc gia đình chưa mắc bệnh đối với các bệnh có sự khởi phát muộn.
  2. Đáp án B: Đưa ra các biện pháp làm giảm nhẹ sự biểu hiện của bệnh, giảm nguy cơ mắc bệnh cũng như phòng bệnh thông qua chẩn đoán và có biện pháp điều trị sớm.
  3. Đáp án C: Cung cấp thông tin về khả năng mắc các bệnh di truyền ở đời con của các gia đình đã có tiền sử mắc bệnh này để cho lời khuyên trong việc kết hôn, mang thai, sinh đẻ.
  4. Đáp án D: Không chẩn đoán lâm sàng, không tìm hiểu thông tin bệnh di truyền ở các thành viên của gia đình bệnh nhân, vội tiến hành các biện pháp điều trị bệnh.
Xem đáp án và lời giải

Câu 10

0,25 điểm
Phát biểu nào sau đây không đúng khi nói về ý nghĩa của việc nghiên cứu hóa thạch?
  1. Đáp án A: Xác định được tuổi của hóa thạch và tuổi lớp đất đá chứa hóa thạch.
  2. Đáp án B: Là tài liệu quan trọng cho việc nghiên cứu lịch sử trái đất.
  3. Đáp án C: Suy đoán lịch sử xuất hiện, phát triển và diệt vong của sinh vật.
  4. Đáp án D: Là bằng chứng gián tiếp chứng tỏ lịch sử phát triển của sinh giới.
Xem đáp án và lời giải

Câu 11

0,25 điểm
Nhận định nào sau đây là đúng về quá trình tiến hóa hóa học?
  1. Đáp án A: Tiến hoá hoá học là quá trình tiến hóa gồm 2 giai đoạn chính: Tổng hợp hóa học các phân tử hữu cơ nhỏ từ chất vô cơ và phản ứng trùng ngưng làm liên kết các phân tử nhỏ (đơn phân) thành các đại phân tử.
  2. Đáp án B: Giai đoạn tiến hóa hóa học là giai đoạn tính từ khi xuất hiện những dạng sống đầu tiên trên Trái Đất đến toàn bộ sinh giới đa dạng, phong phú như ngày nay.
  3. Đáp án C: Tiến hoá hoá học là quá trình tiến hóa gồm 2 giai đoạn chính: Tổng hợp hóa học các phân tử hữu cơ như nucleotide, amino acid và giai đoạn hình thành nên các tế bào sơ khai (protocell) trên trái đất.
  4. Đáp án D: Giai đoạn tiến hóa hóa học, các hợp chất hữu cơ đơn giản dưới xúc tác của enzyme hình thành nên các đại phân tử hữu cơ. Các đại phân tử hữu cơ sau đó được bao bọc bởi lớp màng hình thành nên protobiont.
Xem đáp án và lời giải

Câu 12

0,25 điểm
Theo quan điểm của Darwin “Làm giảm khả năng sống sót và sinh sản đối với các cá thể kém thích nghi với hoàn cảnh sống” là kết quả của
  1. Đáp án A: chọn lọc nhân tạo.
  2. Đáp án B: chọn lọc tư nhiên.
  3. Đáp án C: đấu tranh sinh tồn.
  4. Đáp án D: biến dị di truyền.
Xem đáp án và lời giải

Câu 13

0,25 điểm
Theo quan niệm hiện đại, nhân tố làm thay đổi tần số allele và tần số kiểu gene của quần thể theo một hướng xác định là?
  1. Đáp án A: Phiêu bạt di truyền.
  2. Đáp án B: Chọn lọc tự nhiên.
  3. Đáp án C: Dòng gene.
  4. Đáp án D: Đột biến.
Xem đáp án và lời giải

Câu 14

0,25 điểm
Tại sao một đặc điểm thích nghi của sinh vật chỉ được xem là hợp lý tương đối?
  1. Đáp án A: Vì đặc điểm thích nghi không phải lúc nào cũng tối ưu trong mọi điều kiện.
  2. Đáp án B: Vì đặc điểm thích nghi là kết quả của quá trình tiến hóa lâu dài.
  3. Đáp án C: Vì đặc điểm thích nghi đảm bảo sinh vật tồn tại trong điều kiện thay đổi.
  4. Đáp án D: Vì đặc điểm thích nghi chỉ được phát triển trong môi trường thuận lợi.
Xem đáp án và lời giải

Câu 15

0,25 điểm
Nhân tố hữu sinh của môi trường bao gồm?
  1. Đáp án A: tập hợp thế giới vô sinh của môi trường, thực vật, động vật và con người.
  2. Đáp án B: thế giới hữu cơ của môi trường và các mối quan hệ giữa các sinh vật với nhau.
  3. Đáp án C: vi sinh vật, thực vật, động vật và các mối quan hệ giữa các sinh vật với nhau.
  4. Đáp án D: các nhân tố vật lý, hóa học của môi trường cùng giới nguyên sinh, thực vật và động vật.
Xem đáp án và lời giải

Câu 16

0,25 điểm
Trong quần xã sinh vật, loài có số lượng lớn hoặc sinh khối cao nhất, có ảnh hưởng đến loài khác được gọi là?
  1. Đáp án A: loài chủ chốt.
  2. Đáp án B: loài ưu thế.
  3. Đáp án C: loài đặc trưng.
  4. Đáp án D: loài ngẫu nhiên.
Xem đáp án và lời giải

Câu 17

0,25 điểm
Cho chuỗi thức ăn: Cây ngô → Sâu ăn lá ngô → Nhái → Rắn hổ mang → Vi sinh vật. Trong chuỗi thức ăn này, loài nào thuộc bậc dinh dưỡng cấp cao nhất?
  1. Đáp án A: Sâu ăn lá ngô.
  2. Đáp án B: Nhái.
  3. Đáp án C: Rắn hổ mang.
  4. Đáp án D: Vi sinh vật
Xem đáp án và lời giải

Câu 18

0,25 điểm
Có rất nhiều biện pháp cho sự bền vững, giải pháp nào sau đây không phải là một trong những giải pháp bền vững?
  1. Đáp án A: Bảo tồn đa dạng sinh học, bảo tồn các nguồn gene tự nhiên và nhân tạo.
  2. Đáp án B: Kiểm soát sự gia tăng dân số, nâng cao chất lượng cuộc sống con người.
  3. Đáp án C: Giảm tới mức tối thiểu quá trình khai thác các nguồn tài nguyên phục vụ cho công nghiệp mà thay vào đó là khai thác nguồn tài nguyên phục vụ cho nông nghiệp.
  4. Đáp án D: Khắc phục hậu quả ô nhiễm môi trường, tái sinh các hệ sinh thái bị tàn phá.
Xem đáp án và lời giải

Phần II. Trắc nghiệm đúng sai

Câu 19

1 điểm

PHẦN II. Thi sinh trả lời từ câu 1 đến câu 4. Trong mỗi ý a), b), c), d) ở mỗi câu, thi sinh chọn đúng hoặc sai.

Một nghiên cứu được thực hiện để đánh giá sự thay đổi của nhịp tim, tần số hô hấp, và huyết áp của con người trong trạng thái nghỉ ngơi và hoạt động thể lực. Các bước thí nghiệm như sau:

- Bước 1: Chọn 10 người trưởng thành khỏe mạnh, độ tuổi từ 20–25, cùng giới tính.

- Bước 2: Đo các chỉ số nhịp tim (lần/phút), tần số hô hấp (lần/phút), và huyết áp (mmHg) của từng người trong trạng thái nghỉ ngơi.

- Bước 3: Yêu cầu các đối tượng chạy bộ trong 10 phút với tốc độ 8 km/h, sau đó đo lại các chỉ số.

- Bước 4: So sánh kết quả giữa hai trạng thái và ghi vào bảng số liệu (Bảng 1):

Bảng 1: Nhịp tim, tần số hô hấp, và huyết áp trung bình trong trạng thái nghỉ ngơi và hoạt động.

Chỉ sốNghỉ ngơiHoạt động
Nhịp tim (lần/phút)70140
Tần số hô hấp (lần/phút)1530
Huyết áp tâm thu (mmHg)120150
Huyết áp tâm trương (mmHg)8090

Dựa vào bảng số liệu trên, hãy cho biết mỗi nhận định sau đây là Đúng hay Sai?

  • Ý a: Nhịp tim và huyết áp thay đổi khi nghỉ ngơi và hoạt động.
  • Ý b: Nhịp tim tăng thêm 60 lần/phút khi chuyển từ trạng thái nghỉ ngơi sang hoạt động.
  • Ý c: Tần số hô hấp tăng gấp 2 lần khi hoạt động thể lực so với nghỉ ngơi.
  • Ý d: Huyết áp tâm thu tăng 25 mmHg so với trạng thái nghỉ ngơi.
Xem đáp án và lời giải

Câu 20

1 điểm

Một gene rất ngắn của sinh vật nhân sơ được tổng hợp nhân tạo trong ống nghiệm có trình tự nucleotide như sau:

Mạch I: (2) TAC ATG ATC ATT TCA ACT AAT TTC TAG CAT GTA (1).

Mạch II: (1) ATG TAC TAG TAA AGT TGA TTA AAG ATC GTA CAT (2).

Gene này dịch mã trong ống nghiệm cho ra một chuỗi polypeptide hoàn chỉnh.

Dựa vào những thông tin trên hãy cho biết mỗi nhận định sau đây là Đúng hay Sai?

  • Ý a: Mạch I làm khuôn, chiều phiên mã từ (1) sang (2) sẽ cho một chuỗi polypeptide hoàn chỉnh dài 1 amino acid.
  • Ý b: Mạch I làm khuôn, chiều phiên mã từ (2) sang (1) thì trên 8 bộ ba trên mRNA không tham gia dịch mã.
  • Ý c: Để thu được chuỗi polypeptide dài 3 amino acid, thì mạch I là mạch bổ sung, đầu (1) trên mạch này là đầu 5’ .
  • Ý d: Để thu được chuỗi polypeptide dài nhất, thì mạch I là mạch bổ sung, chiều phiên mã trên mạch I là từ (1) sang (2).
Xem đáp án và lời giải

Câu 21

1 điểm

Ở người, bệnh máu khó đông do đột biến gene lặn nằm trên nhiễm sắc thể giới tính X dẫn đến thiếu hụt yếu tố antihemophilic A và antihemophilic B tham gia vào quá trình đông máu nên không thể hình thành cục máu đông. Khi phân tích tế bào của sáu bé trai (kí hiệu từ A đến G) mắc bệnh máu khó đông, người ta thấy trên nhiễm sắc thể X của những bé trai này đều bị đột biến mất một đoạn nhỏ thuộc các vùng khác nhau (kí hiệu từ 1 đến 12) (Hình 1). Biết không có đột biến mới xảy ra. Mỗi kết luận sau đây là Đúng hay Sai?

Hình minh hoạ

  • Ý a: Nhiễm sắc thể X mang gene đột biến ở những đứa trẻ này được di truyền từ cả bố và mẹ.
  • Ý b: Gene mã hoá các yếu tố đông máu có thể nằm trên vùng số 7 và 8 của nhiễm sắc thể X.
  • Ý c: Khi sử dụng các kĩ thuật xét nghiệm, người ta nhận thấy các bé trai này ngoài bị máu khó đông còn có thể mắc một số rối loạn di truyền khác.
  • Ý d: Nếu bé trai này lớn lên và kết hôn với người vợ không mắc bệnh máu khó đông thì chỉ sinh con trai bị bệnh.
Xem đáp án và lời giải

Câu 22

1 điểm

Cá mòi (Sardinella tawilis) có kích thước khá nhỏ và thuộc bộ cá dầu nhỏ trong họ cá trích (Clupeidae). Chúng có nhiều loại và mỗi loại lại có môi trường sống khác nhau, kéo theo đó các loại cá mòi cũng khác nhau về hàm lượng dinh dưỡng. Môi trường sống của chúng khá rộng khi mà chúng có thể sống ở nước mặn, nước ngọt hay nước lợ. Khi nghiên cứu một loài cá mòi, người ta đã vẽ được biểu đồ phân bố nhóm tuổi như hình bên. Biết loài cá này có tập tính di cư để sinh sản.

Hình minh hoạ

  • Ý a: Ở các lứa tuổi đều thích nghi với độ mặn như nhau.
  • Ý b: Giai đoạn non cá mòi sống ở cửa sông.
  • Ý c: Lúc 4 tuổi, cá mòi quay lại cửa sông để sinh sản.
  • Ý d: Ở biển, giai đoạn 2 tuổi chiếm tỷ lệ lớn nhất.
Xem đáp án và lời giải

Phần III. Trắc nghiệm trả lời ngắn

Câu 23

0,25 điểm

PHẦN III. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 6. Thí sinh điền kết quả mỗi câu vào mỗi ô trả lời tương ứng theo hướng dẫn của phiếu trả lời.

Một trong các nguyên nhân gây hội chứng Down ở người là do đột biến chuyển đoạn NST 14 và NST 21 (trong đó 1 NST 21 gắn với NST số 14 do đột biến chuyển đoạn Robertson hình thành 1 NST dài 14-21), những người có 45 NST mang đột biến chuyển đoạn có kiểu hình và sinh sản bình thường. Quá trình hình thành giao tử ở người mang đột biến chuyển đoạn được mô tả bằng hình dưới đây, NST phân li theo 3 cách với xác suất như nhau.

Hình minh hoạ

Sự thụ tinh giữa giao tử đồng thời chứa NST chuyển đoạn và NST 21 với giao tử bình thường tạo hợp tử chứa 46 NST nhưng mắc hội chứng Down do thừa một phần NST 21, các thể đột biến còn lại đều chết ở giai đoạn phôi. Ông A có 45 NST và mang đột biến chuyển đoạn kết hôn với người phụ nữ bình thường, xác suất con ông A mắc hội chứng Down là bao nhiêu %?

Xem đáp án và lời giải

Câu 24

0,25 điểm
Quan sát quá trình giảm phân tạo tinh trùng của 200 tế bào có kiểu gene ABab\frac{AB}{ab} người ta thấy ở 100 tế bào có sự tiếp hợp và trao đổi chéo giữa 2 chromatid khác nguồn gốc dẫn tới hoán vị gene. Hãy xác định tần số hoán vị gene. (số thập phân tính làm tròn đến 2 chữ số sau dấu phẩy)
Xem đáp án và lời giải

Câu 25

0,25 điểm

Hình 1 bên dưới thể hiện tỉ lệ các loại kiểu gene quy định màu lông của 2 quần thể Cừu thuộc cùng một loài, allele A qui định lông trắng trội hoàn toàn so với allele a qui định lông đen, gene qui định tính trạng màu sắc lông nằm trên nhiễm sắc thể thường. Cho 2 cá thể đều có màu lông trắng ở quần thể I và II giao phối với nhau thu được F1_{1}. Theo lí thuyết, Tính xác suất sinh được 1 con đực có kiểu gene dị hợp. (tính làm tròn sau hai chữ số thập phân)

Hình minh hoạ

Hình 1

Xem đáp án và lời giải

Câu 26

0,25 điểm

Dựa vào sơ đồ bên (hình 1), có bao nhiêu nhận định sau đây đúng?

Hình minh hoạ

1. Số 1 và 2 là cùng một loài lai với nhau tạo thành loài số 3.

2. Đây là phương pháp hình thành loài mới bằng phương pháp lai xa kết hợp đa bội hóa.

3. Con lai số 3 bị bất thụ.

4. Loài số 4 không bị bất thụ.

5. Loài số 4 có số NST bằng tổng số NST của loài số 1 và 2.

Xem đáp án và lời giải

Câu 27

0,25 điểm

Hình 14 mô tả lưới thức của một hệ sinh thái rừng nhiệt đới.

Hình minh hoạ

Có bao nhiêu chuỗi thức ăn trong lưới thức ăn này?

Xem đáp án và lời giải

Câu 28

0,25 điểm
Để xác định số lượng cá thể của quần thể cá trắm và quần thể cá mè có trong ao, người ta sử dụng phương pháp đánh bắt thả lại theo Seber, 1982. Lần thứ nhất bắt được 20 con cá trắm và 19 con cá mè. Sau 1 tuần, tiến hành đánh bắt lần thứ 2 bắt được 24 con cá trắm và 15 con cá mè, trong đó có 17 con cá trắm và 13 con cá mè đã được đánh dấu từ lần 1. Tổng số cá thể của hai loài là bao nhiêu?
Xem đáp án và lời giải

Đề cùng chủ đề

Tất cả đề Đề ôn thi Tốt nghiệp THPT Sinh học · Các bộ sách Sinh học Tốt nghiệp THPT