Nhiệt độ và gió là hai yếu tố luôn cùng được đề cập trong các bản tin dự báo thời tiết. Tuy nhiên, nhiệt độ là đại lượng chỉ có độ lớn, còn gió có cả hướng và độ lớn. Với một đơn vị đo, ta có thể dùng số liệu biểu diễn nhiệt độ. Đối với các đại lượng gồm hướng và độ lớn như vận tốc giờ thì sao? Ta có thể dùng đối tượng toán học nào để biểu diễn chúng?
Xem đáp án và lời giải
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Sau bài học này chúng ta sẽ giải quyết được bài toán trên như sau:
Ta sẽ sử dụng vectơ để biểu diễn các đại lượng gồm hướng và độ lớn như vận tốc gió.
Trong đó hướng của vectơ là hướng gió, độ dài vectơ là độ lớn của vận tốc gió.
Câu 2
1 điểm
Một con tàu khởi hành từ đảo A, đi thẳng về hướng đông 10 km rồi đi thẳng tiếp 10 km về hướng nam thì tới đảo B (H.4.2). Nếu từ đảo A, tàu đi thẳng (không đổi hướng) tới đảo B, thì phải đi theo hướng nào và quãng đường phải dài bao nhiêu kilômét?
Xem đáp án và lời giải
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Ta có hình vẽ sau:
Vì góc giữa hướng đông và hướng nam là bằng 900 nên AHB=900
Xét ΔAHB vuông ở H, ta có:
AB2 = AH2 + BH2 (định lí Py – ta – go)
AB2 = 102 + 102 = 100 + 100 = 200
⇔AB=102(km)
ΔAHB vuông tại H, có AH = BH = 10 km nên ΔAHB cân tại H
⇒HAB=450
Tia Ax là hướng nam nên Ax⊥AH⇒HAx=900
⇒HAx=900−HAB=450
Nếu từ đảo A, tàu đi thẳng (không đổi hướng) tới đảo B, thì phải đi theo hướng đông nam và đi quãng đường dài 102 km.
Câu 3
1 điểm
Quan sát các làn đường trong Hình 4.5 và cho biết những nhận xét nào sau đây là đúng.
a) Các làn đường song song với nhau.
b) Các xe chạy theo cùng một hướng.
c) Hai xe bất kì đều chạy theo cùng một hướng hoặc hai hướng ngược nhau.
Xem đáp án và lời giải
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Quan sát hình vẽ, ta có nhận xét sau:
Các làn đường chạy song song với nhau. Do đó phát biểu a) đúng.
Có ba xe hướng từ trên xuống dưới, còn hai xe hướng từ dưới lên trên. Do đó phát biểu b) sai.
Hai xe bất kì hoặc chạy cùng hướng hoặc chạy ngược hướng nhau. Do đó phát biểu c) đúng.
Câu 4
1 điểm
Xét các vecto cùng phương trong Hình 4.7. Hai vecto a và AB được gọi là cùng hướng, còn hai vecto a và x được gọi là ngược hướng. Hãy chỉ ra các vecto cùng hướng với vecto a và các vecto ngược hướng với vecto a.
Xem đáp án và lời giải
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Theo quan sát hai vecto a và AB ta thấy hai vecto cùng hướng thỏa mãn điều kiện cùng phương (giá song song) và cùng hướng lên trên.
Do đó các vecto cùng hướng với vecto a là AB và y.
Theo quan sát hai vecto a và x ta thấy hai vecto ngược hướng thỏa mãn điều kiện cùng phương (giá song song) và vecto a hướng lên trên còn vecto x lại hướng xuống dưới.
Do đó các vecto ngược hướng với vecto a là x và z .
Câu 5
1 điểm
Cho hình thang cân ABCD với hai đáy AB, CD, AB < CD (H.4.10). Hãy chỉ ra mối quan hệ về độ dài, phương, hướng giữa các cặp vecto AD và BC, AB và CD, AC và BD. Có cặp vecto nào trong các cặp vecto trên bằng nhau hay không?
Xem đáp án và lời giải
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
- Cặp vectơ và :
+ Độ dài: cùng độ dài vì ∣AD∣=AD;∣BC∣=BC mà AD = BC (tính chất hình thang cân);
+ Phương: không cùng phương do giá của hai vectơ không song song và không trùng nhau;
+ Hướng: không cùng hướng do hai vectơ này không cùng phương.
Do đó hai vectơ AD và BC không bằng nhau.
- Cặp vectơ ABvà CD :
+ Độ dài: không cùng độ dài do mà AB < CD;
+ Phương: cùng phương do hai vectơ có giá song song với nhau;
+ Hướng: ngược hướng.
Do đó hai vectơ ABvà CD không bằng nhau.
- Cặp vectơ ABvà CD :
+ Độ dài: cùng độ dài do ∣AC∣=AC;∣BD∣=BD mà AC = BD (tính chất hình thang cân);
+ Phương: không cùng phương do giá của hai vectơ không song song và không trùng nhau;
+ Hướng: không cùng hướng do hai vectơ này không cùng phương.
Do đó hai vectơ AC và BD không bằng nhau.
Câu 6
1 điểm
Trong các điều kiện dưới đây, chọn điều kiện cần và đủ để một điểm M nằm giữa hai điểm phân biệt A và B
Hai ca nô A và B chạy trên sông với các vận tốc riêng có cùng độ lớn là 15km/h. Tuy vậy, ca nô A chạy xuôi dòng còn ca nô B chạy ngược dòng. Vận tốc của dòng nước trên sông là 3km/h.
a) Hãy thể hiện trên hình vẽ, vecto vận tốc v của dòng nước và các vecto vận tốc thực tế va,vb của ca nô A, B.
b) Trong các vecto v,va,vb, những cặp vecto nào cùng phương và những cặp vecto nào ngược hướng?
Cho hình vuông ABCD có hai đường chéo cắt nhau tại O. Hãy chỉ ra tập S gồm tất cả các vecto khác 0, có điểm đầu và điểm cuối thuộc tập hợp {A; B; C; D; O}. Hãy chia tập S thành các nhóm sao cho hai vecto thuộc cùng một nhóm khi và chỉ khi chúng bằng nhau.
Trên mặt phẳng tọa độ Oxy, hãy vẽ các vecto OA,MN với A(1;2), M(0;-1), N(3;5)
a) Chỉ ra mối quan hệ giữa hai vecto trên.
b) Một vật thể khởi hành từ M và chuyển động thẳng đều với vận tốc (tính theo giờ) được biểu diễn bởi vectơ v=OA. Hỏi vật thể đó có đi qua N hay không? Nếu có thì sau bao lâu vật sẽ tới N?