TopStudy

Vật lí · Lớp 12

10 bài tập Số hạt còn lại và số hạt đã bị phân rã (có lời giải)

10 câu · 15 phút · Ngân hàng đề TopStudy. Đáp án và lời giải do TopStudy biên soạn, mở ngay dưới từng câu.

Làm bài

Nội dung đề

Phần I. Tự luận

Câu 1

1 điểm

Số hạt còn lại và số hạt đã bị phân rã

Ban đầu có 12,0  g12{,}0\;{\rm{g}} cobalt 2760Co_{27}^{60}{\rm{Co}} là chất phóng xạ β−{\beta ^ - } với chu kì bán rã T=5,27{\rm{T}} = 5{,}27 năm. Tính số nguyên tử đã phân rã sau thời gian t=10,54{\rm{t}} = 10{,}54 năm.

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Hướng dẫn giải:

ΔN=N0(1−2−tT)=1260.6,02.1023.(1−2−10,545,27)=9,03.1022\Delta N = {N_0}(1 - {2^{ - \frac{t}{T}}}) = \frac{{12}}{{60}}.6,{02.10^{23}}.(1 - {2^{ - \frac{{10{,}54}}{{5{,}27}}}}) = 9,{03.10^{22}} hạt nhân.

Câu 2

1 điểm
Một phòng thí nghiệm ban đầu mua về một mẫu polonium có chứa 2,1  g84210Po2{,}1\;{\rm{g}}_{84}^{210}{\rm{Po}}. Các hạt nhân 84210Po_{84}^{210}{\rm{Po}} phóng xạ α\alpha và biến thành hạt nhân bền X. Xác định chu kì bán rã của 84210Po_{84}^{210}{\rm{Po}}, biết rằng trong 1 năm sau đó nó tạo ra 0,0084  mol0{,}0084\;{\rm{mol}} khí He.
Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Hướng dẫn giải:

Số nguyên tử 84210Po_{84}^{210}{\rm{Po}} tại thời điểm ban đầu:

N0=m0ANA=2,1210.6,02.1023=6,02.1021{N_0} = \frac{{{m_0}}}{A}{N_A} = \frac{{2{,}1}}{{210}}.6,{02.10^{23}} = 6,{02.10^{21}} nguyên tử.

Số nguyên tử 24He_2^4{\rm{He}} được tạo thành bằng số nguyên tử 84210Po_{84}^{210}{\rm{Po}} đã phân rã:

ΔN=N0−N=N0(1−2−tT)\Delta N = {N_0} - N = {N_0}\left( {1 - {2^{ - \frac{t}{T}}}} \right)

Số nguyên tử 24He_2^4{\rm{He}} được tạo thành trong một năm là:

ΔN=(0,0084  mol)⋅(6,02⋅1023nguyeˆntumol)=5,06⋅1021\Delta N = (0{,}0084\;{\rm{mol}}) \cdot \left( {6{,}02 \cdot {{10}^{23}}\frac{{{\rm{ nguy\^e n tu }}}}{{{\rm{mol}}}}} \right) = 5{,}06 \cdot {10^{21}} nguyên tử

Ta có: (1−2−1T)=ΔNN0⇒2−1T=1−ΔNN0⇒−1T=log⁡2(1−ΔNN0)\left( {1 - {2^{ - \frac{1}{T}}}} \right) = \frac{{\Delta N}}{{{N_0}}} \Rightarrow {2^{ - \frac{1}{T}}} = 1 - \frac{{\Delta N}}{{{N_0}}} \Rightarrow - \frac{1}{T} = {\log _2}\left( {1 - \frac{{\Delta N}}{{{N_0}}}} \right)

T = 0,378 năm = 138 ngày.

Câu 3

1 điểm
Một mẫu U238 có khối lượng 1 (g) phát ra 12400 hạt anpha trong một giây. Tìm chu kì bán rã của đồng vị này. Coi một năm có 365 ngày, số avogadro là 6,023.1023^{23}.
Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Hướng dẫn giải:

Nα=m0AmeNA(1−e−ln⁡2Tt)≈m0AmeNA.ln⁡2Tt{N_\alpha } = \frac{{{m_0}}}{{{A_{me}}}}{N_A}\left( {1 - {e^{ - \frac{{\ln 2}}{T}t}}} \right) \approx \frac{{{m_0}}}{{{A_{me}}}}{N_A}.\frac{{\ln 2}}{T}t

⇒12400≈1238.6,023.1023.ln⁡2R1(nam)365.86400⇒T=4,5.109\Rightarrow 12400 \approx \frac{1}{{238}}.6,{023.10^{23}}.\frac{{\ln 2}}{R}\frac{{1\left( {nam} \right)}}{{365.86400}} \Rightarrow T = 4,{5.10^9} (năm).

Câu 4

1 điểm
Chất phóng xạ pôlôni 84210Po_{84}^{210}Po phát ra tia α và biến đổi thành chì82206Pb._{82}^{206}Pb.Cho chu kì bán rã của 84210Po_{84}^{210}Polà 138 ngày. Ban đầu (t = 0) có một mẫu pôlôni nguyên chất. Tại thời điểm t1_{1}, tỉ số giữa số hạt nhân pôlôni và số hạt nhân chì trong mẫu là 1/3. Tại thời điểm t2_{2} = t1_{1} + 276 ngày, tỉ số giữa số hạt nhân pôlôni và số hạt nhân chì trong mẫu là bao nhiêu?
Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Hướng dẫn giải:

Đến thời điểm t, số hạt nhân Po210 còn lại và số hạt nhân chì Pb208 tạo thành lần lượt là: {NP0=N0e−ln⁡2TtNPb=ΔN=N0(1−e−ln⁡2Tt)\left\{ \begin{array}{l}{N_{P0}} = {N_0}{e^{^{ - \frac{{\ln 2}}{T}t}}}\\{N_{Pb}} = \Delta N = {N_0}\left( {1 - {e^{ - \frac{{\ln 2}}{T}t}}} \right)\end{array} \right.

⇒NPbNP0=eln⁡2Tt−1⇒{(NPbNP0)t1=eln⁡2Tt1−1=3⇒eln⁡2Tt1=4(NPbNPo)2=eln⁡1Tt2−1=eln⁡2T(t1+276)−1\Rightarrow \frac{{{N_{Pb}}}}{{{N_{P0}}}} = {e^{\frac{{\ln 2}}{T}t}} - 1 \Rightarrow \left\{ \begin{array}{l}{\left( {\frac{{{N_{Pb}}}}{{{N_{P0}}}}} \right)_{{t_1}}} = {e^{\frac{{\ln 2}}{T}{t_1}}} - 1 = 3 \Rightarrow {e^{\frac{{\ln 2}}{T}{t_1}}} = 4\\{\left( {\frac{{{N_{Pb}}}}{{{N_{Po}}}}} \right)_2} = {e^{\frac{{\ln 1}}{T}{t_2}}} - 1 = {e^{\frac{{\ln 2}}{T}\left( {{t_1} + 276} \right)}} - 1\end{array} \right.

⇒(NPbNPo)2=eln⁡2Tt1.4−1=15⇒(NPNPb)t2=115.\Rightarrow {\left( {\frac{{{N_{Pb}}}}{{{N_{Po}}}}} \right)_2} = {e^{\frac{{\ln 2}}{T}{t_1}}}.4 - 1 = 15 \Rightarrow {\left( {\frac{{{N_P}}}{{{N_{Pb}}}}} \right)_{{t_2}}} = \frac{1}{{15}}.

Phần II. Trắc nghiệm nhiều lựa chọn

Câu 5

1 điểm

Một mẫu chất phóng xạ X phân rã theo thời gian và phát ra các hạt . Số lượng các hạt này được ghi nhận bởi một máy thu (ống Geiger-Muller) và được biểu diễn theo thời gian t như đồ thị ở dưới

Hình minh hoạ

Hằng số phóng xạ của chất phóng xạ là

  1. Đáp án A: 0,081 s−1^{-1}.
  2. Đáp án B: 0,173 s−1^{-1}.
  3. Đáp án C: 0,231 s−1^{-1}.
  4. Đáp án D: 0,058 s−1^{-1}.
Xem đáp án và lời giải

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: A

Đáp án đúng là A

Nα=N0⋅(1−2−t  T)⇒{3=N0⋅(1−2−2  T)15=N0⋅(1−2−17  T)⇒315=1−2−2  T1−2−17  T⇒T≈8,56  s{N_\alpha } = {N_0} \cdot \left( {1 - {2^{ - \frac{t}{{\;{\rm{T}}}}}}} \right) \Rightarrow \left\{ {\begin{array}{llllllllllllllllllll}{3 = {N_0} \cdot \left( {1 - {2^{ - \frac{2}{{\;{\rm{T}}}}}}} \right)}\\{15 = {N_0} \cdot \left( {1 - {2^{ - \frac{{17}}{{\;{\rm{T}}}}}}} \right)}\end{array} \Rightarrow \frac{3}{{15}} = \frac{{1 - {2^{ - \frac{2}{{\;{\rm{T}}}}}}}}{{1 - {2^{ - \frac{{17}}{{\;{\rm{T}}}}}}}} \Rightarrow T \approx 8{,}56\;{\rm{s}}} \right.

⇒λ=ln⁡2T=ln⁡28,56≈0,081  s−1\Rightarrow \lambda = \frac{{\ln 2}}{T} = \frac{{\ln 2}}{{8{,}56}} \approx 0{,}081\;{{\rm{s}}^{ - 1}}

Phần III. Tự luận

Câu 6

1 điểm
Một trong những nguồn cung cấp năng lượng được sử dụng cho các máy phát nhiệt điện đồng vị phóng xạ (Radioisotope Thermoelectric Generator – RTG) hiện nay là 84210Po_{84}^{210}{\rm{Po}} bởi nguồn năng lượng lớn mà quá trình phân rã của hạt nhân này mang lại. Biết rằng chu kì bán rã của 84210Po_{84}^{210}{\rm{Po}} là 138 ngày và hạt nhân con của quá trình phóng xạ là 82206  Pb._{82}^{206}\;{\rm{Pb}}. Nếu tại thời điểm t = 0 có một mẫu polonium nguyên chất bắt đầu phân rã thì tại thời điểm t1_{1}, tỉ số giữa số hạt nhân 82206  Pb_{82}^{206}\;{\rm{Pb}} tạo thành và số hạt nhân 84210Po_{84}^{210}{\rm{Po}}còn lại bằng 15. Tại thời điểm t2_{2} = t1_{1} + 966 ngày thì tỉ số này sẽ bằng bao nhiêu?
Xem đáp án và lời giải

Câu 7

1 điểm
Trong vật lí hạt nhân, máy đo bức xạ (máy đếm/ ống đếm) Geiger-Muller được sử dụng rộng rãi trong việc đo số lượng hạt , bằng cách ứng dụng khả năng ion hoá của các tia bức xạ này. Số tín hiệu máy đếm được tỉ lệ thuận với số lượng hạt nhân bị phân rã. Xét hai máy đếm Geiger-Muller giống nhau lần lượt được chiếu xạ bởi hai mẫu chất phóng xạ 84210Po_{84}^{210}{\rm{Po}} và 53131I_{53}^{131}{\rm{I}} (mỗi hạt nhân khi phân rã chỉ phát ra một tia phóng xạ). Biết rằng các mẫu chất phóng xạ được đặt ở cùng một khoảng cách so với các máy đếm tại 2 phòng khác nhau. Nếu khối lượng của từng mẫu phóng xạ tại thời điểm ban đầu đều là 1 g thì trong vòng 1 ngày đêm đầu tiên, máy nào đếm được nhiều tín hiệu hơn? Lấy khối lượng của các hạt nhân gần bằng số khối của chúng; chu kì bán rã của 84210Po_{84}^{210}{\rm{Po}} và 53131I_{53}^{131}{\rm{I}} lần lượt là 138,40 ngày và 8,02 ngày; số Avogadro NA_{A} ≈ 6,022.1023^{23} mol−1^{-1}.
Xem đáp án và lời giải

Câu 8

1 điểm
Một chất phóng xạ ban đầu có N0_{0} hạt nhân. Sau 1 năm, còn lại một phần ba số hạt nhân ban đầu chưa phân rã. Sau 1 năm nữa, số hạt nhân còn lại chưa phân rã của chất phóng xạ đó là bao nhiêu?
Xem đáp án và lời giải

Câu 9

1 điểm
Sau 1 năm trong 1 miligam 144^{144}Ce có 2,5.1018^{18} hạt bị phân rã. Hỏi chu kì bán rã của 144^{144}Ce bằng bao nhiêu?
Xem đáp án và lời giải

Phần IV. Trắc nghiệm nhiều lựa chọn

Câu 10

1 điểm
84210Po_{84}^{210}{\rm{Po}} là một đồng vị phóng xạ có chu kì bán rã là 138,4 ngày. Xét một mẫu chất đang chứa N0_{0} hạt nhân 84210Po_{84}^{210}{\rm{Po}} (tại thời điểm ban đầu). Sau bao lâu kể từ thời điểm ban đầu thì tỉ số giữa số hạt nhân 84210Po_{84}^{210}{\rm{Po}} đã phân rã thành hạt nhân khác và số hạt nhân 84210Po_{84}^{210}{\rm{Po}} còn lại bằng 7?
  1. Đáp án A: 415,2 ngày.
  2. Đáp án B: 387,5 ngày.
  3. Đáp án C: 34,6 ngày.
  4. Đáp án D: 968,8 ngày.
Xem đáp án và lời giải

Đề cùng chủ đề

Tất cả đề Ôn tập chủ đề 4 · Các bộ sách Vật lí Lớp 12