TopStudy

Toán · Lớp 11

Giải SGK Toán 11 KNTT Bài 9. Các số đặc trưng đo xu thế trung tâm có đáp án

14 câu · 21 phút · Ngân hàng đề TopStudy. Đáp án và lời giải do TopStudy biên soạn, mở ngay dưới từng câu.

Làm bài

Nội dung đề

Phần I. Tự luận

Câu 1

1 điểm

Một cửa hàng đã ghi lại số tiền bán xăng cho 35 khách hàng đi xe máy. Mẫu số liệu gốc có dạng: x1_{1}, x2_{2}, ..., x35_{35} trong đó xi_{i} là số tiền bán xăng cho khách hàng thứ i. Vì một lí do nào đó, cửa hàng chỉ có mẫu số liệu ghép nhóm dạng sau:

Số tiền (nghìn đồng)[0; 30)[30; 60)[60; 90)[90; 120)
Số khách hàng315107

Bảng 3.1. Số tiền khách hàng mua xăng

Dựa trên mẫu số liệu ghép nhóm này, làm thế nào để ước lượng các số đặc trưng đo xu thế trung tâm (số trung bình, trung vị, tứ phân vị, mốt) cho mẫu số liệu gốc?

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải:

Sau bài học này, ta sẽ giải quyết được bài toán trên như sau:

+) Số trung bình

Trong mỗi khoảng số tiền, giá trị đại diện là trung bình cộng của giá trị hai đầu mút nên ta có bảng sau:

Số tiền (nghìn đồng)154575105
Số khách hàng315107

Tổng số khách hàng là n = 35. Số tiền bán xăng trung bình của 35 khách hàng là

x‾=3.15+15.45+10.75+7.10535=63\overline x = \frac{{3.15 + 15.45 + 10.75 + 7.105}}{{35}} = 63 (nghìn đồng).

Do đó, số trung bình cho mẫu số liệu gốc khoảng 63 nghìn đồng.

+) Số trung vị, tứ phân vị

Cỡ mẫu là n = 35.

Gọi x1_{1}, x2_{2}, ..., x35_{35} là số tiền xăng của 35 khách hàng và giả sử dãy này đã được sắp xếp theo thứ tự tăng dần. Khi đó, trung vị là x18_{18}. Do x18_{18} thuộc nhóm [30; 60) nên nhóm này chứa trung vị. Do đó, p = 2; a2_{2} = 30; m2_{2} = 15; m1_{1} = 3; a3_{3} – a2_{2} = 60 – 30 = 30 và ta có

Me=30+352−315.30=59{M_e} = 30 + \frac{{\frac{{35}}{2} - 3}}{{15}}.30 = 59.

Tứ phân vị thứ nhất Q1_{1} là x9_{9}. Do x9_{9} thuộc nhóm [30; 60) nên nhóm này chứa Q1_{1}. Do đó, p = 2; a2_{2} = 30; m2_{2} = 15; m1_{1} = 3; a3_{3} – a2_{2} = 60 – 30 = 30 và ta có

Q1=30+354−315.30=41,5{Q_1} = 30 + \frac{{\frac{{35}}{4} - 3}}{{15}}.30 = 41{,}5.

Tứ phân vị thứ ba Q3_{3} là x27_{27}. Do x27_{27} thuộc nhóm [60; 90) nên nhóm này chứa Q3_{3}. Do đó, p = 3; a3_{3} = 60; m3_{3} = 10; m1_{1} + m2_{2} = 3 + 15 = 18; a4_{4} – a3_{3} = 90 – 60 = 30 và ta có

Q3=60+3.354−1810.30=84,75{Q_3} = 60 + \frac{{\frac{{3.35}}{4} - 18}}{{10}}.30 = 84{,}75.

Tứ phân vị thứ hai Q2_{2} = Me_{e} = 59.

Do đó, trung vị của mẫu số liệu gốc khoảng 59 và các tứ phân vị khoảng 41,5; 59; 84,75.

+) Mốt

Tần số lớn nhất là 15 nên nhóm chứa mốt là nhóm [30; 60). Ta có, j = 2, a2_{2} = 30, m2_{2} = 15, m1_{1} = 3, m3_{3} = 10, h = 30. Do đó

Mo=30+15−3(15−3)+(15−10).30≈51,18{M_o} = 30 + \frac{{15 - 3}}{{\left( {15 - 3} \right) + \left( {15 - 10} \right)}}.30 \approx 51{,}18.

Vậy mốt của mẫu số liệu gốc xấp xỉ 51,18.

Câu 2

1 điểm

Khảo sát thời gian tự học của các học sinh trong lớp theo mẫu bên.

Hình minh hoạ

a) Hãy lập bảng thống kê cho mẫu số liệu ghép nhóm thu được.

b) Có thể tính chính xác thời gian tự học trung bình của các học sinh trong lớp không?

c) Có cách nào tính gần đúng thời gian tự học trung bình của các học sinh trong lớp dựa trên mẫu số liệu ghép nhóm này không?

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải:

a) Giả sử lớp 11A có 30 học sinh và sau khi khảo sát, ta có được bảng thống kê như sau:

Thời gian (giờ)Dưới 1,5 giờ[1,5; 3)[3; 4,5)Từ 4,5 giờ trở lên
Số học sinh51582

b) Ta không thể tính chính xác thời gian tự học trung bình của các học sinh trong lớp vì không có mẫu số liệu cụ thể về thời gian tự học của từng học sinh.

c) Có thể tính gần đúng thời gian tự học trung bình của các học sinh trong lớp dựa trên mẫu số liệu ghép nhóm bằng cách chọn thời gian đại diện cho mỗi nhóm, sau đó sử dụng tần số tương ứng để tính số trung bình, cụ thể:

- Thời gian tự học dưới 1,5 giờ, ta chọn giá trị đại diện là 0,75 giờ, tần số tương ứng là 5.

- Thời gian tự học từ 1,5 đến dưới 3 giờ, ta chọn giá trị đại diện là 1,5+32=2,25\frac{{1{,}5 + 3}}{2} = 2{,}25, tần số tương ứng là 15.

- Thời gian tự học từ 3 đến dưới 4,5 giờ, ta chọn giá trị đại diện là 3+4,52=3,75\frac{{3 + 4{,}5}}{2} = 3{,}75, tần số tương ứng là 8.

- Thời gian tự học là từ 4,5 giờ trở lên, ta chọn giá trị đại diện là 5,25, tần số tương ứng là 2.

Số trung bình là x‾=5.0,75+15.2,25+8.3,75+2.5,2530=2,6\overline x = \frac{{5.0{,}75 + 15.2{,}25 + 8.3{,}75 + 2.5{,}25}}{{30}} = 2{,}6.

Vậy thời gian tự học trung bình của học sinh lớp 11A xấp xỉ khoảng 2,6 giờ.

Chú ý: Mỗi bạn có kết quả khảo sát khác nhau phụ thuộc vào số lượng học sinh trong lớp và thời gian tự học của mỗi học sinh trong lớp. Kết quả trên là một ví dụ tham khảo.

Câu 3

1 điểm

Tìm hiểu thời gian xem ti vi trong tuần trước (đơn vị: giờ) của một số học sinh thu được kết quả sau:

Thời gian (giờ)[0; 5)[5; 10)[10; 15)[15; 20)[20; 25)
Số học sinh816422

Tính thời gian xem ti vi trung bình trong tuần trước của các bạn học sinh này.

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải:

Trong mỗi khoảng thời gian, giá trị đại diện là trung bình cộng của giá trị hai đầu mút nên ta có bảng sau:

Thời gian (giờ)2,57,512,517,522,5
Số học sinh816422

Tổng số học sinh là n = 8 + 16 + 4 + 2 + 2 = 32. Thời gian xem ti vi trung bình trong tuần trước của các học sinh là

x‾=8.2,5+16.7,5+4.12,5+2.17,5+2.22,532=8,4375\overline x = \frac{{8.2{,}5 + 16.7{,}5 + 4.12{,}5 + 2.17{,}5 + 2.22{,}5}}{{32}} = 8{,}4375 (giờ).

Câu 4

1 điểm

Cho mẫu số liệu ghép nhóm về chiều cao của 21 câu na giống.

Chiều cao (cm)[0; 5)[5; 10)[10; 15)[15; 20)
Số cây3873

Gọi x1_{1}, x2_{2}, ..., x21_{21} là chiều cao của các cây giống, đã được sắp xếp theo thứ tự tăng dần. Khi đó, x1_{1}, ..., x3_{3} thuộc [0; 5), x4_{4}, ..., x11_{11} thuộc [5; 10), ... Hỏi trung vị thuộc nhóm nào?

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải:

Ta có: cỡ mẫu n = 21, là số lẻ nên trung vị là giá trị chính giữa của mẫu số liệu và là giá trị ở vị trí thứ 11 của mẫu số liệu. Mà x11_{11} thuộc [5; 10) nên trung vị của mẫu số liệu thuộc nhóm [5; 10).

Câu 5

1 điểm

Ghi lại tốc độ bóng trong 200 lần giao bóng của một vận động viên môn quần vợt cho kết quả như bảng bên.

Tốc độ v (km/h)Số lần
150 ≤ v < 15518
155 ≤ v < 16028
160 ≤ v < 16535
165 ≤ v < 17043
170 ≤ v < 17541
175 ≤ v < 18035

Tính trung vị của mẫu số liệu ghép nhóm này.

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải:

Cỡ mẫu là n = 200.

Gọi x1_{1}, x2_{2}, ..., x200_{200}là tốc độ giao bóng của vận động viên trong 20 lần giao bóng và giả sử dãy này đã được sắp xếp theo thứ tự tăng dần. Khi đó, trung vị là x100+x1012\frac{{{x_{100}} + {x_{101}}}}{2}. Do 2 giá trị x100_{100}, x101_{101} thuộc nhóm [165; 170) (vì 18 + 28 + 35 + 43 = 124) nên nhóm này chứa trung vị. Do đó, p = 4; a4_{4} = 165; m4_{4} = 43; m1_{1} + m2_{2} + m3_{3} = 18 + 28 + 35 = 81; a5_{5}– a4_{4} = 170 – 165 = 5 và ta có

Me=165+2002−8143⋅5≈167,21{M_e} = 165 + \frac{{\frac{{200}}{2} - 81}}{{43}} \cdot 5 \approx 167{,}21.

Câu 6

1 điểm
Với mẫu số liệu ghép nhóm cho trong HĐ2, hãy cho biết tứ phân vị thứ nhất Q1_{1} và tứ phân vị thứ ba Q3_{3} thuộc nhóm nào.
Xem đáp án và lời giải

Câu 7

1 điểm
Tìm tứ phân vị thứ nhất và tứ phân vị thứ ba cho mẫu số liệu ghép nhóm ở Luyện tập 2.
Xem đáp án và lời giải

Câu 8

1 điểm

Với số liệu cho trong Luyện tập 1:

a) Có thể tìm được giá trị chính xác cho mốt của mẫu số liệu gốc về thời gian xem ti vi của học sinh không?

b) Mốt thuộc nhóm nào là hợp lí nhất? Nên lấy số nào trong nhóm để ước lượng được cho mốt?

Xem đáp án và lời giải

Câu 9

1 điểm

Thời gian (phút) để học sinh hoàn thành một câu hỏi thi được cho như sau:

Thời gian (phút)[0,5; 10,5)[10,5; 20,5)[20,5; 30,5)[30,5; 40,5)[40,5; 50,5)
Số học sinh210643

Tìm mốt của mẫu số liệu ghép nhóm này.

Xem đáp án và lời giải

Câu 10

1 điểm
Hãy tính các số đặc trưng cho mẫu số liệu trong Bảng 3.1 và giải thích ý nghĩa của các giá trị thu được.
Xem đáp án và lời giải

Câu 11

1 điểm

Quãng đường (km) đi từ nhà đến nơi làm việc của 40 công nhân một nhà máy được ghi lại như sau:

5 3 10 20 25 11 13 7 12 31 19 10 12 17

18 11 32 17 16 2 7 9 7 8 3 5 12 15

18 3 12 14 2 9 6 15 15 7 6 12.

a) Ghép nhóm dãy số liệu trên thành các khoảng có độ rộng bằng nhau, khoảng đầu tiên là [0; 5). Tìm giá trị đại diện cho mỗi nhóm.

b) Tính số trung bình của mẫu số liệu không ghép nhóm và mẫu số liệu ghép nhóm. Giá trị nào chính xác hơn?

c) Xác định nhóm chứa mốt của mẫu số liệu ghép nhóm thu được.

Xem đáp án và lời giải

Câu 12

1 điểm

Tuổi thọ (năm) của 50 bình ắc quy ô tô được cho như sau:

Tuổi thọ (năm)[2; 2,5)[2,5; 3)[3; 3,5)[3,5; 4)[4; 4,5)[4,5; 5)
Tần số49141175

a) Xác định mốt và giải thích ý nghĩa.

b) Tính tuổi thọ trung bình của 50 bình ắc quy ô tô này.

Xem đáp án và lời giải

Câu 13

1 điểm

Điểm thi môn Toán (thang điểm 100, điểm được làm tròn đến 1) của 60 thí sinh được cho trong bảng sau:

Điểm0 – 910 – 1920 – 2930 – 3940 – 49
Số thí sinh124615
Điểm50 – 5960 – 6970 – 7980 – 8990 – 99
Số thí sinh1210631

a) Hiệu chỉnh để thu được mẫu số liệu ghép nhóm dạng Bảng 3.2.

b) Tìm các tứ phân vị và giải thích ý nghĩa của chúng.

Xem đáp án và lời giải

Câu 14

1 điểm

Phỏng vấn một số học sinh khối 11 về thời gian (giờ) ngủ của một buổi tối, thu được bảng số liệu ở bên.

Thời gianSố học sinh namSố học sinh nữ
[4; 5)64
[5; 6)108
[6; 7)1310
[7; 8)911
[8; 9)78

a) So sánh thời gian ngủ trung bình của các bạn học sinh nam và nữ.

b) Hãy cho biết 75% học sinh khối 11 ngủ ít nhất bao nhiêu giờ?

Xem đáp án và lời giải

Đề cùng chủ đề

Tất cả đề Các số đặc trưng đo xu thế trung tâm · Các bộ sách Toán Lớp 11