Câu 1
1 điểmMột cửa hàng đã ghi lại số tiền bán xăng cho 35 khách hàng đi xe máy. Mẫu số liệu gốc có dạng: x, x, ..., x trong đó x là số tiền bán xăng cho khách hàng thứ i. Vì một lí do nào đó, cửa hàng chỉ có mẫu số liệu ghép nhóm dạng sau:
| Số tiền (nghìn đồng) | [0; 30) | [30; 60) | [60; 90) | [90; 120) |
|---|---|---|---|---|
| Số khách hàng | 3 | 15 | 10 | 7 |
Bảng 3.1. Số tiền khách hàng mua xăng
Dựa trên mẫu số liệu ghép nhóm này, làm thế nào để ước lượng các số đặc trưng đo xu thế trung tâm (số trung bình, trung vị, tứ phân vị, mốt) cho mẫu số liệu gốc?
Xem đáp án và lời giải
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Lời giải:
Sau bài học này, ta sẽ giải quyết được bài toán trên như sau:
+) Số trung bình
Trong mỗi khoảng số tiền, giá trị đại diện là trung bình cộng của giá trị hai đầu mút nên ta có bảng sau:
| Số tiền (nghìn đồng) | 15 | 45 | 75 | 105 |
|---|---|---|---|---|
| Số khách hàng | 3 | 15 | 10 | 7 |
Tổng số khách hàng là n = 35. Số tiền bán xăng trung bình của 35 khách hàng là
(nghìn đồng).
Do đó, số trung bình cho mẫu số liệu gốc khoảng 63 nghìn đồng.
+) Số trung vị, tứ phân vị
Cỡ mẫu là n = 35.
Gọi x, x, ..., x là số tiền xăng của 35 khách hàng và giả sử dãy này đã được sắp xếp theo thứ tự tăng dần. Khi đó, trung vị là x. Do x thuộc nhóm [30; 60) nên nhóm này chứa trung vị. Do đó, p = 2; a = 30; m = 15; m = 3; a – a = 60 – 30 = 30 và ta có
.
Tứ phân vị thứ nhất Q là x. Do x thuộc nhóm [30; 60) nên nhóm này chứa Q. Do đó, p = 2; a = 30; m = 15; m = 3; a – a = 60 – 30 = 30 và ta có
.
Tứ phân vị thứ ba Q là x. Do x thuộc nhóm [60; 90) nên nhóm này chứa Q. Do đó, p = 3; a = 60; m = 10; m + m = 3 + 15 = 18; a – a = 90 – 60 = 30 và ta có
.
Tứ phân vị thứ hai Q = M = 59.
Do đó, trung vị của mẫu số liệu gốc khoảng 59 và các tứ phân vị khoảng 41,5; 59; 84,75.
+) Mốt
Tần số lớn nhất là 15 nên nhóm chứa mốt là nhóm [30; 60). Ta có, j = 2, a = 30, m = 15, m = 3, m = 10, h = 30. Do đó
.
Vậy mốt của mẫu số liệu gốc xấp xỉ 51,18.
