Đề thi HSG Sinh học 12 THPT Quế Võ - Bắc Ninh có đáp án - Đề 1

Phần I (9,0 điểm): Câu trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 30. Mỗi câu hỏi thí sinh chỉ chọn một phương án.

Từ bảng số liệu sau về NST và hàm lượng DNA của tế bào người (Hàm lượng DNA trong tế bào 2n = 6,6 pg).

Phát biểu nào sau đây đúng?

Liệu pháp Casgevy trong điều trị bệnh hồng cầu hình liềm là một phương pháp biến đổi gene tế bào gốc của chính bệnh nhân. Các nhà khoa học thu thập tế bào gốc từ tủy xương, sau đó sử dụng công cụ CRISPR-Cas9 để bất hoạt gene BCL11A. Gene này bình thường ức chế sản xuất Hemoglobin F (HbF), một loại hemoglobin hoạt động tốt có ở trẻ sơ sinh. Khi gen BCL11A bị bất hoạt, tế bào gốc sẽ tái kích hoạt sản xuất HbF. Sau đó, các tế bào gốc này được đưa trở lại cơ thể bệnh nhân. Quy trình thực hiện liệu pháp Casgevy được thực hiện như hình bên.

Mục tiêu chính của việc biến đổi gene tế bào gốc trong liệu pháp Casgevy là gì?

Đồ thị dưới đây biểu diễn mối quan hệ giữa tần số các kiểu gene AA, Aa và aa với tần số các allele A và a trong một quần thể.

1,0 0,9 0,8 0,7 0,6 0,5 0,4 0,3 0,2 0,1 0 q (a)

Tần số allele

Quan sát đồ thị và cho biết có bao nhiêu phát biểu sau đây đúng?

I. Nhiều khả năng quần thể được khảo sát là quần thể tự phối.

II. Đường cong (3) biểu diễn sự thay đổi tần số kiểu gene aa.

III. Khi tần số allele A và a bằng nhau thì tần số các kiểu gene dị hợp là lớn nhất.

IV. Khi tần số allele A cao hơn tần số allele a thì tần số kiểu gene AA luôn cao hơn tần số kiểu gene Aa.

Ở một loài thú, cho P thuần chủng chân cao, lông trắng lai với chân thấp lông đỏ thu được F$_{1}$ có tỉ lệ: 1 đực chân cao, lông đỏ: 1 cái chân thấp lông đỏ. Cho F$_{1}$ lai với nhau thu được F$_{2}$:

Nhận định nào dưới đây đúng?

Đồ thị nào dưới đây biểu diễn chính xác mối tương quan giữa liều lượng phân bón và mức độ sinh trưởng của cây?

Ở người, PKU (phenylketone niệu) là một bệnh do rối loạn chức năng enzyme ở bước A trong chuỗi phản ứng đơn giản dưới đây và AKU (chứng kiềm niệu) là do kém hiệu quả của enzyme ở bước B.

Một người có bệnh PKU kết hôn với 1 người có bệnh AKU. Biết rằng cả 2 bệnh (PKU và AKU) đều không liên quan đến giới tính, bố mẹ đều không dị hợp tử. Những kiểu hình mong đợi cho con cái của họ là

Màu lông ở chuột do một gene có 3 allele quy định

Một nhà khoa học lai một con chuột lông đen (kiểu gene: cᵇc) với một con chuột lông agouti (kiểu gene: Ccᵇ). Hãy cho biết ở đời con có tỉ lệ kiểu hình như thế nào?

Các đường cong A, B, C trong đồ thị dưới đây thể hiện sự thay đổi áp lực máu (mmHg) trong một chu kì tim bình thường của một loài linh trưởng.

Trong đó t$_{0}$ = 0 là thời điểm bắt đầu của chu kì. Phát biểu nào sau đây đúng?

Đồ thị hình bên thể hiện lượng CO$_{2}$ hấp thụ của cây và độ pH của tế bào thực vật được đo tại các thời điểm khác nhau trong ngày. Quan sát đồ thị và cho biết phát biểu nào sau đây đúng?

Hình bên mô tả quá trình tổng hợp chuỗi polypeptide từ một phân tử mRNA trong tế bào của một loài sinh vật nhân thực. Kết thúc quá trình này, chuỗi polypeptide được tạo ra có bao nhiêu amino acid?

Ở vi khuẩn E.coli, giả sử có 4 chủng mang đột biến liên quan đến Operon Lac. Các đột biến này được mô tả trong bảng sau:

Trong đó, các dấu cộng (+) chỉ gene hoặc thành phần có chức năng bình thường, dấu trừ (–) chỉ gene hoặc thành phần bị đột biến mất chức năng. Theo lý thuyết, khi môi trường có lactose, có bao nhiêu chủng sẽ tiến hành phiên mã các gene cấu trúc?

Hình vẽ dưới đây mô tả một cơ chế di truyền ở cấp độ phân tử đang diễn ra. Phát biểu nào sau đây là sai?

Có khoảng 3% dân số bình thường mang allele đột biến ở gene CFTR gây bệnh xơ nang. Một nhà tư vấn di truyền nghiên cứu một gia đình trong đó cả bố và mẹ đều là thể mang về một đột biến CFTR. Họ sinh con đầu tiên bị bệnh này và đang muốn kiểm tra thai để sinh đứa thứ hai xem đó là thai bị bệnh hay là thể mang hay hoàn toàn không mang gene bệnh. Các mẫu DNA từ các thành viên trong gia đình và thai nhi được xét nghiệm PCR và điện di trên gene, kết quả như hình bên.

Nhận định đúng là

Hình dưới đây mô tả cơ chế điều hoà biểu hiện gene của operon Lac ở vi khuẩn E. coli. Phát biểu nào sau đây đúng?

Sơ đồ dưới đây thể hiện các thành phần và cơ chế di truyền xảy ra trong tế bào. Phát biểu nào sau đây sai?

PHẦN II (8,0 điểm). Câu hỏi trắc nghiệm đúng sai. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 8. Trong mỗi ý a), b), c), d) ở mỗi câu, thí sinh chọn đúng hoặc sai.

Một quần thể thực vật tự thụ phấn có tần số các kiểu gene là: 0,4$\frac{{AB}}{{Ab}}Dd$: 0,4$\frac{{AB}}{{ab}}Dd$ : 0,2$\frac{{AB}}{{ab}}dd.$ Biết rằng mỗi gene quy định một tính trạng, allele trội là trội hoàn toàn, các gene liên kết hoàn toàn, quần thể không chịu tác động của các nhân tố tiến hóa khác. Theo lý thuyết, các phát biểu sau đây đúng hay sai?

Phiên mã ngược là quá trình tổng hợp DNA dựa trên mạch khuôn là RNA. Từ mạch khuôn RNA, enzyme phiên mã ngược tổng hợp mạch DNA có trình tự nucleotide bổ sung đặc hiệu với trình tự nucleotide của RNA. Quá trình này thường gặp ở một số loại virus có vật chất di truyền là RNA. Sau khi vào tế bào, RNA được enzyme phiên mã ngược của virus chuyển thành DNA và tích hợp vào DNA của tế bào chủ. Trong tế bào sinh giao tử của cơ thể nhân thực có enzyme telomerase, enzyme này dùng một mạch RNA có trong enzyme tổng hợp mạch DNA gắn vào đoạn DNA ở đầu mút của NST. Nhờ vậy, đoạn bị ngắn đi trong quá trình nhân đôi DNA được phục hồi ở các giao tử giống như ở trong hợp tử (Hình 4a). Enzyme phiên mã ngược có nguồn gốc virus được các nhà khoa học sử dụng để tổng hợp DNA dựa trên mạch khuôn là mRNA trưởng thành. Loại DNA này (cDNA) thường được sử dụng trong công nghệ gene. Hình 4b mô tả quá trình truyền đạt thông tin di truyền ở các sinh vật.

Mỗi phát biểu sau đây là đúng hay sai về nội dung hình trên?

Phòng nghiên cứu sinh học phân tử của thầy Hoàng chuyên làm các thí nghiệm liên quan đến tách chiết và tạo DNA tái tổ hơp, ứng dụng trong công tác tạo vaccine…Em hãy xem sơ đồ tóm tắt các bước tạo dòng DNA tái tổ hợp và cho biết các nhận định sau đúng hay sai?

Bệnh Alzheimer (A) là do đột biến gene ty thể. Nên mẹ bệnh (A) thì sinh con bệnh. Vậy phương pháp này giúp tránh bệnh Alzheimer khi mẹ bệnh như sau:

+ Lấy trứng của mẹ (A) bệnh Alzheimer chọn lấy nhân và bỏ phần tế bào chất có gene ty thể đột biến.

+ Lấy trứng người phụ nữ cho trứng không bệnh Alzheimer (B) rồi bỏ nhân đi được trứng (B).

+ Cấy nhân (A) và trứng (B) rồi cho thụ tinh trong ống nghiệm với tinh trùng của chồng phụ nữ A (chồng này là C) được hợp tử có nhân (AC) và tế bào chất (B).

+ Chuyển hợp tử vào vào mẹ (A) mang thai và sinh con bình thường (Z).

Nhận định nào sau đây đúng?

Hai hình vẽ dưới đây mô tả ảnh hưởng của nồng độ CO$_{2}$và nhiệt độ đến quang hợp ở thực vật C$_{3}$ và C$_{4}$. Đường cong (I) và (II) ở Hình A mô tả cường độ quang hợp ở nồng độ CO$_{2}$khác nhau, nhiệt độ và cường độ chiếu sáng ổn định (30 $^{o}$C, chiếu sáng mạnh); đường cong (III) và (IV) ở Hình B mô tả sự ảnh hưởng của nhiệt độ đối với quá trình quang hợp.

Hội chứng Angelman (AS) gây ra do đột biến gene ube3a. Những người bị ảnh hưởng (bệnh nhân) có biểu hiện chậm phát triển, suy giảm khả năng nhận thức và thường xuyên cười mà không có lý do rõ ràng. Phả hệ dưới mô tả kiểu di truyền của bệnh này ở một gia đình mang gene bệnh. Đột biến gene này đủ hiếm để có thể cho rằng không có hai người nào cùng mang gene bệnh kết hôn với nhau. Các cá thể màu trắng khỏe mạnh về kiểu hình.

Sử dụng thông tin và phả hệ, hãy xác định mỗi phát biểu dưới đây là đúng hay sai?

Cho hình vẽ quá trình phân bào của một tế bào (Y) ở một cây lưỡng bội X có kiểu gene dị hợp về tất cả các cặp gene. Trên các NST có trong tế bào Y có các gene tương ứng là A, B, D, e, M, m, N, n). Theo lí thuyết, mỗi nhận định sau đây là đúng hay sai?

PHẦN III (3,0 điểm). Câu hỏi trắc nghiệm trả lời ngắn. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 6.

Ở một loài thú, cho lai cặp bố mẹ thuần chủng tương phản khác nhau về 2 cặp tính trạng màu sắc lông và kích thước tai thu được đời con F1 đồng loạt lông đen, tai dài. Thực hiện phép lai giữa các con F1 giao phối với nhau thu được F2 kết quả như sau:

Biết tính trạng kích thước tai do 1 cặp gene quy định. Nếu cho các con đực lông đen, tai ngắn và các con cái lông đen, tai dài ở F2 ngẫu phối thì tỉ lệ con cái đồng hợp lặn về tất cả các cặp gene thu được ở đời con là bao nhiêu phần trăm*? (Làm tròn đến 2 chữ cố thập phân)*

Cho trình tự một đoạn mRNA ở chủng E. coli kiểu dại bắt đầu từ bộ ba mã bắt đầu dịch mã (AUG) dưới đây cùng với trình tự mRNA tương ứng ở các chủng đột biến:

Kiểu dại 5’- ... AUGACACAUCGAGGGGUGGUAAACCCUAAG ... -3’

Đột biến 1 5’- ... AUGACACAUCCAGGGGUGGUAAACCCUAAG ... -3’

Đột biến 2 5’- ... AUGACACAUCGAGGGGUGUAAACCCUAAG ... -3’

Đột biến 3 5’- ... AUGACGCAUCGAGGGGUGGUAAACCCUAAG ... -3’

Đột biến 4 5’- ... AUGACACAUUGAGGGGUGGUAAACCCUAAG ... -3’

Các thể đột biến nào trong các thể đột biến nêu ở trên (kí hiệu 1 đến 4) có thể được phục hồi (đột biến ngược) về dạng kiểu dại khi được xử lý với hóa chất gây đột biến 5-BU ? (Viết theo thứ tự từ nhỏ đến lớn).

Cho biết các nhận định sau về hệ tuần hoàn kép ở chim và thú:

Những nhận định nào đúng? ( Viết theo số thứ tự từ nhỏ đến lớn)

Để nghiên cứu về sự điều hòa theo mô hình operon ở tế bào vi khuẩn E. coli, các nhà khoa học đã thiết kế một “operon lai”, trong đó chứa trình tự các gene của operon tryptophan (Trp) và operon Lactose (Lac), có trình tự điều hòa của operon Trp (như hình dưới đây).

Giả sử sự sinh trưởng của tế bào vi khuẩn E.coli có liên hệ mật thiết với sự có mặt của amino acid tryptophan và chất cho carbon. Chuyển plasmid tái tổ hợp chứa “operon lai” vào dòng tế bào vi khuẩn E. coli đột biến mất trình tự operon Trp và operon Lac. Trong mỗi điều kiện sau đây, những môi trường nào khuẩn lạc có khả năng phát triển? ( Viết thứ tự các môi trường từ nhỏ đến lớn).