TopStudy

Sinh học · Lớp 12

Đề thi HSG Sinh học 12 THPT Liên Trường Quỳnh Lưu - Hoàng Mai đợt 2 - Nghệ An có đáp án - Đề Tự luận

5 câu · 10 phút · Ngân hàng đề TopStudy. Đáp án và lời giải do TopStudy biên soạn, mở ngay dưới từng câu.

Làm bài

Nội dung đề

Phần I. Tự luận

Câu 1

1 điểm

(2,5 điểm)

1. Bảng dưới đây cho biết ảnh hưởng của nhiệt độ vùng rễ đến khả năng hấp thụ các nguyên tố khoáng (N, P, K) của cây dưa chuột (Cucumis sativus L) trong điều kiện ánh sáng đầy đủ.

Nhiệt độTổng lượng chất khoáng hấp thụ được (mg/kg chất khô)Tổng lượng chất khoáng hấp thụ được (mg/kg chất khô)Tổng lượng chất khoáng hấp thụ được (mg/kg chất khô)
Nhiệt độNitrogen (N)Postassium (K)Phosphorus (P)
10o^{o}C13,4818,987,45
20o^{o}C21,4720,9715,23

Dựa vào bảng số liệu trên em hãy:

a) Cho biết ở nhiệt độ nào cây dưa chuột hấp thu nhiều khoáng hơn? Nêu dẫn chứng.

b) Đề xuất 2 biện pháp hạn chế ảnh hưởng của nhiệt độ thấp (10°C) đến khả năng hút nước và khoáng của cây dưa chuột. Giải thích.

2. “Canh tác theo chiều thẳng đứng (vertical farming)” là mô hình trồng cây theo nhiều tầng thẳng đứng trong nhà kính, nhà lưới hoặc tòa nhà chuyên dụng. Dựa vào ảnh hưởng của các yếu tố môi trường đến quá trình quang hợp, em hãy giải thích vì sao mô hình này được xem là giải pháp tiềm năng để giải quyết vấn đề lương thực trong tương lai?

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Câu I. (2,5 điểm)1. a. Ở 20°C cây hấp thu nhiều khoáng hơn. - Dẫn chứng: N tăng từ 13,48 lên 21,47 mg/kg; K tăng từ 18,98 lên 20,97 mg/kg; P tăng từ 7,45 lên 15,23 mg/kg. b. Hai biện pháp hạn chế tác động của nhiệt độ thấp (10°C) đến khả năng hút nước và khoáng: - Sử dụng nhà kính/nhà lưới: có tác dụng giữ nhiệt ổn định, giúp enzyme rễ hoạt động hiệu quả, tăng hút nước và khoáng. - Phủ rơm rạ hoặc lá khô quanh gốc tạo lớp cách nhiệt tự nhiên hạn chế rễ bị lạnh sâu -> duy trì trao đổi chất và khả năng hút nước, khoáng ngay cả khi trời lạnh. (HS nêu 2 biện pháp khác nếu đúng và hợp lí vẫn cho điểm tối đa)0.25 0.25
1. a. Ở 20°C cây hấp thu nhiều khoáng hơn. - Dẫn chứng: N tăng từ 13,48 lên 21,47 mg/kg; K tăng từ 18,98 lên 20,97 mg/kg; P tăng từ 7,45 lên 15,23 mg/kg. b. Hai biện pháp hạn chế tác động của nhiệt độ thấp (10°C) đến khả năng hút nước và khoáng: - Sử dụng nhà kính/nhà lưới: có tác dụng giữ nhiệt ổn định, giúp enzyme rễ hoạt động hiệu quả, tăng hút nước và khoáng. - Phủ rơm rạ hoặc lá khô quanh gốc tạo lớp cách nhiệt tự nhiên hạn chế rễ bị lạnh sâu -> duy trì trao đổi chất và khả năng hút nước, khoáng ngay cả khi trời lạnh. (HS nêu 2 biện pháp khác nếu đúng và hợp lí vẫn cho điểm tối đa)0.5
1. a. Ở 20°C cây hấp thu nhiều khoáng hơn. - Dẫn chứng: N tăng từ 13,48 lên 21,47 mg/kg; K tăng từ 18,98 lên 20,97 mg/kg; P tăng từ 7,45 lên 15,23 mg/kg. b. Hai biện pháp hạn chế tác động của nhiệt độ thấp (10°C) đến khả năng hút nước và khoáng: - Sử dụng nhà kính/nhà lưới: có tác dụng giữ nhiệt ổn định, giúp enzyme rễ hoạt động hiệu quả, tăng hút nước và khoáng. - Phủ rơm rạ hoặc lá khô quanh gốc tạo lớp cách nhiệt tự nhiên hạn chế rễ bị lạnh sâu -> duy trì trao đổi chất và khả năng hút nước, khoáng ngay cả khi trời lạnh. (HS nêu 2 biện pháp khác nếu đúng và hợp lí vẫn cho điểm tối đa)0.5
2. - Canh tác theo chiều thẳng đứng (Vertical farming) sắp xếp cây theo nhiều tầng, kết hợp đèn chiếu sáng nhân tạo, điều khiển nhiệt độ, độ ẩm và nồng độ CO₂ tối ưu → cây nhận đủ ánh sáng, nhiệt độ phù hợp và CO₂ dồi dào → tốc độ quang hợp cao, tăng sinh khối nhanh. - Mô hình này tiết kiệm diện tích đất, tận dụng không gian đô thị, giảm phụ thuộc mùa vụ và khí hậu → tăng năng suất lương thực, đáp ứng nhu cầu cho dân số ngày càng tăng.0.5 0.5

Câu 2

1 điểm

(2,5 điểm)

1. Người mắc bệnh sỏi mật thường bị rối loạn tiêu hoá chất béo gây hiện tượng đầy bụng, chán ăn, phân có mỡ… Hãy giải thích cơ chế sinh học của hiện tượng này và đề xuất 4 biện pháp dinh dưỡng phù hợp cho bệnh nhân.

2. Các nhà khoa học sử dụng một dòng chuột bình thường và một dòng chuột đột biến. Hai dòng chuột đều có cùng độ tuổi, giới tính, cân nặng và được nuôi trong điều kiện giống nhau, nhịn ăn cùng thời gian và cho ăn đầy đủ cùng loại, cùng lượng thức ăn. Sau đó, nồng độ glucose máu (mmol/L) của chuột được đo tại các thời điểm khác nhau. Kết quả thí nghiệm được thể hiện ở bảng dưới đây:

Thời điểm đo nồng độ glucoseChuột bình thườngChuột đột biến
Trước khi ăn (mmol/L)5,05,0
30 phút sau ăn (mmol/L)6,56,5
60 phút sau ăn (mmol/L)5,54,0
120 phút sau ăn (mmol/L)5,02,5

Để lý giải hiện tượng trên, các nhà khoa học đã đưa ra giả thuyết về chuột đột biến như sau:

Giả thuyết 1: Chuột mắc tiểu đường tuyp1 (tuyến tụy không sản xuất hoặc sản xuất rất ít insulin) Giả thuyết 2: Chuột thiếu thụ thể insulin trên màng tế bào gan.

Giả thuyết 3: Chuột thiếu thụ thể glucagon trên màng tế bào gan. Giả thuyết 4: Chuột không thể tổng hợp glycogen từ glucose.

Dựa vào kiến thức về cơ chế điều hòa glucose máu, giả thuyết nào đúng với hiện tượng trên? Giải thích.

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Câu II
(2,51. Giải thích
điểm)- Mật do gan tiết ra, được dự trữ và cô đặc trong túi mật sau đó được dẫn xuống0.25
tá tràng thông qua ống mật có vai trò nhũ tương hoá chất béo → phân nhỏ giọt
mỡ, tạo điều kiện cho enzyme lipase hoạt động.
- Người bị sỏi mật, sỏi có thể làm tắc ống mật hoặc giảm tiết dịch mật vào tá0.25
tràng → quá trình nhũ tương hoá bị hạn chế -> chất béo khó tiêu hoá và hấp thu,
gây hiện tượng đầy bụng, chán ăn, phân có mỡ.
+ Biện pháp dinh dưỡng:
- Hạn chế ăn nhiều chất béo, đặc biệt là mỡ động vật và các món chiên xào nhiều0.25
dầu.
- Ưu tiên chất béo dễ tiêu như dầu thực vật, dầu cá với lượng vừa phải.0.25
- Ăn nhiều rau xanh, trái cây, chất xơ để hỗ trợ tiêu hoá.0.25
- Chia nhỏ bữa ăn, ăn ít một để giảm gánh nặng cho hệ tiêu hoá.0.25
2.
GT1: Không đúng. Nếu thiếu insulin thì sau ăn glucose phải tăng cao kéo dài0.25
(không hạ được), chứ không tụt xuống mức nguy hiểm.
GT2: Không đúng. Nếu thiếu thụ thể insulin, gan sẽ không dự trữ được glucose0.25
→ đường máu sau ăn cũng cao kéo dài, chứ không tụt thấp.
GT3: Đúng. Sau khi glucose từ bữa ăn đã giảm (sau 30′–60′), gan cần phân giải0.25
glycogen tạo glucose nhờ glucagon. Nếu thiếu thụ thể glucagon, gan không huy
động được glucose dự trữ, dẫn đến tụt đường máu nặng ở 60′ và 120′.

GT4: Không đúng. Nếu không dự trữ được glycogen thì sau ăn đường máu có xu

hướng tăng cao hơn bình thường (do không được đưa vào dạng dự trữ)

0.25

Câu 3

1 điểm

(2,5 điểm)

1. Để xác định người cha thực sự của con gái là PF1 hay PF2, người ta lấy mẫu DNA của 4 người (PF1, PF2, MO, CH) để kiểm tra. Bản gel điện di các mẫu DNA (ở hai locus khác nhau) của mỗi người được phân tích và kết quả điện di được thể hiện ở hình bên. Hãy cho biết:

Hình minh hoạ

a. Ai trong số 2 người PF1 và PF2 có khả năng là cha của bé CH? Giải thích.

b. Có thể khẳng định PF1 (hoặc PF2) 100% là cha đứa bé không? Tại sao?

2. Hình bên mô tả các cơ chế di truyền ở cấp độ phân tử của 2 tế bào A và B. Dựa vào thông tin ở trên hình hãy trả lời các câu hỏi sau:\

Hình minh hoạ

a. Tế bào A, tế bào B là tế bào nhân sơ hay nhân thực? Nêu 3 dẫn chứng để chứng minh.

b. Nếu cần sản xuất nhanh một loại protein bằng công nghệ DNA tái tổ hợp, theo em nên chọn tế bào nào trong hai loại tế bào trên? Vì sao?

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Câu III (2,5 điểm)2. a. - Theo kết quả điện di ở hình A: Người đàn ông “PF1” không thể là cha của đứa bé “CH” vì kết quả xét nghiệm đã cho thấy “CH” chỉ có một vạch trùng với mẹ “MO” và không có vạch trùng với “PF1”. - Trong hình B, kết quả điện di cho thấy “CH” có một vạch trùng với mẹ “MO” và có một vạch trùng với người đàn ông “PF2”. Do đó, PF2 có thể là cha ruột đứa bé “CH”. b. Chưa thể khẳng định được PF2 đúng 100% là cha của đứa bé “CH” vì số lượng bản gel điện di xét nghiệm quá ít không đủ để khẳng định; kích thước này của bản gel điện di có thể tìm thấy được trên những người đàn ông khác không cùng huyết thống.0,25 0,25 0,5
1. a. *Tế bào A là tế bào nhân thực Dẫn chứng - Có nhân bao bọc vật chất di truyền. - Quá trình phiên mã diễn ra trong nhân và cần qua giai đoạn hoàn thiện mRNA trước khi ra tế bào chất. - Quá trình dịch mã diễn ra trong tế bào chất, tách biệt với phiên mã. * Tế bào B là tế bào nhân sơ. Dẫn chứng: - Không có nhân, vật chất di truyền nằm tự do trong tế bào chất. - Phiên mã và dịch mã xảy ra đồng thời trên cùng một phân tử mRNA. - mRNA sau khi phiên mã có thể dịch mã ngay, không qua giai đoạn hoàn thiện mRNA. ( HS nêu đúng 2 loại tế bào mà không nêu được dẫn chứng cho 0,25đ) b. Nên chọn tế bào B (tế bào nhân sơ) để sản xuất nhanh protein. Vì ở tế bào nhân sơ, quá trình phiên mã và dịch mã xảy ra đồng thời trên cùng một mARN, không mất thời gian qua bước xử lý mRNA và vận chuyển ra ngoài nhân như ở tế bào nhân thực (tế bào A). Nhờ vậy, protein được tổng hợp với tốc độ rất nhanh, phù hợp cho sản xuất công nghiệp.0.5
1. a. *Tế bào A là tế bào nhân thực Dẫn chứng - Có nhân bao bọc vật chất di truyền. - Quá trình phiên mã diễn ra trong nhân và cần qua giai đoạn hoàn thiện mRNA trước khi ra tế bào chất. - Quá trình dịch mã diễn ra trong tế bào chất, tách biệt với phiên mã. * Tế bào B là tế bào nhân sơ. Dẫn chứng: - Không có nhân, vật chất di truyền nằm tự do trong tế bào chất. - Phiên mã và dịch mã xảy ra đồng thời trên cùng một phân tử mRNA. - mRNA sau khi phiên mã có thể dịch mã ngay, không qua giai đoạn hoàn thiện mRNA. ( HS nêu đúng 2 loại tế bào mà không nêu được dẫn chứng cho 0,25đ) b. Nên chọn tế bào B (tế bào nhân sơ) để sản xuất nhanh protein. Vì ở tế bào nhân sơ, quá trình phiên mã và dịch mã xảy ra đồng thời trên cùng một mARN, không mất thời gian qua bước xử lý mRNA và vận chuyển ra ngoài nhân như ở tế bào nhân thực (tế bào A). Nhờ vậy, protein được tổng hợp với tốc độ rất nhanh, phù hợp cho sản xuất công nghiệp.0.5
1. a. *Tế bào A là tế bào nhân thực Dẫn chứng - Có nhân bao bọc vật chất di truyền. - Quá trình phiên mã diễn ra trong nhân và cần qua giai đoạn hoàn thiện mRNA trước khi ra tế bào chất. - Quá trình dịch mã diễn ra trong tế bào chất, tách biệt với phiên mã. * Tế bào B là tế bào nhân sơ. Dẫn chứng: - Không có nhân, vật chất di truyền nằm tự do trong tế bào chất. - Phiên mã và dịch mã xảy ra đồng thời trên cùng một phân tử mRNA. - mRNA sau khi phiên mã có thể dịch mã ngay, không qua giai đoạn hoàn thiện mRNA. ( HS nêu đúng 2 loại tế bào mà không nêu được dẫn chứng cho 0,25đ) b. Nên chọn tế bào B (tế bào nhân sơ) để sản xuất nhanh protein. Vì ở tế bào nhân sơ, quá trình phiên mã và dịch mã xảy ra đồng thời trên cùng một mARN, không mất thời gian qua bước xử lý mRNA và vận chuyển ra ngoài nhân như ở tế bào nhân thực (tế bào A). Nhờ vậy, protein được tổng hợp với tốc độ rất nhanh, phù hợp cho sản xuất công nghiệp.0.5

Câu 4

1 điểm

a. (2,5 điểm)

1. Ở vi khuẩn E.Coli*.* Gene M bị đột biến mất một cặp nucleotide ở vùng mã hoá tạo thành gene M1. Gene M1 bị đột biến thay thế một cặp nucleotide G - C thành 1 cặp T - A ở vùng mã hoá tạo thành gene M2. Trình tự nucleotide của 1 đoạn mạch trên vùng mã hoá của gene M như sau:

5’ – ...C T A T T (1) A T (2) A A (3) C (4) T C C A T A A C T A G...................................................................... 3’

Những nucleotide bị khuyết ở những vị trí (1), (2), (3) và (4) là A, T, G, C nhưng không theo thứ tự cụ thể. Đặc điểm của ba chuỗi polypeptide M, M1, M2 được tổng hợp từ đoạn mạch trên được thể hiện ở bảng bên. Biết các bộ ba mã hoá các amino acid như sau: CCU, CCC, CCA, CCG : Pro; AAA, AAG : Lys; AAU, AAC: Asn;CUA,UUA,UUG: Leu; AUG: fMet

Hình minh hoạ

a. Xác định trật tự đúng của 4 nucleotide A, T, G, C tại các vị trí (1), (2), (3), (4) trên gene M.

b. Xác định trình tự các amino acid trong chuỗi polypeptide của 3 gene M, M1, M2.

2. Một phòng thí nghiệm có 5 chủng vi khuẩn E.Coli mang các đột biến khác nhau. Mỗi chủng vi khuẩn mang 1 trong 5 dạng đột biến bị mất chức năng như sau: Lac I−^{-}, Lac O−^{-}, Lac Z−^{-}, Lac Y−^{-} và Lac P−^{-} . Trong đó Lac P−^{-} là đột biến ở vùng khởi động của operon Lac. Phân lập đoạn DNA mang Operon Lac từ mỗi chủng (chủng cho) và biến nạp đoạn DNA này vào chủng khác tạo ra chủng lưỡng bội từng phần (chủng nhận). Sau đó, các chủng nhận được nuôi trên môi trường chứa lactose là nguồn C duy nhất. Sự sinh trưởng của các chủng nhận được ghi lại trong bảng bên. Dấu (+) sinh trưởng được, dấu (-) không sinh trưởng được.

Hình minh hoạ

a. Nếu nuôi các chủng vi khuẩn mang 1 trong 5 dạng đột biến trên vào môi trường chỉ chứa lactose là nguồn C duy nhất thì các chủng có sinh trưởng được không? Vì sao?

b. Xác định các dạng đột biến tương ứng với 5 chủng vi khuẩn. Giải thích.

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Câu IV1. a. Ta có: 5’ – ...CTA TT(1) AT(2) AA(3) C(4)T CCA TAA CTA G... – 3’
(2,5(mạch bổ sung)
điểm)3’ – ....GAT AA... TA... TT... G... A GGT ATT GAT C... – 5’
(mạch khuôn)
5’ – ...CUA UU(1’) AU(2’) AA(3’) C(4’)U CCA UAA CUA G... – 3’
(mạch RNA)
→ Để thỏa mãn bảng số lượng amino acid và đặc điểm ba chuỗi polypeptide M,0,25
M1 và M2 thì các vị trí (1), (2), (3) và (4) lần lượt là A, G, T và C.
b. Trình tự chuỗi polypeptide
mRNA của gene M: 5’ –CUA UUA AUG AAU CCU CCA UAA CUA G.. – 3’
Chuỗi M: fMet - Asn - Pro - Pro0,25
mRNA của gene M1: 5’ – CUA UUA AUG AAU CCU CCA AAC UAG... – 3’
Chuỗi M1: fMet - Asn- Pro - Pro - Asn0,25
mRNA của gene M2: 5’ – CUA UUA AUG AAU CCU CCA AAA UAG... – 3’
Chuỗi M2: fMet – Asn – Pro - Pro - Lys0,25
2.a)- Lac I−^{-} : gene điều hoà bị đột biến mất chức năng → không tổng hợp được
protein ức chế -> tạo enzyme phân giải lactose -> Vi khuẩn sinh trưởng được.
- Lac P−^{-} : promoter của operon Lac bị đột biến mất chức năng → các gen cấu trúc
không được phiên mã -> không tạo enzyme phân giải lactose -> Vi khuẩn không
sinh trưởng.1.0

- Lac O−^{-} : operator bị đột biến mất chức năng → protein ức chế không gắn vào được → operon luôn phiên mã (liên tục) -> tạo enzyme phân giải lactose -> vi khuẩn sinh trưởng được .

- Lac Z−^{-}: gen cấu trúc Z bị đột biến mất chức năng → không tổng hợp được β- galactosidase để phân giải lactose->VK không sinh trưởng được.

- Lac Y−^{-}: Gene cấu trúc Y bị đột biến mất chức năng -> không vận chuyển được đường vào tế bào ->VK không sinh trưởng được.

(HS xác định đúng 1 -3 trường hợp cho 0.5đ, đúng 4-5 trường hợp cho 1.0đ)

2.

- Khi biến nạp DNA của chủng 1 vào các thể đột biến còn lại thì các chủng lưỡng bội đều có khả năng sinh trưởng → Chủng 1 là thể đột biến dạng Lac I−^{-} hoặc dạng Lac O−^{-}.

- Các chủng lưỡng bội được tạo ra khi biến nạp DNA từ các thể đột biến khác vào chủng 5 đều có khả năng sinh trưởng → Chủng 5 là thể đột biến dạng Lac I−^{-} hoặc dạng Lac O−^{-}.

- Khi biến nạp DNA của chủng 2 vào chủng 3 hoặc chủng 4 thì các chủng lưỡng bội đều không có khả năng sinh trưởng. Mặt khác, khi biến nạp DNA của chủng 3 vào chủng 4 thì chủng lưỡng bội có khả năng sinh trưởng → Thể đột biến chủng 3 và chủng 4 bổ trợ cho nhau nhưng không bổ trợ với chủng 2

Chủng 2 là đột biến dạng Lac P−^{-}

Chủng 3 là đột biến dạng Lac Z−^{-} hoặc Lac Y−^{-} Chủng 4 là đột biến dạng Lac Z−^{-} hoặc LacY−^{-}

(HS xác định đúng 1 -3 chủng cho 0.25đ, đúng 4-5 chủng cho 0,5 đ)

0.5

Câu 5

1 điểm

(2,0 điểm).

1. Xét 6 gene A, B, C, D, E, G ở một loài thực vật lưỡng bội. Nghiên cứu số lượng bản sao của các gene ở các tế bào trên cùng một cơ thể bình thường, người ta đếm được số liệu thể hiện trong bảng bên.

Hình minh hoạ

Dựa vào số lượng bản sao của các gene ở bảng bên, em hãy:

a. Xác định tế bào I, II, III là loại tế bào nào (tế bào soma hay tế bào giao tử) và đang ở giai đoạn nào của chu kì tế bào.

b. Xác định vị trí phân bố của các gene A, B, C, D, E, G trong tế bào và giải thích sự khác biệt về số bản sao của chúng.

2. Hình bên mô tả một cặp nhiễm sắc thể tương đồng mang 4 cặp gen dị hợp. Xét 5 tế bào đều chứa cặp nhiễm sắc thể này và cùng tham gia quá trình giảm phân. Biết quá trình giảm phân xảy ra bình thường.

Hình minh hoạ

a. Xác định số loại giao tử tối thiểu mà 5 tế bào trên có thể tạo ra.

b. Xác định số loại giao tử tối đa mà 5 tế bào trên có thể tạo ra.

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Câu V (2,0 điểm)1a. - Tế bào I là tế bào soma, đang ở pha G1 - Tế bào II là tế bào giao tử (n). - Tế bào III là tế bào soma, đang ở pha S (sau khi NST nhân đôi) hoặc pha G2 hoặc kì đâù hoặc kì giữa hoặc kì sau của chu kì tế bào. b. - Gene A, B, C, D có số bản sao thay đổi có tính quy luật giống nhau -> các gene này nằm trong nhân. - Gene E, G có số bản sao thay đổi không tuân theo quy luật -> các gene này nằm trong lục lạp (hoặc ti thể), vốn có số bản sao biến động do sự nhân đôi độc lập của bào quan.0.5 0.25 0.25
Câu V (2,0 điểm)2. a. 1 tế bào giảm phân không xảy ra hoán vị tạo 2 loại giao tử liên kết -> 5 tế bào GP nếu không xảy ra HV tạo 2 loại giao tử -> số giao tử tối thiểu là 2 b. Số giao tử liên kết là : 2 Số giao tử HV tạo ra từ 5 tế bào là : 10 Tối đa có 2 + 10 = 12 loại giao tử0.5 0.5
Làm bài

Đề cùng chủ đề

Tất cả đề Đề thi HSG cấp Trường Sinh học 12 năm 2025-2026 · Các bộ sách Sinh học Lớp 12