Đề thi HSG Sinh học 12 THPT Khoái Châu (Hưng Yên) có đáp án

PHẦN I. Câu trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 25. Mỗi câu hỏi thí sinh chỉ chọn một phương án.

Hình vẽ là sơ đồ cấu trúc của tRNA. CÂU nào sau đây là sai?

Để xác định đột biến xảy ra ở vị trí nào trong gene mã hoá enzyme X của các chủng đột biến ở vi khuẩn E.Coli, người ta phân tích hàm lượng mRNA và enzyme X được tạo trong tế bào E.Coli kiểu dại, chủng đột biến 1 và chủng đột biến 2 trong môi trường có hoặc không có mặt hợp chất A. Kết quả nghiên cứu được thể hiện trong biểu đồ dưới đây.

Đột biến 1 và đột biến 2 theo thứ tự đã xảy ra đột biến ở vùng nào của gene mã hoá enzyme X?

Quan sát quá trình phân bào của 3 tế bào từ khi bắt đầu phân bào cho đến hết một lần phân chia, người ta ghi lại được số liệu về hàm lượng ADN trong nhân mỗi tế bào ở các giai đoạn phân bào như bảng sau.

Có bao nhiêu phát biểu dưới đây sai?

I. Tế bào 1 đang thực hiện quá trình nguyên phân. II. Tế bào 2 đang thực hiện quá trình giảm phân 2.

III. Tế bào 3 đang thực hiện quá trình giảm phân nhưng ở kì sau tất cả các cặp nhiễm sắc thể không phân li.

IV. Nếu tế bào 3 là tế bào ở đỉnh sinh trưởng của một cành cây, xét một cặp nhiễm sắc thể mang 2 cặp allele ký hiệu $\frac{AB}{ab}$ thì kiểu gen của tế bào này ở giai đoạn 3 là $\frac{AB}{ab}$.

Về sơ đồ cấu trúc phân tử DNA , phát biểu sau đây là sai

Bảng bên dưới mô tả số thế hệ nhân đôi và tỉ lệ mạch polynucleotide chứa N$^{15}$ của một phân tử DNA ở vi khuẩn E.coli. Biết ban đầu, vi khuẩn E.coli được nuôi ở môi trường chỉ chứa N$^{15}$ sau đó chuyển vi khuẩn này sang môi trường nuôi cấy chỉ có N$^{14}$ và vi khuẩn này tiến hành phân đôi. Cho biết “-“ đang là thế hệ thứ bao nhiêu?

Hình 5a mô tả hệ tuần hoàn máu của người bình thường. Các chữ số (1), (2), (3), (4) chú thích cho các buồng tim (gồm tâm nhĩ và các tâm thất); các chữ cái A, B, C, D, E chú thích cho các mạch máu (gồm động mạch và tĩnh mạch); mũi tên chỉ chiều di chuyển của dòng máu chảy trong hệ mạch. Hình 5b mô tả sự thay đổi áp suất máu trong buồng tim (3), mạch máu B, mạch máu C và mao mạch ở các cơ quan. Nhận xét nào sau đây là đúng nhất?

Sơ đồ dưới đây mô tả cơ chế hình thành một hội chứng bệnh ở người. Sơ đồ đó có thể mô tả cho hội chứng bệnh nào sau đây?

Ở cây mao địa hoàng, có 3 kiểu hình khác nhau về màu hoa: Trắng chấm đỏ (WR), đỏ đậm (DR) và đỏ nhạt (LR). Các nhà khoa học đã tiến hành thí nghiệm lai giữa các dòng thuần chủng khác nhau thu được kết quả như bảng bên dưới, cho các nhận xét sau nhận xét nào sai?

Hình 1 đến 3 là quá trình tổng hợp ba đại phân tử sinh học trong tế bào người. Nếu sử dụng 1$^{4}$C để đánh dấu cysteine (Cys) trong phức hợp cysteine-tRNA in vitro, *Cys-tRNACys thu được, sau đó cysteine trong đó được khử thành alanine (Ala) bằng chất xúc tác vô cơ niken để thu được *Ala-tRNACys (xem hình bên dưới, tRNA không thay đổi), và *Ala-tRNACys được tiêm vào tế bào người để tham gia vào quá trình 3. Câu nào sau đây là sai?

Một loài sinh vật có bộ NST lưỡng bội 2n = 8. Khi phân tích bộ NST của 4 thể đột biến (A, B, C và D) người ta thu được kết quả như biểu đồ hình 3. Theo lý thuyết, phát biểu nào sau đây đúng về các thể đột biến trên?

Trong một nghiên cứu khoa học về bệnh AIDS ở người tìm thấy gene CCR5 nằm trên NST số 3 có thể làm người mang gene mẫn cảm với HIV gọi là allele A1. Một allele đột biến A2 của gene bị mất một đoạn 32 bp, giúp người mang đột biến kháng lại sự lây nhiễm của virus là CC5-delta. Một quần thể người 500 cá thể được nghiên cứu, phân đoạn gene đích bằng PCR sau đó cắt bằng enzyme giới hạn phân tách trên gel agarose thu được kết quả ở Hình bên. Tần số allele kiểu dại và đột biến trong quần thể lần lượt là?

Xuất phát từ nhu cầu cần có những giống lúa thơm chất lượng cao, ngắn ngày nhằm mở rộng vùng chuyên canh lúa ở những vùng ngập lũ, nghiên cứu đã lựa chọn sử dụng một giống lúa Amaroo nhập nội từ châu Úc có thời gian sinh trưởng ngắn (70 - 75 ngày) và thấp cây (70 – 80 cm) và một giống lúa thơm đang trồng phổ biến là Jasmine85-B3. Biện pháp tạo giống lúa mới này được thực hiện dựa trên phương pháp nào sau đây?

(Nguồn: Nguyễn Phúc Hảo, Võ Công Thành, Trần Ngọc Quý, Phạm Văn Phượng, "Lai tạo và tuyển chọn giống lúa ngắn ngày theo hướng năng suất cao, phẩm chất tốt" tại Trường Đại học Cần Thơ, Tạp chí Khoa học 2009:11 98-108 Trường Đại học Cần Thơ)

Các hình dưới đây mô tả sự thay đổi hàm lượng DNA trong một tế bào của một cơ thể động vật lưỡng bội ở các pha khác nhau của chu kỳ tế bào. Hãy xác định hình vẽ sau ứng với pha nào (G1, S, G2 và M) trong chu kỳ tế bào?

Ở châu chấu, cặp NST giới tính ở giới cái là XX, giới đực là XO. Người ta làm tiêu bản tế bào mầm sinh dục của châu chấu đực thu được hình ảnh bộ NST ở kỳ giữa nguyên phân như hình A. Các NST này được sắp xếp theo từng cặp tương đồng như hình B. Dựa vào những thông tin trên, hãy cho biết, mỗi nhận định dưới đây là đúng?

Để phát hiện hô hấp ở thực vật, một bạn bạn học sinh đã thực hiện thí nghiệm như sau. Đặt 2 cốc nước vôi trong vào bình thủy tinh kín:

Bình A: chứa 0,5 kg hạt đậu xanh đang nảy mầm và cốc nước vôi trong.

Bình B: chỉ chứa cốc nước vôi trong

Sau khoảng hai giờ, bạn học sinh thấy một trong 2 cốc thủy tinh có lớp váng trắng đục trên bề mặt. Nhưng do trí nhớ kém vì mắc COVID-19 tận 3 lần, đã quên mất 2 cốc được lấy từ những chuông nào nên đành đánh số thứ tự 1 và 2. Dựa vào kiến thức về hô hấp, em hãy cho biết phát biểu nào sau đây đúng?

1. Oxygen làm nước vôi trong ở cốc [2] xuất hiện váng đục.

2. Lớp váng đục trong cốc [2] là CaCO$_{3}$ kết tủa.

3. Cốc [1] được lấy từ chuông [A], cốc [2] được lấy từ chuông [B].

4. Độ ẩm và nhiệt độ chuông [A] cao hơn chuông [B].

Xét hai gene nằm trên nhiễm sắc thể số 21: Gene thứ nhất có 3 allele (A$_{1}$, A$_{2}$, A$_{3}$), gene thứ hai có 2 allele (B$_{1}$, B$_{2}$). Một gia đình đều có bố mẹ bình thường, sinh được một đứa con bị hội chứng Down (có 3 nhiễm sắc thể 21). Bằng kĩ thuật di truyền người ta phân tích và xác định được sự có mặt của các allele thuộc gene thứ nhất trong tế bào sinh dưỡng của từng người, kết quả được mô tả ở bảng sau đây. Dấu “+” là có allele, “-” là không có allele trong tế bào.

Dựa vào kết quả ở bảng trên, nhận xét nào sau đây đúng?

Các trình tự một operon ở vi khuẩn E. coli nằm trong đoạn NST được kí hiệu từ A đến E. Để xác định các trình tự của operon này, người ta sử dụng 5 trường hợp đột biến mất đoạn như hình bên (các đường gạch chéo biểu hiện đoạn bị mất). Kết quả thu được trường hợp 4 và 5 có các gen cấu trúc luôn được phiên mã; trường hợp 2 và 3 có các gen cấu trúc luôn không được phiên mã; trường hợp 1 chưa xác định được mức biểu hiện của các gen cấu trúc trong operon. Trong các phát biểu sau, phát biểu nào về trình tự operon trên là đúng?

Bốn đồ thị dưới đây mô tả sự thay đổi nồng độ insulin trong máu theo các thời điểm dùng bữa trong ngày. Đồ thị phản ánh đúng quá trình biển đổi nồng độ insulin ở người bình thường là đồ thị số bao nhiêu?

Ở một loài thực vật, tính trạng màu hoa do 3 cặp gene A, a; B, b; D, d phân li độc lập cùng quy định. Kiểu tương tác giữa 3 cặp gene được mô tả bằng sơ đồ Hình III.1.

Khi trong tế bào có sắc tố đỏ thì hoa màu đỏ, các trường hợp tích luỹ chất S hoặc A hoặc B thì hoa màu trắng; các allele lặn (a, b, d) không có chức năng. Tính theo lí thuyết, trong quần thể loài này có tối đa bao nhiêu kiểu gene quy định kiểu hình hoa trắng?

PHẦN II. Câu trắc nghiệm đúng sai. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 7. Trong mỗi ý a), b), c), d) ở mỗi câu, thí sinh chọn đúng hoặc sai.

Một cuộc điều tra đã được thực hiện để xác định phản ứng của các tế bào tuyến tụy đối với sự gia tăng nồng độ glucose trong máu. Một người không được ăn hoặc uống bất cứ thứ gì khác ngoài nước trong 12 giờ sau đó uống một dung dịch glucose. Các mẫu máu được lấy từ người đó cách nhau một giờ trong năm giờ, và nồng độ glucose, insulin và glucagon trong máu được xác định. Kết quả được hiển thị trong đồ thị bên dưới. các nhận định sau đây là Đúng hay Sai?

Ở người, một bệnh X liên quan đến đột biến chuyển đoạn trên NST số 22 và NST số 9 làm cho NST số 22 ngắn hơn bình thường. Khi nghiên cứu tế bào của 6 đứa trẻ từ (A) đến (G) bị bệnh X và bị thêm nhiều rối loạn khác, người ta tìm thấy vùng bị mất đoạn nhỏ trên nhiễm sắc thể 22 được thể hiện ở hình bên dưới. Trong đó, các NST 22 tương ứng của 6 đứa trẻ được đánh dấu từ (A) đến (G); các số từ 1 đến 13 là các đoạn bằng nhau tương ứng trên NST 22 ở người bình thường. Các phát biểu sau đây đúng hay sai?

Cho biết các codon mã hóa các amino acid như sau:

Leu: CUU, CUC, CUG, CUA; Trp: UGG; Gln: CAA, CAG.

Arg: CGU, CGA, CGC, CGG; Cys: UGU, UGC; Phe:UUU, UUC.

Một đoạn của alen H ở vi khuẩn E. coli có trình tự nucleotide trong vùng mã hóa như sau:

Đoạn gen này mã hóa cho một chuỗi polipeptide có 6 amino acid với trình tự: Leu–Trp–Arg–Cys–Gln–Phe. Theo lí thuyết, Mỗi phát biểu sau đây là đúng hay sai?

Một nhóm các nhà khoa học thực hiện lại thí nghiệm của Meselson và Stahl (1958) để nghiên cứu mô hình nhân đôi của DNA. Họ đã nuôi vi khuẩn E. coli trong môi trường chỉ có nitơ đồng vị nặng (N15), sau đó chuyển sang môi trường chỉ có nitơ đồng vị nhẹ (N14), tách DNA sau mỗi thế hệ và ly tâm. Kết quả thu được các băng DNA có trọng lượng và tỷ lệ khác nhau như hình bên. Phát biểu sau đây đúng hay sai?

Hội chứng Down ở người là một bệnh di truyền gây ra do có ba nhiễm sắc thể (NST) số 21. Trên NST số 21 có ba locus gene A, B, D, trong đó locus A có 3 allele A1, A2, A3; locus B có 4 allele B1, B2, B3, B4; locus D có 4 allele D1, D2, D3, D4. Kết quả phân tích DNA các allele của 4 người trong một gia đình (bố, mẹ và hai con) thể hiện ở Hình 8. Cho biết người số 1 là nữ giới; trong hai người con có một người bị hội chứng Down, những người còn lại có cặp NST 21 bình thường. Khi nói về gia đình này, phát biểu sau đây đúng hay sai?

Dưới đây là sơ đồ công nghệ DNA tái tổ hợp. Khi nói về công nghệ tạo DNA tái tổ hợp, các nhận định dưới đây là đúng hay sai?

Một gene Z ở dê có kích thước 13,5 kb gồm 4 allele a, b, c và d. Các allele này khác nhau ở các đột biến điểm làm mất hoặc thêm vị trí giới hạn của enzyme *Spe*I (vị trí S2 và S4, hình A). Người ta thu thập được mẫu DNA của 8 cá thể dê (kí hiệu từ 1 đến 8) từ một trang trại. Trong đó, các cá thể từ 1 đến 5 là các dê đực, cái trưởng thành; các cá thể từ 6 đến 8 là con của một cặp bố mẹ trong số 5 dê vừa nêu. Để xác định kiểu gene của chúng, người ta sử dụng kỹ thuật thẩm tách Southern. Trong kỹ thuật này, các mẫu DNA được cắt bằng enzyme giới hạn *Spe*I, màng thẩm tách nitrocellulose được lai với mẫu dò đánh dấu đồng vị $^{32}$P (hình A). Kết quả phóng xạ tự chụp của các mẫu được biểu thị ở hình B.

Chú thích:

(A) S$_{1}$, S$_{3}$ và S$_{5}$ là các vị trí giới hạn của *Spe*I*;* S$_{2}$ và S$_{4}$ là vị trí giới hạn của *Spe*I xuất hiện đột biến. Các chữ số biểu diễn kích thước các đoạn cắt giới hạn (kb), chiều dài mẫu dò được biểu diễn đúng tỉ lệ tương đối với chiều dài gene Z.

(B) M là thang chuẩn kích thước DNA (marker).

Trong các nhận định sau về thí nghiệm trên, nhận định nào đúng, nhận định nào sai?

PHẦN III. Câu trắc nghiệm trả lời ngắn. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 6.

Một người đi xét nghiệm có kết quả như sau

Qua bảng kết quả xét nghiệm trên có thể kết luận người nói trên bị suy thận. Có bao nhiêu chỉ số không bình thường là kết quả của bệnh suy thận?

Chúng ta biết rằng quá trình tổng hợp mRNA từ DNA có tính định hướng, và mRNA được tạo ra đôi khi có thể tạo thành các cặp base bổ sung một phần. Hình 11 cho thấy sơ đồ một mRNA được tổng hợp từ DNA và có các vị trí tại đó các cặp base bổ sung một phần. ① ® ⑥ trong hình là các vị trí được cho là có khả năng hình thành cặp base bổ sung, nhưng trong số này có những vị trí sai. Hãy sắp xếp các vị trí không có khả năng hình thành cặp base bổ sung theo thứ tự từ bé đến lớn? (Giả sử các vị trí đúng là (1), (2), (4) thì kết quả là 124)

Một trong các nguyên nhân gây hội chứng Down ở người là do đột biến chuyển đoạn NST 14 và NST 21 (trong đó 1 NST 21 gắn với NST số 14 do đột biến chuyển đoạn Robertson hình thành 1 NST dài 14-21), những người có 45 NST mang đột biến chuyển đoạn có kiểu hình và sinh sản bình thường. Quá trình hình thành giao tử ở người mang đột biến chuyển đoạn được mô tả bằng hình dưới đây, NST phân li theo 3 cách với xác suất như nhau.

Sự thụ tinh giữa giao tử đồng thời chứa NST chuyển đoạn và NST 21 với giao tử bình thường tạo hợp tử chứa 46 NST nhưng mắc hội chứng Down do thừa một phần NST 21, các thể đột biến còn lại đều chết ở giai đoạn phôi. Ông A có 45 NST và mang đột biến chuyển đoạn kết hôn với người phụ nữ bình thường, xác suất con ông A mắc hội chứng Down là bao nhiêu %?

Một dạng bệnh điếc ở người do đột biến gene lặn trên nhiễm sắc thể X gây ra. Một người đàn ông mắc dạng điếc này kết hôn với một người phụ nữ bình thường. Họ phát hiện giữa họ có mối quan hệ huyết thống với nhau. Một phần cây phả hệ được ghi lại ở Hình 2. Hãy tính xác suất để họ có thể sinh được một bé trai bình thường là bao nhiêu %? ( làm tròn còn 3 số)

Ở một loài thú, xét 3 cặp gene (A, a; B, b; D, d) mỗi gene quy định 1 tính trạng, allele trội là trội hoàn toàn. Phép lai P:♀ trội 3 tính trạng × ♂ trội 3 tính trạng; thu được F1 gồm 6 loại kiểu hình,

loại kiểu hình trội về 3 tính trạng do 15 kiểu gene quy định, tỉ lệ cá thể mang 6 allele trội chiếm 3,75%. Nếu cho các cá thể có kiểu hình trội 3 tính trạng ở F1 giao phối với nhau thì tỉ lệ cá thể cái đồng hợp trội 3 cặp gene thu được ở đời con F2 là bao nhiêu? Biết diễn biến quá trình giảm phân tạo giao tử ở đực và cái như nhau (Hãy thể hiện kết quả bằng số thập phân và làm tròn đến 2 chữ số sau dấu phẩy).