Đề thi HSG Sinh học 12 THPT Giao Thủy (Ninh Bình) có đáp án

Phần 1. Câu trắc nghiệm nhiều lựa chọn (8 điểm)

Ví dụ nào sau đây không phải là tương tác giữa sản phẩm của các gene không allele?

Ở người, hormone insulin có vai trò điều hòa nồng độ đường trong máu. Bệnh nhân mắc chứng đái tháo đường type 1 do cơ thể không tự sản xuất được insulin cần tiêm insulin ngoại sinh để duy trì nồng độ đường huyết ở mức cân bằng. Hình dưới đây mô tả tóm tắt quá trình tạo và phân lập dòng vi khuẩn E.coli mang gene quy định insulin của người.

Nhận định nào đúng?

Hình bên mô tả một bố trí thí nghiệm để chứng minh cho quá trình sinh lí nào của thực vật?

Dựa trên cơ sở các thí nghiệm về di truyền, một nhóm các nhà nghiên cứu đã tiến hành cho lai cây P với 3 cây X, Y, Z có kiểu gene khác nhau, thu được F$_{1}$ phân tính như bảng sau:

Biết gene quy định tính trạng nằm trên nhiễm sắc thể thường và không có đột biến xảy ra. Nhận định nào sau đây không đúng?

Đâu là những ví dụ về sinh vật chuyển gene?

I. Vi khuẩn Escherichia coli sản xuất hormone insulin người.

II. Nấm men Saccharomyces cerevisiae mang gene mã hóa kháng nguyên bề mặt của virus viêm gan B, được sử dụng để sản xuất vaccine viêm gan B.

III. Đậu nành mang gene kháng thuốc diệt cỏ từ vi khuẩn.

IV. Bò có gene mã hóa sừng đã được chỉnh sửa để tiết kiệm chi phí cưa sừng.

V. Lợn có gene CD163 (thụ thể virus) bị loại bỏ khỏi hệ gene có khả năng kháng virus PRRS gây chết nhiều ở lợn.

Hình bên mô tả tỷ lệ % số lượng cặp A - T và G - C trong 3 phân tử DNA có tổng số nucleotide bằng nhau. Hãy cho biết nhận định nào đúng?

Dựa vào kiến thức về cấu trúc nhiễm sắc thể, kết hợp quan sát hình dưới đây về các bậc cấu trúc của nhiễm sắc thể ở sinh vật nhân thực, cho biết nhận định nào đúng?

Xơ nang là một bệnh di truyền, người mang bệnh xơ nang là do nhận yếu tố di truyền gây bệnh xơ nang của cả bố và mẹ. Các nhà khoa học đã tìm được một số biến đổi ở gene CFTR trên NST thường là nguyên nhân chính gây bệnh xơ nang (CF). Một nhà tư vấn di truyền nghiên cứu một gia đình trong đó cả bố và mẹ đều là thể mang về một đột biến CFTR. Họ sinh con đầu tiên bị bệnh này và đang muốn kiểm tra thai để sinh đứa thứ hai xem đó là thai bị bệnh hay là thể mang hay hoàn toàn không mang gene bệnh. Các mẫu DNA từ các thành viên trong gia đình và thai nhi được xét nghiệm PCR và điện di trên gel, kết quả như sau:

Phát biểu tư vấn di truyền nào là phù hợp với kết quả trên?

Quá trình phân bào của một tế bào động vật được mô tả như hình sau:

Nhận định nào đúng?

Nếu trong quá trình tái bản của gene, môi trường tế bào cung cấp một nucleotide mang base hiếm làm nguyên liệu (hình minh họa) thì gene ban đầu cần thực hiện nhân đôi ít nhất bao nhiêu lần để tạo ra một đột biến thay thế?

Ở một giống đậu lưỡng bội, tính trạng màu hạt do một gene có nhiều allele quy định, gồm các dạng: Đỏ (R), tím (P), xanh (B), xanh tím (B/P) và trắng (W). Nghiên cứu về sự di truyền của tính trạng này, người ta lần lượt đem lai các dòng thuần chủng (P) khác nhau, thu được F1, cho F1 tự thụ phấn thu được F2. Kết quả nghiên cứu được thể hiện trong bảng sau:

Nhận định nào đúng?

Hình bên dưới mô tả quy trình tách chiết DNA từ mẫu vật sống là gan gà. Nhận định nào về quy trình thí nghiệm này sai?

Ở một loài thực vật, màu hoa được quyết định bởi ba cặp gene A(a), B(b) và D(d); loại kiểu hình biểu hiện được quy định dựa trên số lượng allele trội có trong kiểu gene. Bảng bên dưới phân loại theo số lượng allele trội biểu hiện thành các nhóm kiểu hình (1), (2) và (3).

Khi cho lai cây có kiểu gene AaBbDd với một cây thuộc nhóm kiểu hình (3) thu được thế hệ con F1 có 400 cây, trong đó cây có nhiều allele trội nhất là cây có 3 allele trội. Biết rằng, các gene quy định màu sắc nằm trên các nhiễm sắc thể khác nhau. Nhận định nào sai?

Phần 2. Câu trắc nghiệm đúng sai (9 điểm)

Để kiểm tra ảnh hưởng của cường độ ánh sáng đến tốc độ quang hợp, một nhóm sinh viên tiến hành thí nghiệm trên rong đuôi chồn (Elodea ccmadensirsy) Họ đặt vào mỗi chậu thuỷ tinh một cây rong và bố trí mỗi chậu ở một khoảng cách khác nhau với cùng 1 nguồn sáng. Sau một vài phút, bọt khí O$_{2}$ bắt đầu hình thành. Các sinh viên đếm số lượng bọt khí được giải phóng trong thời gian 5 phút ở mỗi chậu. Kết quả thí nghiệm được thể hiện trong bảng bên.

Một nghiên cứu thực hiện trên chuột nhằm điều tra việc hạn chế tiêu thụ năng lượng ảnh hưởng đến như thế nào đến tuổi thọ của con người (nghiên cứu tuổi thọ trên mô hình chuột). Hai nhóm chuột thí nghiệm được cho ăn với chế độ tương tự của con người. Nhóm chuột đối chứng được cho ăn bình thường, đủ năng lượng, trong khi chuột thí nghiệm được cho ăn ít hơn 50% so với nhóm đối chứng.

Quá trình chuyển hóa nitrogen ở môi trường và trong tế bào thực vật được mô tả theo sơ đồ sau:

Hình 3 mô tả tế bào X ở cơ thể lưỡng bội đang trong một giai đoạn của quá trình giảm phân, có chứa các gene A, B, b, D, d nằm trên các nhiễm sắc thể. Biết rằng không xảy ra đột biến.

Operon M ở một chủng vi khuẩn mã hóa 3 enzyme là E1, E2 và E3; Có 5 trình tự I, II, III, IV và V chưa biết rõ chức năng. Operon này được điều hòa bởi chất X. Để làm sáng tỏ chức năng của các trình tự, người ta đã theo dõi sự ảnh hưởng của đột biến ở các trình tự từ I đến V dựa trên sự tổng hợp các enzyme được đánh giá thông qua sự có mặt và sự vắng mặt của chất X.

Chú thích:”+++” là sản phẩm nhiều “+” là có sản phẩm, “-“ là không có sản phẩm

Ở người, có nhiều hệ thống phân loại nhóm máu, phổ biến nhất là hệ thống ABO, MN và Rh+/Rh-. Kiểu gene và nhóm máu của mỗi hệ thống được thể hiện trong Bảng 1

Có ba cặp bố mẹ (A, B, C) và bốn đứa trẻ (1, 2, 3, 4) và nhóm máu của mỗi người được thể hiện trong Bảng 2. Cho biết có một cặp bố mẹ có 2 người con sinh đôi khác trứng.

Cho biết các gene qui định các nhóm máu này nằm trên các cặp NST tương đồng khác nhau.

Phần 3. Câu trắc nghiệm trả lời ngắn (3 điểm)

Xét 3 đột biến xảy ra ở cùng một gene, kí hiệu các thể đột biến lần lượt là M1, M2, M3. Để xác định các đột biến trên thuộc loại nào, người ta dùng phương pháp Northern (phân tích RNA) và Western (phân tích protein). Kết quả phân tích mRNA và protein của các thể đột biến M1, M2, M3 và kiểu dại (đối chứng – ĐC) bằng hai phương pháp trên thu được kết quả như hình:

Sắp xếp các nhận định đúng trong số các nhận định dưới đây theo thứ tự từ nhỏ đến lớn.

1. Thể đột biến M1, M2 là đột biến thay thế nucleotide.

2. Thể đột biến M3 làm tăng số nucleotide của gene.

3. Thể đột biến M1 có thể đã làm xuất hiện bộ ba kết thúc sớm.

4. Thể đột biến M2 không làm thay đổi cấu trúc của protein.

5. Cả 3 thể đột biến đều là kết quả của đột biến điểm.

Biểu đồ số mấy thể hiện đúng nhất mối quan hệ giữa tốc độ thoát hơi nước của thực vật với độ ẩm của không khí?

Biểu đồ 1 Biểu đồ 2 Biểu đồ 3 Biểu đồ 4

Một đoạn mạch khuôn của gene cấu trúc mã hóa cho 4 amino acid có trình tự các bộ ba nucleotide như sau: 3’… AAT TGA GGA CGA …5’.

Biết rằng một số amino acid trong chuỗi polypeptid do gene trên quy định được mã hóa bởi những codon khác nhau đọc theo trình tự từ đầu 5’→3’ trên mRNA và được đánh số tương ứng như sau:

1. Leucine (Leu): 5’UUA3’; 5’UUG3’; 5’CUU3’; 5’CUC3’.

2. Serine (Ser): 5’UCU3’; 5’UCC3’; 5’UCA3’; 5’UCG3’.

3. Threonine (Thr): 5’ACU3’; 5’ACC3’; 5’ACG3’; 5’ACA3’.

4. Alanine (Ala): 5’GCU3’; 5’GCC3’; 5’GCA3’; 5’GCG3’.

5. Proline (Pro): 5’CCU3’; 5’CCC3’; 5’CCA3’; 5’CCG3’.

Hãy viết liền trình tự các amino acid (theo số) tương ứng trong chuỗi polypeptid được mã hóa bởi đoạn gene trên?

Một cây có lá gồm vùng màu xanh và vùng màu trắng được loại bỏ tinh bột bằng cách đặt nó trong tủ tối suốt 48 giờ. Sau đó, lấy giấy đen dán lên 2 mặt của một lá như hình và đem cây ra ánh sáng. Sau 24 giờ, vị trí số mấy của lá có hàm lượng tinh bột cao nhất?

Bò được chuyển gene sản xuất r-protein của người, gene này được biểu hiện ở tuyến sữa, có thể cho sản phẩm với số lượng lớn và được dùng để chế biến sản xuất ra protein C chữa bệnh máu vón cục gây tắc mạch ở người. Tạo bò chuyển gene được thực hiện dựa trên nguyên lí chung tạo sinh vật biến đổi gene. Cho các bước chính trong quy trình tạo bò chuyển gene sau đây:

1. Thụ tinh in vitro (trong ống nghiệm).

2. Cấy phôi vào ống dẫn trứng của con bò mẹ.

3. Tiêm gene sản xuất r-protein của người vào hợp tử.

4. Cho hợp tử phát triển thành phôi.

Hãy viết liên tục thứ tự các bước theo trình tự đúng của quy trình tạo bò chuyển gene bằng phương pháp vi tiêm.

Ở chó Labrador, màu sắc lông do hai locus gene phân li độc lập quy định, những con chó của dòng này sẽ có thể có lông vàng, nâu hoặc đen tùy thuộc vào sự có mặt của sắc tố, sự tương tác giữa các gene quy định kiểu hình được mô tả ngắn gọn như sau.

Trong thực tế, chó màu vàng được ưa chuộng nuôi trong gia đình hơn do có thể có giá trị cao hơn và hiếm hơn. Người ta cho một cặp chó bố mẹ có kiểu gene AaBb × AaBb giao phối với nhau. Xác suất để sinh ra một con chó có lông vàng thuần chủng là bao nhiêu phần trăm?