Đề thi HSG Sinh học 12 THPT Chuyên Nguyễn Trãi (Hải Phòng) có đáp án

PHẦN I. Câu trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 25. Mỗi câu hỏi thí sinh chỉ chọn một phương án.

Các biểu đồ cho thấy nhịp độ và độ sâu hơi thở của một người trước và sau khi luyện tập thể dục, thể thao. Trong các biểu đồ dưới đây, biểu đồ số mấy biểu thị cho nhịp độ và độ sâu hơi thở của người đó sau một thời gian tập luyện thể dục thể thao đúng cách?

Bảng dưới đây mô tả nhịp thở và nhịp tim của 4 loài động vật có vú sống trên cạn.

Dựa vào các thông tin ở bảng trên, hãy sắp xếp các loài động vật có vú (1, 2, 3, 4) theo thứ tự giảm dần cường độ trao đổi chất?

Khi nghiên cứu về hoạt động operon lac ở 3 chủng vi khuẩn E. coli, người ta thu được bảng kết quả ngắn gọn như sau:

Từ bảng trên, kết luận nào sau đây ***không* **đúng?

Một loài thực vật có bộ NST 2n = 16 và hàm lượng DNA trong nhân tế bào sinh dưỡng là 3pg. Trong một quần thể của loài này có bốn thể đột biến M, N, P và Q. Thống kê số lượng NST và hàm lượng DNA có trong nhân tế bào sinh dưỡng của bốn thể đột biến này người ta thu được bảng sau đây:

Theo lí thuyết, phát biểu nào sau đây đúng?

Cho các đồ thị sau đây phản ánh về sự biến đổi hàm lượng DNA trong một tế bào.

Đồ thị nào phản ánh sự biến đổi hàm lượng tương đối DNA ti thể trong quá trình nguyên phân?

Có ba tế bào sinh tinh của cơ thể có kiểu gene Aa BD bd giảm phân bình thường, trong đó có 1 tế bào xảy ra hoán vị giữa allele B và allele b mà không có đột biến. Theo lý thuyết, có bao nhiêu nhận định đúng về kết quả của quá trình này?

(1). Cả 3 tế bào đã cho tối đa 8 loại giao tử với tỷ lệ như nhau.

(2). Có thể cho loại giao tử mang 3 allele lặn chiếm tỉ lệ 1/4.

(3). Đã cho 6 loại giao tử với tỉ lệ bằng nhau khi kết thúc giảm phân.

(4). Có thể cho 6 loại giao tử với tỉ lệ 4: 4 : 1 : 1 : 1 : 1.

Chứng bạch tạng là do thiếu melanin trong các tế bào da, đặc biệt là các tế bào chân lông. Sự tổng hợp các sắc tố này qua hai phản ứng sau:

- Phản ứng 1: Chất tiền thân P biến đổi thành tyrosine dưới tác dụng của E1.

- Phản ứng 2: Tyrosine biến thành melanin dưới tác dụng của E2.

Khi phân tích tế bào chân tóc của 2 cá thể A (nam) và B (nữ) đều bị bạch tạng người ta thấy chúng đều có chất tiền thân P. Nhưng khi nhúng chân một số sợi tóc của A và B vào dụng dịch có tyrosine thì tóc của B có màu đen melanin còn của A thì không. Biết rằng E1 và E2 là sản phẩm sinh tổng hợp của các gene trội nằm trên các NST khác nhau, các gene lặn đột biến không tạo ra enzyme. Phát biểu nào sau đây đúng?

Cho cây hoa vàng dị hợp tất cả các cặp gene (P) lai với ba dòng hoa xanh thuần chủng thu được kết quả như sau:

Dựa vào thông tin đã cho ở trên, hãy cho biết nhận định nào sau đây đúng?

Sơ đồ sau mô tả các quá trình sinh học diễn ra trong các bào quan ở một tế bào thực vật.

Biết rằng A, B, C, D là kí hiệu của các giai đoạn (pha) và (1), (2), (3) là kí hiệu của các chất được tạo ra.Nhận định nào sau đây đúng khi nói về mối quan hệ giữa các quá trình sinh học trên?

Một nhóm sinh viên tiến hành thí nghiệm tổng hợp DNA, RNA, protein nhân tạo bằng cách bố trí ba ống nghiệm I, II, III và bổ sung thêm các thành phần như ở bảng sau:

Trong quá trình thí nghiệm, do sơ ý nhãn các ống nghiệm I, II, III bị nhòe nên nhóm nghiên cứu tạm ký hiệu lại ba ống thành X, Y, Z. Sau một thời gian, họ xác định tỉ lệ nucleotide tự do (A, T, U, G, C) còn lại trong mỗi ống nghiệm để đánh dấu lại. Kết quả thu được như sau:

Căn cứ vào kết quả thí nghiệm cho biết phát biểu nào sau đây là đúng?

Phả hệ dưới đây ghi lại sự di truyền một bệnh ở người. Biết bệnh do 1 trong 2 allele của 1 gene quy định, không phát sinh đột biến mới. Đặc điểm di truyền của gene gây bệnh là

Cặp nhiễm sắc thể tương đồng gồm hai nhiễm sắc thể giống nhau về hình dạng, kích thước và trình tự phân bố các băng nhiễm sắc thể (biểu thị bằng các vệt ngang trên nhiễm sắc thể); trong đó một nhiễm sắc thể có nguồn gốc từ bố, một nhiễm sắc thể có nguồn gốc từ mẹ. Mỗi hình dưới đây mô tả cấu trúc hai cặp nhiễm sắc thể trong kiểu nhân của mỗi thành viên trong một gia đình gồm: bố, mẹ và con. Biết kiểu nhân của bố là bình thường.

Mỗi nhận định sau đây đúng hay sai ?

Bảng dưới đây thể hiện sự thay đổi áp lực máu (mmHg) ở tâm nhĩ trái, tâm thất trái và cung động mạch chủ trong một chu kỳ tim bình thường của một loài linh trưởng. T0 là thời điểm bắt đầu của một chu kì tim.

Dựa vào bảng trên hãy cho biết phát biểu nào sau đây không đúng?

Đồ thị bên mô tả qua trình nhân đôi của phân tử DNA mang đồng vị phóng xạ $^{15}$N sau đó chuyển sang nuối cấy trong 4 thế hệ trong môi trường $^{14}$N. Đồ thị nào mô tả đúng quá trình nhân đôi của phân tử DNA này?

Các nhà khoa học đã xác định được rằng mRNA nhân tạo có trình tự gồm toàn nucleotide loại U (polyU) chứa mã di truyền mã hoá cho amino acid phenylalanine. Một thí nghiệm đã được tiến hành như sau:

Bước 1: Chuẩn bị 2 ống nghiệm chứa dịch chiết tế bào vi khuẩn, đánh số thứ tự 1 và 2. Trong dịch chiết có đầy đủ các thành phần cần thiết cho quá trình dịch mã nhưng không có mRNA.

Bước 2: Bổ sung phenylalanine có đánh dấu phóng xạ vào mỗi ống.

Bước 3: Bổ sung mRNA polyU vào ống 1, bổ sung nước cất vào ống 2.

Bước 4: Kiểm tra hoạt độ phóng xạ trong các mẫu protein thu được ở mỗi ống theo thời gian.

Kết quả thu được như đồ thị Hình 1.

Cho các nhận định sau về thí nghiệm trên:

(1) Mục đích thí nghiệm là nghiên cứu ảnh hưởng của nồng độ amino acid đến tốc độ dịch mã.

(2) Đường A tương ứng với kết quả thí nghiệm ở ống 1.

(3) Kết quả thí nghiệm cho thấy quá trình tổng hợp protein có thể xảy ra mà không cần mRNA.

(4) Nếu giữ nguyên thành phần của ống 1 và bổ sung mRNA poly C vào ống 2 thì kết quả thí nghiệm vẫn không thay đổi.

Có bao nhiêu nhận định đúng về thí nghiệm trên?

Ở người, bệnh bạch tạng do gene lặn nằm trên nhiễm sắc thể thường quy định, alelle trội tương ứng quy định da bình thường; bệnh mù màu do gene lặn nằm trên vùng không tương đồng của nhiễm sắc thể giới tính X quy định, alelle trội tương ứng quy định mắt nhìn màu bình thường. Cho sơ đồ phả hệ sau:

Biết rằng không có đột biến mới phát sinh ở tất cả các cá thể trong phả hệ. Cặp vợ chồng số 13 – số 14 trong phả hệ sinh một đứa con trai số 16. Xác suất để đứa con này không mắc cả hai bệnh là

Khi tiến hành đo chỉ số đường huyết của bác X ở các thời điểm khác nhau trong ngày, các kĩ thuật viên đã thu được kết quả thể hiện qua đồ thị (Hình 2)

Cho các nhận định sau đây, có bao nhiêu nhận định đúng?

(1) Chỉ số đường huyết của bác X tăng lên sau bữa ăn.

(2) Bữa ăn tối của bác X giàu chất đường bột nhất trong ngày.

(3) Ở thời điểm 20h tuyến tụy tăng tiết glucagon.

(4) Bác X đang bị bệnh tiểu đường vì vậy cần tuyệt đối không đưa chất đường bột vào khẩu phần ăn.

Cho biết các codon mã hóa một số loại amino acid như sau:

Một đoạn mạch làm khuôn tổng hợp mARN của allele M có trình tự nucleotide là 3’TAC CTA GTA ATG TCA... ATC5’. Allele M bị đột biến điểm tạo ra 4 allele có trình tự nucleotide ở đoạn mạch này như sau:

I. Allele M1 : 3’TAC CTG GTA ATG TCA... ATC5’.

II. Allele M2: 3’TAC CTA GTG ATG TCA... ATC5’.

III. Allele M3: 3’TAC CTA GTA GTG TCA... ATC5’.

IV. Allele M4: 3’TAC CTA GTA ATG TCG... ATC5’.

Theo lí thuyết, trong 4 allele trên, có bao nhiêu allele mã hóa chuỗi polypeptide có thành phần amino acid bị thay đổi so với chuỗi polypeptitde do allele M mã hóa?

Trong quá trình dịch mã, giai đoạn kéo dài chuỗi polypeptide được mô tả qua các hình ảnh sau:

Các giai đoạn kéo dài chuỗi polypeptide theo đúng trật tự là:

Ở một loài động vật, có một gene được tìm thấy với 5 allele khác nhau. Đoạn trình tự quan tâm của các allele này được mô tả như hình bên, trong đó phiênbản gốc là allele α). Sự khác biệt là không nhiều, do đó giả thuyết được ủng hộ là mỗi allele này tạo ra do các đột biến thay thế một cặp nucleotide. Sơ đồ nào sau đây mô tả chính xác nhất sự xuất hiện của các allele này phù hợp với giả thuyết?

PHẦN II. Câu trắc nghiệm đúng sai. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 5. Trong mỗi ý a), b), c), d) ở mỗi câu, thí sinh chọn đúng hoặc sai.

Một nhà sinh lý học thực vật đã làm một thí nghiệm sau: đặt 2 cây X và Y vào 2 bình thí nghiệm có chiếu sáng với cường độ như nhau nhưng thay đổi nồng độ O2 trong bình. Kết quả thí nghiệm được ghi lại ở bảng dưới đây:

Các nhận định sau đây đúng hay sai về thí nghiệm này?

Ở một loài vi khuẩn, trên phân tử DNA nằm ở vùng nhân có các gene E, F, G, H, K, R, trong đó các gene cấu trúc E, F, G thuộc cùng 1 operon với vùng P (promoter) và O (operator) chịu sự điều khiển của gene R như hình vẽ bên. Mỗi nhận xét sau đây là đúng hay sai?

Một cơ thể động vật có bộ NST lưỡng bội, xét 3 cặp gene nằm trên 2 cặp NST thường. Người ta tiến hành quan sát quá trình giảm phân của 3 tinh bào (X, Y, Z) có cùng kiểu gene của cơ thể này ở các thời điềm phân bào khác nhau và vẽ lại các hình như sau:

Biết rằng quá trình giảm phân diễn ra bình thường. Dựa vào hình vẽ, mỗi nhận định sau đây là đúng hay sai?

Một nhà khoa học sau khi thu thập được một số con vẹt thuần chủng màu đỏ, vàng, xanh da trời, xanh lá cây, tím và trắng đã sử dụng phương pháp lại và vẽ được sơ đồ con đường sinh tổng hợp sắc tố màu lông vẹt như hình bên. Biết rằng A, B, D là các allele quy định enzyme tham gia vào các con đường chuyển hóa như hình bên; các allele lặn tương ứng không có hoạt tính. Cho biết các nhận xét sau đây là đúng hay sai?

Bảng dưới đây mô tả các mẫu DNA được lấy từ ba loài khác nhau và được sử dụng để xác định trình tự amino acid cho một phần của một loại protein cụ thể. Trong đó "*" là kí hiệu các amino acid chưa biết tên.

Dựa vào thông tin được cho trong bảng trên, mỗi phát biểu sau đây đúng hay sai?

PHẦN III. Câu trắc nghiệm yêu cầu trả lời ngắn. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 5.

Một gene ngắn được tổng hợp trong ống nghiệm có trình tự nucleotide như sau:

Mạch 1: (1) ATGTACTAGTAAAGTTGATTAAAGATCGTA (2)

Mạch 2: (3) TACATGATCATTTCAACTAATTTCTAGCAT (4)

Gene được làm khuôn để tổng hợp mRNA tham gia vào quá trình dịch mã trong ống nghiệm cho ra một chuỗi polypeptide chỉ gồm 5 amino acid. Trong đó quy ước (1), (2), (3), (4) là đầu 3$^{’}$ hoặc 5$^{’}$ của các mạch. Một số học sinh xác định mạch gốc và đầu của mạch gốc như sau. Bạn học sinh số mấy trả lời đúng?

Ở một loài động vật, tiến hành giao phối giữa hai cá thể cùng loài. Quá trình giảm phân được mô tả như hình vẽ bên dưới. Biết quá trình giảm phân không xảy ra đột biến gene, ngoài các sự kiện mô tả trong hình ảnh thì quá trình giảm phân của các tế bào còn lại diễn ra hoàn toàn bình thường. Tính theo lí thuyết, sự kết hợp ngẫu nhiên của các giao tử đực và cái tạo ra tối đa bao nhiêu loại hợp tử có kiểu gene thuộc dạng 2n + 1?

Ở người, xét 3 cặp gene nằm trên 3 cặp nhiễm sắc thể thường, các gene này quy định các enzyme khác nhau cùng tham gia vào quá trình chuyển hóa các chất trong cơ thể theo sơ đồ sau:

Các allele đột biến lặn a, b và d không tạo được các enzyme A, B và D tương ứng; các allele trội đều trội hoàn toàn. Khi chất A không được chuyển hóa thành chất B thì cơ thể bị bệnh M1; khi chất B không được chuyển hóa thành chất D thì cơ thể bị bệnh M2; khi chất D không được chuyển hóa thành sản phẩm P thì cơ thể bị bệnh M3. Khi chất A được chuyển hóa hoàn toàn thành sản phẩm P thì cơ thể không mắc bệnh. Hãy sắp xếp theo thứ tự từ nhỏ đến lớn các nhận định đúng trong các nhận định dưới đây:

1. Có tối đa 6 kiểu gene khác nhau cùng quy định bệnh M2.

2. Một người bị bệnh M1 kết hôn với một người bị bệnh M3 có thể sinh ra con không mắc bệnh.

3. Một người bị bệnh M1 kết hôn với một người bị bệnh M2 có thể sinh một đứa con mặc cả hai bệnh M1 và M2.

4. Một cặp vợ chồng đều bình thường có thể sinh con đầu lòng mắc bệnh M1 và không mang allele trội. Câu 4. Có 4 tế bào của cơ thể gà có kiểu gene AaZ$^{B}$W tiến hành giảm phân, trong đó có 1 tế bào có cặp nhiễm sắc thể giới tính không phân li trong giảm phân 1 dẫn tới tạo ra giao tử đột biến. Theo lí thuyết, có thể tạo ra tối thiểu bao nhiêu loại giao tử?