Đề thi HSG Sinh học 12 Liên trường THPT - Sở Ninh Bình lần 2 có đáp án

PHẦN I. Câu trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 20. Mỗi câu hỏi thí sinh chỉ chọn một phương án.

Thực hiện thí nghiệm nghiên cứu về ảnh hưởng của yếu tố nhiệt độ đến tính trạng số lượng mắt kép ở ruồi giấm (Drosophila melanogaster) nhằm xác định mức phản ứng của tính trạng này cần thực hiện các nội dung nào sau đây để có được kết quả mong muốn?

(1) Nuôi các cặp bố mẹ, thu lấy trứng đã được thụ tinh để làm thí nghiệm.

(2) Sử dụng trứng đã được thụ tinh của các dòng thuần chủng để làm thí nghiệm.

(3) Nuôi các con ruồi đực hoặc cái để làm thí nghiệm.

(4) Chia số trứng thành các nhóm tương ứng, nuôi ở mức nhiệt độ tương ứng 10℃, 20℃, 30℃ đến khi trưởng thành.

(5) Đếm số lượng mắt đơn của ruồi giấm trong cùng nhóm nuôi.

Ở một loài hoa mõm chó, khả năng chuyển tiền chất trắng sang sắc tố đỏ do một enzyme X tác động. Enzyme này được mã hóa bởi một locus gene gồm 2 allele là W và w. Mức độ biểu hiện màu sắc hoa của từng kiểu gene (WW, Ww, ww) liên quan đến lượng sắc tố tổng hợp thay đổi tùy thuộc vào nhiệt độ trong giới hạn sinh thái của loài (từ 10 – 45$^{O}$C) được thể hiện ở hình bên.

Theo lí thuyết, phát biểu sau đây là sai?

Kĩ thuật giải trình tự gene thế hệ mới (NGS) kết hợp tin sinh học đã được ứng dụng trong xác định nhiều bệnh di truyền ở người.

Để xác định sớm các bệnh di truyền ở thai nhi là làm xét nghiệm NIPT (Non-Invasive prenatal testing); nguyên lí của xét nghiệp NIPT là trong quá trình phụ nữ mang thai, một lượng nhỏ DNA tự do của thai nhi sẽ di chuyển vào máu của mẹ; phân tích mẫu máu của mẹ ở giai đoạn thai được 9 -12 tuần để xác định được các dị tật của thai nhi liên quan đến bất thường nhiễm sắc thể. Theo em DNA của thai nhi trong mẫu máu tĩnh mạch của người mẹ có nguồn gốc từ đâu?

Năm 1909, Correns đã tiến hành một số thí nghiệm lai thuận nghịch trên cây hoa phấn (tên khác là cây hoa bốn giờ) (Mirabilis jalapa) và thu được kết quả như sau:

Nhóm học sinh lập kế hoạch tìm hiểu tiếp sự di truyền của tính trạng màu sắc lá cây nên đưa ra một số phép lai giả định như sau:

(1) lấy hạt phấn của cây F1 từ phép lai 1 thụ phấn cho noãn của cây F1 từ phép lai 2.

(2) Lấy hạt phấn của cây F1 từ phép lai 2 thụ phấn cho noãn của cây F1 từ phép lai 3.

(3) Lấy hạt phấn của cây F1 từ phép lai 3 thụ phấn cho noãn của cây F1 từ phép lai 4.

(4) Lấy hạt phấn của cây F1 từ phép lai 4 thụ phấn cho noãn của cây F1 từ phép lai 5.

(5) Lấy hạt phấn của cây F1 từ phép lai 5 thụ phấn cho cho noãn của cây F1 từ phép lai 6.

Những phép lai có thể thực hiện được là

Một loài thực vật, màu sắc hạt do một gene có 2 allele quy định. Allele B quy định hạt vàng trội hoàn toàn so với allele b quy định hạt xanh. Tần số kiểu hình của ba quần thể được mô tả đồ thị dưới.

Theo lí thuyết, quần thể nào luôn ở trạng thái cân bằng Hardy – Weinberg?

Một bệnh di truyền hiếm gặp ở người do rối loạn chuyển hóa lipid dẫn đến tích tụ hợp chất lipid (glucocerebroside) trong lysosome gây ra triệu chứng tăng thể tích gan, lách và thiếu máu nhẹ. Bệnh được phát hiện là bệnh di truyền đơn gene nằm trên NST trong nhân tế bào quy định. Một phả hệ trong gia đình được xác lập như hình bên.

Phát biểu nào sau đây đúng khi nói về phả hệ trên?

Hình bên dưới mô tả cấu trúc siêu hiển vi của vật chất di truyền ở cấp độ tế bào của sinh vật nhân thực.

Nhận định sau đây là đúng?

Phả hệ dưới đây mô tả 1 bệnh do gene lặn nằm trên vùng không tương đồng của NST giới tính X quy định.

Cặp vợ chồng IV3 và IV4 sinh được 1 con trai. Xác suất người con này bị bệnh chiếm tỉ lệ

Cho hình ảnh về biến đổi hình dạng cây rau mác ở các tầng nước khác nhau.

Nhận định nào sau đây sai về hiện tượng này?

Cơ chế hình thành thể dị đa bội do lai xa và đa bội hoá được minh hoạ như hình bên

Loài lúa mì Triticum aestivum có đặc điểm:

Hình ảnh dưới đây mô tả vị trí của allele B ở một gene trên cặp NST giới tính ở người nam bình thường. Biết rằng gene này có hai allele (B và b).

Theo lí thuyết có thể có tối đa bao nhiêu kiểu gene về gene này ở người?

PHẦN II. Câu trắc nghiệm đúng sai. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 6. Trong mỗi ý a), b), c), d) ở mỗi câu, thí sinh chọn đúng hoặc sai.

Ở ruồi giấm, allele A quy định thân xám trội hoàn toàn so với allele a quy định thân đen; allele B quy định cánh dài trội hoàn toàn so với allele b quy định cánh cụt; allele D quy định mắt đỏ trội hoàn toàn so với allele d quy định mắt trắng. Phép lai (P) ♀Ab/aB X^D X^d×♂ AB/ab X^D Y thu được F1 có ruồi cái thân xám, cánh cụt, mắt đỏ chiếm tỉ lệ 10,25%. Theo lí thuyết, mỗi phát biểu sau đây đúng hay sai?

Tim là bộ phận quan trọng trong hệ tuần hoàn của động vật, với chức năng bơm đều đặn để đẩy máu theo các động mạch và đem dưỡng khí và các chất dinh dưỡng đến toàn bộ cơ thể, đồng thời loại bỏ các chất thải trong quá trình trao đổi chất. Tim hút máu từ tĩnh mạch về tim sau đó đẩy máu đến phổi để trao đổi khí CO$_{2}$lấy khí O$_{2}$. Tim nằm ở khoang giữa trung thất trong ngực. Các hình dưới đây (từ A-E) thể hiện sự thay đổi về áp lực, chiều dòng máu, tiết diện các buồng tim và sự đóng mở van tim trong một chu kì tim bình thường ở người.

Các nhận định sau đây là đúng hay sai?

PHẦN III. Câu trắc nghiệm trả lời ngắn. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 6.

Nguyên nhân nào sau đây làm tế bào lông hút luôn ưu trương so với dung dịch đất (viết theo trật tự từ nhỏ đến lớn)

(1) Rễ hấp thụ các ion khoáng từ đất và tích lũy các chất tan từ quá trình chuyển hóa vật chất.

(2) Thoát hơi nước ở lá làm giảm lượng nước ở tế bào lông hút.

(3) Rễ hấp thụ nước và tích lũy nước từ quá trình chuyển hóa vật chất.

(4) Rễ tiết các chất làm phân giải các chất tan trong dung dịch đất.

Bò được chuyển gene sản xuất r-protein của người, gene này được biểu hiện ở tuyến sữa, có thể cho sản phẩm với số lượng lớn và được dùng để chế biến sản xuất ra protein C chữa bệnh máu vón cục gây tắc mạch ở người. Tạo bò chuyển gene được thực hiện dựa trên nguyên lí chung tạo sinh vật biến đổi gene. Cho các bước chính trong quy trình tạo bò chuyển gene sau đây

1. Thụ tinh in vitro (trong ống nghiệm).

2. Cấy phôi vào ống dẫn trứng của con bò mẹ.

3. Tiêm gene sản xuất r-protein của người vào hợp tử ở giai đoạn nhân non.

4. Cho hợp tử phát triển thành phôi.

Hãy viết theo thứ tự các bước trình tự đúng của quy trình tạo bò chuyển gene bằng phương pháp vi tiêm.

Hình bên dưới mô tả quá trình phiên mã diễn ra trên mạch làm khuôn của một gene với sự tham gia xúc tác của bốn phân tử enzyme RNA polymerase (kí hiệu 1, 2, 3, 4). Chiều dài các phân tử RNA thể hiện số lượng đơn phân bên trong các phân tử này.

Theo lý thuyết, trong các nhận định sau đây nhận định nào sai? (viết theo trật tự từ nhỏ đến lớn)

(1) Các phân tử RNA khi tổng hợp hoàn tất có trình tự nucleotide khác nhau.

(2) Trong quá trình tổng hợp các phân tử RNA có thể xảy ra sự lắp ráp sai các nucleotide, sau đó nhờ có enzyme nhận biết và sửa chữa các lỗi sai này.

(3) Phân tử RNA nối với enzyme số 4 là phân tử RNA tách ra khỏi mạch khuôn của gene sớm nhất.

(4) Enzyme RNA polymerase số 1 là enzyme tham gia phiên mã sớm nhất trong bốn phân tử enzyme.

Ở cây đậu Hà Lan, xét gene quy định màu hoa có 2 allele nằm trên NST thường, allele A quy định hoa tím trội hoàn toàn so với allele a quy định hoa trắng.

Hình bên mô tả thí nghiệm của Mendel về màu sắc hoa của cây đậu Hà Lan. Một bạn học sinh tìm hiểu về sơ đồ lai này đặt tên cho nhóm các cây là các kí hiệu (1), (2), ..., (10); Bạn đưa ra một số kết luận như sau:

(I) Nhóm cây số 3 có kiểu gene giống với nhóm cây (5) và (6).

(II) Muốn thu hoạch được các cây thuộc nhóm (9) phải tiến hành khử nhị của cây (5) hoặc (6).

(III) Trên cây mỗi cây (5) và (6) có 2 loại hoa màu tím và màu trắng.

(IV) Ở vụ trồng tiếp theo lấy hạt của nhóm các cây số (8) và (10) cùng trồng trong một khu vực ta sẽ thu được các hạt giống có mức phản ứng giống với nhóm cây (3).

Hãy cho biết có bao nhiêu kết luận đúng?

Ở một loài động vật ngẫu phối xét một gene có hai allele, allele A trội hoàn toàn so với allele a. Có 2 quần thể thuộc loài này đang có tỉ lệ các kiểu gene như bảng sau

Nếu cho các cá thể kiểu hình trội ở quần thể 1 ngẫu phối với các cá thể kiểu hình trội ở quần thể 2 thì tỉ lệ kiểu hình trội thu được ở đời con là bao nhiêu phần trăm?

Vaccine mRNA là một loại vaccine sử dụng một đoạn mRNA mang thông tin mã hóa cho protein bề mặt của virus, nhất là các protein tham gia vào quá trình xâm nhiễm vào tế bào, để điều hướng bộ máy di truyền của một số tế bào trong cơ thể sản xuất protein của virus. Cơ chế của vaccine mRNA mã hóa protein gai của virus Sars-CoV-2 được minh họa đơn giản trong hình bên

Kết luận nào sau đây là đúng? (viết theo trật tự từ nhỏ đến lớn)

(1) Khi tiêm vaccine mRNA này vào cơ thể thì các vi hạt lipid này sẽ dung hợp với màng sinh chất của các tế bào, mRNA này đã được gắn thêm nucleotide 7-methyl guanine ở đầu 5’ và đuôi polyA ở đầu 3' sau đó protein của virus sẽ được dịch mã trong tế bào chất và biểu hiện trên bề mặt tế bào của cơ thể.

(2) Các tế bào thuộc hệ miễn dịch của cơ thể sẽ nhận biết các protein lạ này là các tế bào trình diện kháng nguyên sau đó là các tế bào lympho T hỗ trợ và lympho B từ đó hình thành nên miễn dịch đặc hiệu.

(3) Vi hạt lipid giúp bảo vệ mRNA khỏi các enzyme và các nhân tố khác trong quá trình bảo quản và khi di chuyển trong cơ thể.

(4) Khi sử dụng vaccine này gene của virus sẽ xâm nhập vào hệ gene của tế bào của cơ thể người sau đó tiếp tục được phiên mã và dịch mã.