Đề thi HSG Sinh học 12 Liên trường THPT Sở Bắc Ninh lần 2 có đáp án

Phần I. Câu trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn. Thí sinh trả lời câu 1 đến câu 30. Mỗi câu hỏi thí sinh chỉ chọn một phương án.

Hình bên dưới mô tả về hệ gene trong một tế bào: Hãy cho biết nhận định sau đây là Sai?

Ở một loài thực vật, gene A quy định cây cao, gene a – cây thấp; gene B quy định quả tím , gene b – quả trắng. Các gene di truyền độc lập và không có đột biến xảy ra. Tiến hành lai giữa các cây thu được bảng sau.

Cây M và cây N có thể là ?

Quan sát hình mô tả cấu trúc của mARN, tARN, rARN và cho biết có bao nhiêu câu trả lời đúng.

(1) Các số (1), (2) và (3) trên hình vẽ tương ứng với các nội dung: liên kết hiđrô, anticôđon côđon.

(2) Ở hình trên, tARN làm nhiệm vụ vận chuyển các axit amin và mang anticôđon 5’UAX3’.

(3) mARN có cấu trúc 1 mạch thẳng, làm khuôn cho quá trình phiên mã và mang bộ ba mở đầu là 3’GUA5’.

(4) tARN có 3 thùy tròn nên chỉ có thể mang tối đa 3 axit amin cho 1 lần tới ribôxôm.

(5) Axit amin gắn ở đầu 3'– OH của tARN này là Mêtiônin hoặc fMet.

Phả hệ dưới đây mô tả sự di truyền của một bệnh ở người:

Biết rằng không xảy ra đột biển, trong các phát biểu sau đây, phát biểu nào về bệnh này là đúng?

Khi nói về hình thức tiêu hoá của loài chim trong hình bên, nhận định nào sau đây KHÔNG đúng?

Bốn học sinh đã phác thảo sơ đồ vận chuyển nước và ion khoáng từ lông hút vào mạch gỗ của rễ. Biết quá trình vận chuyển diễn ra theo hai con đường: Con đường gian bào

(A) và con đường tế bào chất

(B). Sơ đồ nào sau đây phác thảo chính xác nhất về hai con đường vận chuyển này?

Gene PARK2 mã hoá protein Parkin, biểu hiện hoạt động của một enzyme ligase E3 ubiquytin. Đột biến trên gene PARK2 là một trong những nguyên nhân chính gây ra thể Parkinson gia đình, di truyền lặn trên nhiễm sắc thể thường, đặc trưng bởi sự khởi phát sớm (trước 50 tuổi). Đột biến xoá đoạn gene PARK2 chiếm tỉ lệ khoảng 9,5 -14% số bệnh nhân khởi phát sớm. Nghiên cứu này được thực hiện nhằm mục đích xác định đột biến xoá đoạn trên gene PARK2 ở bệnh nhân Parkinson và các thành viên gia đình. Nghiên cứu được thực hiện trên 30 bệnh nhân Parkinson. Trong đó, nghiên cứu phát hiện 4/30 bệnh nhân (tỉ lệ 13,3%) mang đột biến xoá đoạn gene PARK2. Nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn đối với cả bệnh nhân và gia đình, đóng góp vào cơ sở dữ liệu bệnh Parkinson.

( Tạp chí Nghiên cứu Y học, 167(6), 2023).

Dựa trên thông tin trên cho biết nhận định nào sau đây không đúng?

Có 4 dòng ruồi giấm thu được từ 4 vùng địa lí khác nhau. Phân tích trật tự gene trên nhiễm sắc thể số 2 người ta thu được kết quả sau:

Dòng 1: ABFEDCGHIK. Dòng 2: ABCDEFGHIK.

Dòng 3: ABFEHGIDCK. Dòng 4: ABFEHGCDIK.

Nếu dòng 3 là dòng gốc, loại đột biến đã sinh ra 3 dòng kia có trật tự phát sinh nào sau đây?

Vì sao khi sử dụng đoạn DNA mang gen quy định tổng hợp insulin từ người cấy vào tế bào vi khuẩn

A. Coli người ta phải tiến hành tinh chế, hoặc tiến hành phiên mã thành RNA trong tế bào người, rồi mới đem cấy đoạn mARN tiến hành phiên mã ngược để tạo ra đoạn DNA. Giải thích nào sau đây là phù hợp?

Xét nghiệm máu để đo số lượng bạch cầu (leucocytes. thường được sử dụng để chỉ ra tình trạng nhiễm trùng hoặc bệnh tật.

- Leucopenia (tình trạng giảm bạch cầu) nguyên nhân do đói hoặc suy dinh dưỡng, được biểu thị bằng số lượng bạch cầu giảm xuống dưới 4×10$^{9}$/lít.

- Leucocytosis (tăng bạch cầu) do sốt hoặc tổn thương mô, được biểu thị bằng số lượng bạch cầu tạm thời tăng lên 11×10$^{9}$/lít.

- Leukaemia (bệnh ung thư bạch cầu) do tổn thương DNA và sự phân chia tế bào, được biểu thị bằng số lượng bạch cầu tăng lên cao trong thời gian kéo dài.

Các biểu đồ sau đây cho thấy số lượng bạch cầu của bốn bệnh nhân trong 20 tuần.

Dựa vào các đồ thị, xác định các bệnh nhân mắc các bệnh tương ứng.

Một loài thực vật, tính trạng màu sắc hoa do 1 gene có 2 allele là E và e nằm ở lục lạp quy định, trong đó allele E quy định hoa đỏ trội hoàn toàn so với allele e quy định hoa trắng. Thực hiện phép lai (P):

♂ cây trắng × ♀ cây hoa đỏ, thu được hợp tử F1. Sơ đồ nào sau đây mô tả đúng sự thụ tinh của tinh tử (giao tử đực) và trứng (giao tử cái) để tạo thành hợp tử F1 của phép lai trên? Biết gene này không tồn tại thành cặp allele.

Trong điều trị bệnh rối loạn suy giảm miễn dịch (SCID) ở người do đột biến gene, không tổng hợp enzyme adenosine deaminase (ADA), một nhóm nhà khoa học sử dụng vector chuyển gene ADA bình thường vào tế bào gốc tủy của bệnh nhân SCID.

Liệu pháp gene đã được sử dụng trong trường hợp này là trường hợp nào trong những trường hợp sau đây?

(1) Đưa gene bình thường vào cơ thể người bệnh để tạo enzyme hoạt động.

(2) Đưa gene bình thường vào cơ thể người bệnh để phá hủy gene đột biến. (3 Đưa gene bình thường vào cơ thể người bệnh để chỉnh sửa gene đột biến.

(4) Đưa gene bình thường vào cơ thể người bệnh để ức chế biểu hiện của gene đột biến.

Ở ruồi giấm (Drosophila melanogasier), màu mắt do 1 gene có 2 allele trội lặn hoàn toàn nằm trên NST X ở vùng không tương đồng trên Y quy định. Allele A quy định mắt đỏ, allele a quy định mắt trắng. Phép lai giữa 2 cá thể ruồi giấm thu được đời con có kiểu hình như sau:

Ruồi bố, mẹ khả năng cao có kiểu gene nào sau đây?

Dựa hình vẽ sau đây về tế bào đang ở một giai đoạn của phân bào giảm phân bình thường. Nhận định nào sau đây Sai về hình này?

Ở đậu Hà Lan, xét 2 tính trạng, mỗi tính trạng đều do 1 gene có 2 allele quy định, allele trội là trội hoàn toàn. Phép lai P: 2 cây giao phấn với nhau, tạo ra F1. Theo lí thuyết, có bao nhiêu phát biểu sau đây đúng?

I. Nếu F1 có 7 loại kiểu gene thì trong đó có tối thiểu 3 loại kiểu gene quy định kiểu hình trội 2 tính trạng.

II. Nếu F1 có 10 loại kiểu gene thì trong đó có tối đa 5 loại kiểu gene quy định kiểu hình trội 1 tính trạng.

III. Nếu F1 có 2 loại kiểu hình thì trong đó tỉ lệ kiểu hình trội về 2 tính trạng có thể là 75%.

IV. Nếu F1 có 4 loại kiểu gene và tỉ lệ kiểu gene giống tỉ lệ kiểu hình thì 2 cây ở thế hệ P có kiểu gene giống nhau.

Đồ thị dưới đây thể hiện lượng CO2 hấp thụ qua quang hợp ở cây rau dền đỏ (Amaranthus tricolor). Ở cường độ ánh sáng dưới 200 μmol/m²/s, khi nói về lợi thế trong việc hấp thụ CO₂, nhận định nào sau đây đúng?

khi nói về hô hấp ở cá xương, có bao nhiêu nhận định đúng?

I. Cá xương lên cạn sẽ bị chết sau thời gian ngắn là do nhiệt độ trên cạn cao.

II. Mạch máu nghèo O2 là tĩnh mạch và mạch máu giàu O2 là động mạch.

III. Sự trao đổi O2 ở mang cá diễn ra theo cơ chế chủ động.

IV. Bề mặt trao đổi khí của cá là phiến mang.

Một nhà di truyền học xác định rằng một bệnh gây ra bởi một đột biến gen lặntrong một alen của một gen. Các alen đột biến bị mất tymin ở vị trí 25 của gen. Các gennày được tìm thấy trên các nhiễm sắc thể X. Dưới đây là trình tự DNA cho vùng mã hóa của gen bình thường.

5’- ATG TTA XGA GGT ATX GAA CTA GTT TGA AXT XXX ATA AAA - 3’

Tuyên bố nào về hậu quả của đột biến này là ĐÚNG?

i. Các protein đột biến có chứa nhiều hơn bổn axit amin so với các protein bình thường.

ii. Các protein đột biển có chứa ít hơn một axit amin so với các protein bình thường,

iii. Nam giới có nhiều khả năng bị bệnh hơn nữ.

Hình bên mô tả một quy luật di truyền do hai gene quy định, A và B với các kiểu gene lặn tương ứng là a và b.

Có bao nhiêu phát biểu sau đây đúng?

I. Quy luật di truyền chi phối tính trạng trên là quy luật tương tác gene.

II. Giá trị X là 1/16.

III. Enzyme thứ 2 bị khóa tại phép lai tạo ra kiểu gene dạng A-bb.

IV. Cho bố mẹ dị hợp 2 cặp gene lai với nhau đời con sẽ thu được tỉ lệ kiểu hình là 9: 3: 3: 1.

Nhóm máu ABO được đặc trưng bởi sự hiện diện của kháng nguyên trên tế bề mặt bào hồng cầu, phân tử tiền chất hiện diện trên tế bào hồng cầu là tiền chất H. Con đường chuyển hóa được diễn ra như hình 1 . Các alen lặn h và I$^{O}$ không có khă năng tổng hợp enzyme tương ứng. Biết rằng gen H và gen I không thuộc cùng một nhóm liên kết. Tế bào hồng cầu chỉ có kháng nguyên A thì biểu hiện nhóm máu A, chỉ có kháng nguyên B thì biểu hiện nhóm máu B; có cả 2 loại kháng nguyên A và B thì biểu hiện nhóm máu AB.

Dựa vào sơ đồ phả hệ ở hình 2, Hãy cho biết có bao nhiêu phát biểu đúng trong số các phát biểu dưới đây?

I. Có thể xác định được chắc chắn tối đa kiểu gen của 4 người.

II. Người số (3) có thể có kiểu gen hhIAIB hoặc hhIBIO.

III. Người con gái số 5 kết hôn với người có nhóm máu A dị hợp về cả 2 gen H và I thì xác suất con của họ có nhóm máu O là 7/16.

IV. Người số 6 kết hôn với người có có kiểu gen giống người số 5 thì xác suất họ sinh dược con có nhóm máu AB là 3/16.

Ở người, trên cánh ngắn của NST Y có gene SRY (sex-determining region Y gene) quy định giới tính nam. Vì vậy, giới tính được quyết định bởi việc có hay không có NST Y mang vùng gene SRY$^{+}$; SRY$^{-}$ là gene không hoạt động chức năng. Hình 3 mô tả 2 cặp NST giới tính (XX và XY) ở người bình thường. Một người nam giới có cặp NST giới tính bị bất thường về cấu trúc. Người đó có thể có cặp NST nào trong số 4 cặp NST giới tính ở Hình 4?

Phần II: Gồm 8 câu trắc nghiệm đúng sai

Một loài vi sinh vật có bộ NST lưỡng bội 2n = 8. Khi phân tích bộ NST của 4 thể đột biến (A, B, C và D) người ta thu được kết quả như biểu đồ bên. Theo lý thuyết, các phát biểu sau đây đúng hay sai?

Sau khi thuyết di truyền NST ra đời, các nhà khoa học đã thực hiện lại thí nghiệm trên 7 cặp tính trạng khác nhau của cây đậu Hà Lan (Pisum sativum) và thu được kết quả thống kê kiểu hình tương tự với tỉ lệ thống kê của Mendel ở bảng sau:

Một loài thực vật lưỡng bội, nếu không có đột biến, không có trao đổi chéo, loài đó chỉ tạo ra tối đa 4 loại giao tử. Hình 5 mô tả một tế bào trong một cây thuộc loài này đang tiến hành quá trình phân bào.

Ở một loài động vật, tính trạng màu mắt do một gene có 4 allele nằm trên nhiễm sắc thể thường quy định. Thực hiện hai phép lai thu được kết quả sau:

Cho biết không xảy ra đột biến. Theo lí thuyết, các phát biểu sau đây là Đúng hay Sai?

Tiến hành thí nghiệm sau: đặt rong ao Canada vào nước và để trong một khoảng thời gian. Khi quang hợp, nó sẽ tạo ra oxygen và oxygen sẽ tích tụ trong ống mao dẫn. Khi khoảng thời gian đó kết thúc, sử dụng ống tiêm để đưa bong bóng oxygen đến phần thước kẻ, nơi chúng ta có thể đo chiều dài của bong bóng oxygen.

Gene D mã hóa cho enzyme X bao gồm các vùng: Vùng điều hòa, vùng mã hóa và vùng kết thúc. Để nghiên cứu tác động của thuốc kháng sinh A đối với quá trình phiên mã hay dịch mã của gene D ở vi khuẩn, các nhà khoa học đã tiến hành nuôi cấy ba chủng vi khuẩn E. Coli (chủng kiểu dại - không bị đột biến, chủng đột biến 1 và chủng đột biến 2 - đều có đột biến ở gene D) trong ba môi trường: Không có kháng sinh A, có nồng độ kháng sinh A 5mM (milimol), có nồng độ kháng sinh A 10mM. Kết quả nghiên cứu được tóm tắt trong bảng sau. Biết đột biến có thể xảy ra ở bất kì vùng nào của gene, trường hợp này không có đột biến ở vùng kết thúc.

Chú thích: +++ là nhiều; ++ mức trung bình; + là ít.

Các phát biểu sau về nghiên cứu là đúng hay sai?

Phần III: Câu trả lời ngắn

Bệnh đái tháo đường hay còn gọi là tiểu đường, là bệnh rối loạn chuyển hóa đặc trưng với biểu hiện lượng đường ở trong máu luôn ở mức cao hơn so với bình thường. Bệnh sẽ kéo theo hàng loạt sự biến đổi nội môi như: Tăng áp suất thẩm thấu của máu, giảm khả năng tổng hợp các yếu tố đông máu…. , hiện nay bệnh đái tháo đường là một trong những bệnh lý phổ biến ở Việt Nam. Khi nói về bệnh tiểu đường, phát biểu nào sau đây đúng? ( sắp xếp các phát biểu đúng theo thứ tự từ nhỏ đến lớn)

1. Bệnh do hormone insulin được tiết ra quá nhiều.

2. Bệnh tiểu đường lâu năm có thể dẫn đến suy thận.

3. Tiểu đường có thể gây cao huyết áp, xơ vữa động mạch.

4. Người bị tiểu đường thường có cảm giác khát nước (háo nước).

5. Người bị tiểu đường khó phẫu thuật do vết thương lâu lành.

6. Hạn chế thức ăn giàu đường bột có thể chữa khỏi bệnh này.

Một phần bản đồ di truyền nhiễm sắc thể số II của ruồi giấm (Drosophila melanogaster) được viết lại như sau:

Giả sử, allele A quy định thân xám trội hoàn toàn so với allele a quy định thân đen; allele B quy định cánh thẳng trội hoàn toàn so với allele b quy định cánh cong. Khi cho lai ruồi giấm cái thuần chủng thân xám, cánh thẳng với ruồi đực thân đen, cánh cong thu được F1, tiếp tục cho F1 giao phối với nhau thu được F2. Tính theo lý thuyết, tỷ lệ ruồi thân xám, cánh cong ở đời F2 là bao nhiêu phần trăm ?

Trong một dòng họ có hiện tượng giao phối cận huyết và xuất hiện 2 bệnh di truyền được thể hiện trong sơ đồ phả hệ dưới đây. Biết không xuất hiện đột biến mới, người số 16 không mang allele gây bệnh, bệnh 2 do gene nằm trên vùng không tương đồng của nhiễm sắc thể X.

Xác suất cặp vợ chồng 19 – 20 sinh con bị bệnh di truyền có tỉ lệ là bao nhiêu?

Hai gene mã hoá cho tiểu phần lớn và tiểu phần nhỏ của enzyme Rubisco không cùng nhóm liên kết. Sơ đồ tóm tắt sự hình thành enzyme Rubisco

Cho 4 nhận định sau:

1. Sự hình hình thành enzyme Rubisco bình thường, có hoạt tính chuyển hóa bình thường khi một trong hai gene hoặc cả hai gene không alelle không bị đột biến.

2. Trong cơ thể, nếu một trong hai gene đột biến thì hoạt tính của enzyme Rubisco không còn khả năng xúc tác phản ứng giữa CO2 và RuBP để tạo thành 3-PGA.

3. Trong cơ thể, nếu hai gene không alelle đột biến thì hoạt tính của enzyme Rubisco không còn khả năng xúc tác phản ứng giữa CO2 và RuBP để tạo thành 3-PGA.

4. Nếu cho đem 3 cây P có hoạt tính enzyme Rubisco bình thường (AaBb, AaBB), tự thụ phấn thu được F1 thì cây có hoạt tính không bình thường chiếm 5/16 thì trong 3 cây P có 2 cây dị hợp hai cặp gene.

Hãy viết liền các nhận định đúng theo thứ tự từ bé đến lớn

Màu lông ở động vật được thiết lập trên biểu đồ (F2) thu được sau khi cho F1 dị hợp tất cả các gene phân li độc lập giao phối ngẫu nhiên nhau:

Theo lý thuyết, nếu đem các cơ thể (F2) mang 5 alelle lặn giao phối ngẫu nhiên thì khả năng xuất hiện con lông trắng (chỉ mang alelle lặn) chiếm bao nhiêu phần trăm?