Đề thi HSG Sinh học 12 Liên trường Lục Ngạn (Bắc Ninh) có đáp án - Đề 1

PHẦN I. Câu trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 30. Mỗi câu hỏi thí sinh chỉ chọn một phương án.

Khi nói về quá trình tái bản DNA, phát biểu nào sau đây sai?

Một nhóm nghiên cứu thực hiện thí nghiệm để kiểm chứng mô hình nhân đôi DNA ở vùng nhân của tế bào nhân sơ. Họ đã nuôi một số vi khuẩn E. coli trong môi trường chỉ có nitơ đồng vị nặng (N$^{15}$). Sau đó họ chuyển vi khuẩn sang nuôi tiếp năm thế hệ ở môi trường chỉ có nitơ đồng vị nhẹ (N$^{14}$). Biết số lần nhân lên của vi khuẩn E. coli trong các ống nghiệm là như nhau. Tách DNA sau mỗi thế hệ và thu được kết quả như hình dưới đây. Cho biết X là vị trí của DNA chứa cả hai mạch N$^{15}$; Y là vị trí của DNA chứa cả mạch N$^{14}$ và mạch N$^{15}$; Z là vị trí của DNA chứa cả hai mạch N$^{14}$.

Dựa vào kết quả trên hãy cho biết có bao nhiêu nhận định dưới đây là đúng?

I. Thí nghiệm trên đã kiểm chứng quá trình nhân đôi DNA theo nguyên tắc bán bảo toàn.

II. Nếu một vi khuẩn E.coli được nuôi với các điều kiện thí nghiệm như trên thì luôn có hai mạch DNA chứa N$^{15}$ ở mỗi thế hệ.

III. Ở thế hệ thứ 4, tỉ lệ DNA ở vị trí Y không thay đổi so với thế hệ thứ 3.

IV. Ở thế hệ thứ 5, tỉ lệ DNA ở vị trí Y so với DNA ở vị trí Z là $\frac{2}{15}$.

Nhận định hình mô tả một quá trình sinh học diễn ra trong tế bào sau đây (mạch [1] chính là mạch [3]):

I. Chiều a → b là 3’ → 5’

II. Chiều d → c là 3’ → 5’

III. Hình mô tả sự tái bản DNA ở sinh vật nhân sơ.

IV. Từ một DNA hình thành nên 2 phân tử DNA giống hệt DNA ban đầu.

V. Mạch kí hiệu [6] chính là mạch số kí hiệu [2] của DNA mẹ.

VI. Trình tự nucleotide trên mạch [6] bổ sung với trình tự nucleotide mạch [2].

Có bao nhiêu nhận định sau đây đúng?

Có bao nhiêu phát biểu sau đây là ý nghĩa của điều hòa biểu hiện gene?

I. Giúp vi khuẩn tự điều chỉnh trao đổi chất, chỉ tạo ra sản phẩm cần thiết với hàm lượng phù hợp.

II. Đảm bảo cho tế bào thích ứng với môi trường và quá trình phát triển bình thường của cơ thể.

III. Giúp tế bào biệt hóa, hình thành mô, cơ quan và hệ cơ quan chuyên hóa, tạo cơ thể hoàn chỉnh.

IV. Giúp hệ gen của sinh vật có tính mềm dẻo trước sự thay đổi của môi trường, tránh bị đột biến.

Ở vi khuẩn E. coli kiểu dại, sự biểu hiện của gene lacZ (mã hóa ẞ - galactosidase), gene lacY (mã hóa permase) thuộc operon Lac phụ thuộc vào sự có mặt của lactose trong môi trường nuôi cấy. Bằng kỹ thuật gây đột biến nhân tạo, người ta đã tạo ra được các chủng vi khuẩn khác nhau và được nuôi cấy trong hai môi trường: không có lactose và có lactose. Sự biểu hiện gene của các chủng vi khuẩn được thể hiện ở bảng dưới đây biết dấu (+) gene biểu hiện, dấu (-) gene không biểu hiện.

Dựa vào kết quả, có bao nhiêu phát biểu sau đây đúng?

I. Chủng A là chủng vi khuẩn E. coli kiểu dại (chủng bình thường).

II. Chủng E. coli kiểu dại bị đột biến ở gene Lac Y tạo ra chủng B.

III. Chủng C tạo ra do đột biến ở vùng promoter hoặc đột biến ở cả gene lacZ và gene lacY của chủng E. coli kiểu dại.

IV. Chủng D tạo ra do đột biến gene điều hòa hoặc đột biến vùng operator ở chủng E. coli kiểu dại.

Theo mô hình hoạt động của operon Lac, có thể sai sót khi các vùng, các gene bị đột biến. Các vùng, các gene khi bị đột biến thường được kí hiệu bằng các dấu (-) trên đầu các chữ cái (R$^{-}$, P$^{-}$, O$^{-}$, Z$^{-}$).

Cho các chủng vi khuẩn sau:

Chủng 1: R$^{+}$P$^{-}$O$^{+}$Z$^{+}$Y$^{+}$A$^{+}$

Chủng 2: R$^{-}$P$^{+}$O$^{+}$Z$^{+}$Y$^{+}$A$^{+}$

Chủng 3: R$^{+}$P$^{-}$O$^{+}$Z$^{+}$Y$^{+}$A$^{+}$/ R$^{+}$P$^{+}$O$^{+}$Z$^{-}$Y$^{+}$A$^{+}$

Chủng 4: R$^{+}$P$^{-}$O$^{-}$Z$^{+}$Y$^{+}$A$^{+}$/ R$^{+}$P$^{+}$O$^{+}$Z$^{-}$Y$^{+}$A$^{+}$

Biết gene Z qui định tổng hợp β-galactosidase và dạng đột biến xảy ra ở gene Z làm ảnh hưởng đến sản phẩm của gene. Trong môi trường có đường lactose, chủng nào ở trên không tạo ra sản phẩm β-galactosidase bình thường?

Một bạn học sinh tiến hành thí nghiệm theo sơ đồ hướng dẫn ở hình bên. Cho biết đến bước số mấy trong sơ đồ giúp bạn học sinh tách protein histone ra khỏi DNA?

Có 3 loại đột biến xảy ra ở cùng một gene, ký hiệu các thể đột biến này lần lượt là M1, M2 và M3. Để xác định các dạng đột biến trên thuộc loại nào người ta dùng phương pháp Northern (phân tích RNA) và Western (phân tích protein). Kết quả phân tích mRNA và protein của các thể đột biến và kiểu dại (ĐC) bằng hai phương pháp trên thu được như Hình 3.2 dưới đây:

Mỗi kết luận về các thể đột biến M1, M2, M3 sau đây có bao nhiêu nhận định là đúng?

(1) M1, M2, M3 là đột biến thay thế cặp nucleotide ở các vị trí khác nhau.

(2) M1 là đột biến thay thế cặp nucleotide làm xuất hiện bộ ba kết thúc sớm.

(3) M2 là dạng đột biến thay thế cặp nucleotide làm thay đổi amino acid của chuỗi polypetide.

(4) M3 là dạng đột biến thay thế cặp nucleotide làm thay đổi bộ ba kết thúc thành bộ ba mã hóa amino acid.

Ở một loài thú, tính trạng màu lông do một cặp gene có 2 alen quy định, trong đó lông đỏ trội hoàn toàn so với lông trắng. Khi cho 1 cá thể lông đỏ giao phối với 1 cá thể lông trắng, thu được F1. Cho F1 giao phối tự do thu được đời F2. Cho F2 giao phối tự do thu được đời F3. Ở F1, F2 và F3 đều có tỉ lệ kiểu hình 50% cá thể lông đỏ : 50% cá thể lông trắng. Biết rằng không xảy ra đột biến. Theo lí thuyết, có bao nhiêu phát biểu sau đây đúng?
I. Sơ đồ lai của P là X$^{a}$Y$^{A}$ × X$^{a}$X$^{a}$.
II. Nếu cho con đực F3 giao phối với con cái có kiểu gene dị hợp thì đời F4 sẽ có tỉ lệ kiểu hình

1 cá thể cái lông đỏ : 1 cá thể cái lông trắng: 2 cá thể đực lông đỏ.
III. Trong quần thể của loài này, có tối đa 5 kiểu gen quy định kiểu hình lông đỏ.
IV. Trong quần thể của loài này, có tối đa 5 phép lai giữa các cá thể lông đỏ.

Một học sinh sử dụng dung dịch phân bón để bón qua lá cho cây cảnh trong vườn. Để bón phân hợp lí, học sinh trên cần thực hiện bao nhiêu chỉ dẫn sau đây?

I. Bón đúng liều lượng.

II. Không bón khi trời đang mưa.

III. Không bón khi trời nắng gắt.

IV. Bón phân phù hợp với thời kì sinh trưởng của cây.

Các hệ tuần hoàn của hai con cá (P và Q) được thể hiện.

Có bao nhiêu nhận định đúng trong các nhận định dưới đây?

I. Mức độ bão hòa oxygen của máu đến tim ở P cao hơn ở Q.

II. Trong điều kiện môi trường nước thiếu oxygen trầm trọng, cá Q sẽ có lợi thế sống sót hơn cá P.

III. Ở trong nước, sự vận chuyển oxygen đến mô ở P ít hơn so với Q.

IV. Trong điều kiện khô hạn loài cá Q có khả năng sống sót cao hơn loài cá P.

Có bao nhiêu phát biểu sau đây đúng về tiêu hóa ở động vật?

I. Vi khuẩn, động vật nguyên sinh chỉ có hình thức tiêu hóa nội bào.

II. Nhóm động vật tiêu hóa ngoại bào chỉ xảy ra tiêu hóa hóa học.

III. Nhóm động vật tiêu hóa nội bào có tiêu hóa cơ học và tiêu hóa hóa học.

IV. Từ ngành ruột khoang, giun dẹp trở lên đến động vật có xương sống đã tiêu hóa ngoại bào.

Qua quá trình hô hấp ở động vật và hình minh họa dưới đây, có bao nhiêu phát hiểu sau đây đúng?

I. Khi ống khí nhỏ đến các tế bào thì quá trình trao đổi khí diễn ra thì khí O$_{2}$ từ tế bào đến ống khí để ra ngoài, còn CO$_{2}$ thì ngược lại.

II. Ở côn trùng có hệ thống ống khí được cấu tạo từ những ống dẫn chứa không khí.

III. Các ống khí từ ngoài vào và phân nhánh nhỏ dần, các ống nhỏ tiếp xúc với tế bào của cơ thể.

IV. Khí O$_{2}$ từ bên ngoài đi qua các lỗ thở vào ống khí lớn, đi theo các ống khí nhỏ dần và cuối cùng đi đến các tế bào nằm sâu bên trong cơ thể; còn khí CO$_{2}$từ tế bào trong cơ thể đi qua ống khí nhỏ sang ống khí lớn dần và đi qua lỗ thở ra ngoài.

Đồ thị bên mô tả mức tăng lượng oxy thực (µmol/m$^{2}$/s) trong lá của cây X liên quan đến cường độ ánh sáng. Biết rằng trong quá trình thí nghiệm, cường độ hô hấp không đổi. Dựa vào đồ thị, hãy cho biết các điểm bù ánh sáng – điểm bão hòa ánh sáng – cường độ quang hợp tối thiểu – cường độ quang hợp tối đa lần lượt là những điểm nào trong đồ thị?

Khi nghiên cứu về 1 số bệnh di truyền ở người, người ta ghi nhận được thông tin như sau:

Phát biểu nào sau đây là sai về bệnh di truyền trên?

II. Câu trắc nghiệm đúng sai. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 8. Trong mỗi ý a), b), c), d) ở mỗi câu, thí sinh chọn đúng hoặc sai.

Dựa trên sơ đồ hệ rễ của cây, các phát biểu sau đây đúng hay sai?

Xét 3 gene ở một loài động vật có vú, mỗi gene gồm có 2 allele tương ứng là A, a; B, b và D, d. Khi phân tích sự có mặt của các allele trong tế bào sinh dưỡng bình thường (tế bào soma) và trong 2000 tế bào tinh trùng bình thường của cá thể M, người ta thu được kết quả như bảng bên (dấu "+" chỉ sự có mặt của allele trong tế bào). Theo lí thuyết, các phát biểu sau đây đúng hay sai?

Nấm men lưỡng bội dùng đường glucose làm nguồn năng lượng ưu tiên, song cũng có thể dùng mantose như nguồn năng lượng thay thế khi môi trường không có glucose. Từ phòng thí nghiệm, một nhà nghiên cứu đã phân lập được 6 chủng nấm men đột biến mất khả năng chuyển hóa mantose. Cả 6 đột biến đều là lặn và được đặt tên tương ứng là A, B, C, D, E và G. Nhằm xác định các đột biến này thuộc các gene khác nhau hay thuộc cùng một gene, nhà nghiên cứu tiến hành phân tách giao tử từ các chủng nấm men đột biến đồng hợp tử rồi tiến hành cho các giao tử đó lai với nhau thu được tế bào lai. Nuôi tế bào lai trên các môi trường chỉ có mantose và không có glucose thu được kết quả như sau:

Trong đó, dấu “+” là nấm phát triển bình thường; dấu “-” là nấm không phát triển.
Biết rằng các locus gene nằm trên các cặp NST khác nhau. Theo lí thuyết, các phát biểu sau đây đúng hay sai?

Ở 1 loài thực vật màu sắc hoa do hai cặp gene không allele thuộc hai cặp nhiễm sắc thể khác nhau quy định màu sắc, các gene này quy định các enzyme khác nhau cũng tham gia vào một chuỗi phản ứng hóa sinh để tạo nên sắc tố hoa theo sơ đồ sau

Theo lí thuyết, mỗi phát biểu sau đây đúng hay sai?

Ở người, bệnh máu khó đông do đột biến gene lặn nằm trên nhiễm sắc thể giới tính X dẫn đến thiếu hụt yếu tố antihemophilic A và antihemophilic B tham gia vào quá trình đông máu nên không thể hình thành cục máu đông. Khi phân tích tế bào của 06 bé trai (kí hiệu từ A đến G) mắc bệnh máu khó đông, người ta thấy trên nhiễm sắc thể X của những bé trai này đều bị đột biến mất một đoạn nhỏ thuộc các vùng khác nhau (kí hiệu từ 1 đến 12) (Hình 1).

Em hãy cho biết các phát biểu sau phát biểu nào đúng, phát biểu nào sai?

Hội chứng Patau ở người là một bệnh di truyền gây ra do có 3 NST số 13. Trên NST số 13 có ba locus gene X, Y và Z, trong đó locus Y ở gần tâm động (Hình 2) và mỗi locus có các allele khác nhau (kí hiệu từ D đến N). Một người bị mắc hội chứng này thuộc thế hệ III trong một gia đình có phả hệ như hình 3. Kết quả phân tích DNA các allele của những người trong gia đình này thể hiện trên hình 4.

Căn cứ vào hình 2, hình 3 và hình 4 xác định các nhận định sau là đúng hay sai?

Hình vẽ dưới mô tả bộ nhiễm sắc thể của người bình thường và người bị bệnh.

Theo lí thuyết, mỗi phát biểu sau đây đúng hay sai?

PHẦN III. Câu trắc nghiệm yêu cầu trả lời ngắn. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 6

Ở người, xét 3 cặp gene nằm trên 3 cặp nhiễm sắc thể thường, các gen này quy định các enzyme khác nhau cùng tham gia vào quá trình chuyển hóa các chất trong cơ thể theo sơ đồ sau:

Các allele đột biến lặn a, b và d không tạo được các enzyme A, B và D tương ứng; các allele trội đều là trội hoàn toàn. Khi chất A không được chuyển hóa thành chất B thì cơ thể bị bệnh M$_{1}$; khi chất B không được chuyển hóa thành chất D thì cơ thể bị bệnh M$_{2}$; khi chất D không được chuyển hóa thành sản phẩm P thì cơ thể bị bệnh M$_{3}$. Khi chất A được chuyển hóa hoàn toàn thành sản phẩm P thì cơ thể không mắc bệnh. Sắp xếp theo thứ tự từ nhỏ đến lớn các nhận định đúng trong các nhận định dưới đây

1) Có tối đa 6 kiểu gen khác nhau cùng quy định bệnh M$_{2}$.

2) Một người bị bệnh M$_{1}$ kết hôn với một người bị bệnh M$_{3}$ có thể sinh ra con không mắc bệnh.

3) Một người bị bệnh M$_{1}$ kết hôn với một người bị bệnh M$_{2}$ có thể sinh một đứa con mặc cả hai bệnh M$_{1}$ và M$_{2}$.

4) Một cặp vợ chồng đều bình thường có thể sinh con đầu lòng mắc bệnh M$_{1}$ và không mang allele trội.

Trong một nghiên cứu để xác định vai trò của thụ thể hóa học đối với hô hấp của động vật có vú, một số bước sau đã được thực hiện.

- Chọn các con chuột đực 10 tuần tuổi khỏe mạnh, đồng đều về kích thước, khối lượng, tiến hành phá hủy thụ thể hóa học ở cung động mạch chủ và xoang động mạch cảnh của chuột.

- Chọn 40 con chuột có nhịp tim tương đương nhau và chia đều thành 3 nhóm. Đưa mỗi nhóm chuột vào từng buồng thí nghiệm như bảng bên

- Sau 15 phút, đo nhịp tim của chuột trong mỗi buồng thí nghiệm.

Nhịp tim của chuột ở buồng III sẽ giống với nhịp tim của chuột ở buồng số mấy?

Cho biết các codon mã hóa một số loại amino acid như sau:

Một đoạn mạch làm khuôn tổng hợp mRNA của Allele M có trình tự nucleotide là 3’TAC CTA GTA ATG TCA…ATC5’. Allele M bị đột biến điểm tạo ra 4 Allele có trình tự nucleotide ở đoạn mạch này như sau:

Allele M$_{1}$: 3’TAC CTG GTA ATG TCA…ATC5’.

Allele M$_{2}$: 3’TAC CTA GTG ATG TCA…ATC5’.

Allele M$_{3}$: 3’TAC CTA GTA GTG TCA…ATC5’.

Allele M$_{4}$: 3’TAC CTA GTA ATG TCG…ATC5’.

Theo lý thuyết, trong 4 Allele trên, có bao nhiêu Allele mã hóa chuỗi polipeptide có thành phần amino acid bị thay đổi so với chuỗi polipeptide do Allele M mã hóa?