Đề thi HSG Sinh học 12 Cụm trường Hoằng Hóa (Thanh Hóa) có đáp án

PHẦN I. Câu trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 20. Mỗi câu hỏi thí sinh chỉ chọn một phương án.

Trong phòng thí nghiệm, để xác định sự hiện diện của protein trong tế bào thường thực hiện phản ứng

Ở người, một dạng đột biến có thể sinh ra các giao tử:

Các giao tử nào là giao tử đột biến và đó là dạng đột biến nào?

Một dòng đột biến ở E.Coli đã được phân lập , trong đó Operon Lac không được biểu hiện ngay cả khi có mặt Lactozo. Dòng đột biến này sau đó được đưa vào Plasmide F chứa một Operon lac bình thường (dòng lai). Hoạt tính enzyme β-galactosidase của dòng đột biến và dòng lai được so sánh trong điều kiện có và không có lactozo. Kết quả thu được như bảng sau :

Dựa vào bảng trên , phần nào của DNAvi khuẩn có khả năng bị đột biến nhất ?

Một loài thực vật có 2n = 24, tế bào sinh dưỡng của cây M cùng loài có 36 NST và gồm 12 nhóm, mỗi nhóm có 3 NST. Theo lí thuyết, phát biểu nào sau đây đúng?

I. Cây M là một thể tam bội.

II. Cây M thường tạo quả có nhiều hạt hơn so với quả của dạng lưỡng bội.

III. Cây M có kích thước cơ thể to hơn dạng lưỡng bội.

IV. Cây M có thể được phát sinh do đột biến đa bội hóa từ hợp tử F$_{1}$.

X.ét hai gene nằm trên nhiễm sắc thể số 21: Gene thứ nhất có 3 allele (A$_{1}$, A$_{2}$, A$_{3}$), gene thứ hai có 2 allele (B$_{1}$, B$_{2}$). Một gia đình đều có bố mẹ bình thường, sinh được một đứa con bị hội chứng Down thể Trisomy 21. Bằng kĩ thuật di truyền người ta phân tích và xác định được sự có mặt của các allele thuộc gene thứ nhất trong tế bào sinh dưỡng của từng người, kết quả được mô tả ở bảng sau đây. Dấu “+” là có allele, “-” là không có allele trong tế bào.

Dựa vào kết quả ở bảng trên, nhận xét nào sau đây đúng?

Trường hợp nào sau đây là ứng dụng điều hòa biểu hiện gene?

I. Ở sinh vật nhân sơ nghiên cứu xác định các chất là phân tử tín hiệu ảnh hưởng tới sự điều hòa cảm ứng mật độ ở vi khuẩn giúp phát triển thuốc điều trị bệnh do vi khuẩn gây nên

II. Cải tiến khả năng chịu hạn của lúa Oryza sativa, các nhà khoa học việt nam đã thiết kế vecto chuyển gene mã hóa protein điều hòa và promotor vào giống lúa Chành Trụi giúp tăng cường biểu hiện các gene liên quan với đáp ứng hạn ở cây lúa chuyển gene.

III. Tạo chủng vi khuẩn Streptoccocus gordonii chuyển gene mã hóa kháng thể hoặc kháng nguyên, cung cấp nguyên liệu sản xuất vaccine đường uống.

IV. Ứng dụng điều hòa hoạt động gene ở người để sán xuất thuốc chứa tác nhân ức chế tyrokinase có khả năng nhận biết protein sinh ra bởi oncogene được sản xuất để điều trị ung thư

Cho biết các codon mã hóa một số loại amino acid như sau:

Vùng mã hoá ở một đoạn mạch gốc của allele A có trình tự nucleotide là 3’TAC ACG TTC GTG CTC ATC5’. Giả sử đoạn allele này bị đột biến điểm tạo ra allele mới. Theo lí thuyết, số allele mới mã hoá chuỗi polypeptide có thể có thành phần amino acid giống với chuỗi polypeptide do đoạn allele A mã hóa là

Thí nghiệm được thực hiện trên đất canh tác 2 vụ lúa ở vụ Mùa 2017 tại thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh. Các giống lúa tham gia thí nghiệm gồm HDT8, Kim Cương 111, Thiên ưu 8 và Bắc thơm 7. Kết quả thí nghiệm cho thấy các giống lúa có thời gian sinh trưởng từ 103 đến 110 ngày, trong đó giống Kim cương 111 có thời gian sinh trưởng ngắn nhất (chỉ 103 ngày). Sự tích luỹ chất khô của giống Thiên ưu 8 cao nhất trong tất cả các thời kì theo dõi. Sâu bệnh hại gồm sâu đục thân, rầy nâu, sâu cuốn lá, bệnh đạo ôn và khô vằn, song bị nhiễm nhẹ với bệnh đạo ôn, bệnh bạc lá, đốm nâu, bị hại nhẹ bởi sâu cuốn lá. Kết quả năng suất của các giống lúa được thể hiện trong bảng sau:

Bảng năng suất và các yếu tố cấu thành năng suất của các giống lúa trong thí nghiệm

(Nguồn: Nguyễn Tuấn Điệp, Nguyễn Thị Thanh Tâm, Nghiên cứu đặc điểm sinh trưởng, phát

triển và năng suất của một số giống lúa thuần mới trong vụ mùa tại thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc

Ninh,Tạp chí Khoa học Công nghệ Nông nghiệp Việt Nam - Số 4(101)/2019)

Dưa trên thông tin trên phát biểu nào sau đây đúng?

Hình 4: mô tả quy trình sản xuất Insulin bằng công nghệ gene

Hình 4.

Theo lí thuyết, phát biểu nào dưới đây sai khi nó về quy trình sản xuất Insulin bằng công nghệ gene?

Ở người, gen quy định hồng cầu bình thường là HbA, đột biến thay thế một cặp nuclêôtit khiến alen HbA chuyển thành alen HbS là một alen đồng trội gây nên bệnh hồng cầu hình liềm. Khi nói về hiện tượng này, có bao nhiêu phát biểu dưới đây chính xác?

I. Phân tử mARN mà hai alen tạo ra có chiều dài bằng nhau.

II. Sản phẩm chuỗi polypeptide do 2 alen tạo ra có thành phần khác nhau.

III. Đột biến gen dẫn tới thay đổi cấu trúc bậc I của protein mà alen mã hóa, từ đó làm thay đổi cấu trúc bậc cao hơn, làm giảm chức năng dẫn đến gây bệnh

IV. Người dị hợp tử (HbA HbS) về cặp alen kể trên tạo ra tất cả hồng cầu hoàn toàn bình thường và người này không bị bệnh.

Kiểu hình lông ở một giống Chó được qui định bởi hai locus gene thuộc NST thường. Trong đó gene qui định màu lông có allele B qui định lông nâu, b- lông màu quế, còn gene qui định hình dáng lông có allele C qui định lông xoăn, c qui định lông thẳng. Một số cá thể có lông thẳng , màu quế được lai với cá thể đực có lông màu nâu, xoăn đồng hợp cả hai gene. Tất cả con F1 có kiểu hình màu nâu, lông xoăn. Cho F1 lai với cá thể có kiểu gene giống mẹ. Điều này dẫn đến 1000 con có 4 kiểu gene khác nhau.Bảng dưới hiển thị một phần kết quả của phép lai , trong đó P,Q,R,S là những giá trị chưa biết. Nhận định nào dưới đây không đúng?

Ở một loài thực vật, màu hoa được quyết định bởi ba cặp gene A(a), B(b) và D(d); loại kiểu hình biểu hiện được quy định dựa trên số lượng allele trội có trong kiểu gene. Bảng 3 phân loại theo số lượng allele trội biểu hiện thành các nhóm kiểu hình (1), (2) và (3). Khi cho lai cây có kiểu gene AaBbDd với một cây thuộc nhóm kiểu hình (3) thu được thế hệ con F1 có 400 cây, trong đó cây có nhiều allele trội nhất là cây có 3 allele trội. Biết rằng, các gene quy định màu sắc nằm trên các nhiễm sắc thể khác nhau.

Bảng 3

Phát biểu nào sau đây sai về kết quả phép lai trên?

Phần II: Câu trắc nghiệm đúng sai. ***Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 6. Trong mỗi ý ở mỗi câu, thí sinh chọn Đúng hoặc Sai.* **

Hội chứng Down là một rối loạn do dư thừa vật chất di truyền NST số 21, dẫn đến nhiều biểu hiện đặc trưng về trí tuệ và hình thái. Ngươi mắc hội chứng Down hầu như vô sinh , trí tuệ chậm phát triển, khuôn mặt điển hình với mắt xếch và sống mũi thấp, trương lược cơ yếu, họ có nguy cơ cao mắc bệnh tim bẩm sinh hoặc rối loạn chuyển hóa. Tần số con sinh ra mắc hội chứng Down có mối tương quan thuận rõ rệt với độ tuổi của mẹ. Biểu đồ bên mô tả sự phân bố phần trăm độ tuổi của các bà mẹ có con mắc hội chứng Down. Từ dữ liệu cung cấp mỗi phát biểu sau đây đúng hay sai?

Phân tích hình bên về một giai đoạn trong quá trình phân bào của một tế bào lưỡng bội (2n) bình thường (tế bào M) trong cơ thể đực ở một loài. (Biết đột biến nếu có chỉ xảy ra ở một giai đoạn của quá trình phân bào). Mỗi phát biểu sau đây đúng hay sai?

Ở một loài động vật, xét 2 cặp gene Aa và Bb trong đó mỗi cặp gene quy định một cặp tính trạng, allele trội là trội hoàn toàn. Thực hiện 4 phép lai (P$_{1}$, P$_{2}$, P$_{3}$ và P$_{4}$) giữa các cặp bố mẹ khác nhau, thu được kết quả F$_{1}$ được mô tả ở Bảng 2. Biết rằng không xảy ra đột biến; nếu có hoán vị gene thì hoán vị gene có thể xảy ở một bên đực hoặc cái,hoặc xảy ra hoán vị cả hai giới với tần số hoán vị như nhau.

Bảng 2.

pUC18 là một plasmid nhân tạo được sử dụng làm vector chuyển gene vào tế bào vi khuẩn.

Trong đó chứa gene amp$^{R}$ ( kháng lại kháng sinh ampcillin), gene lacZ$^{‘}$ kèm promotor của operon lac( gene này chỉ mã hóa đoạn α-peptide của enzyme β-galactosidase), vị trí khởi đầu sao chép Ori và vùng chứa nhiều vị trí cắt của enzyme cắt giới hạn(MCS) như PstI,EcoRI,….( hình chiếc kéo). Khi enzyme cắt mở vòng plasmid ở vùng MCS, gene lacZ$^{‘}$bị chia đôi và gene cần chuyển sau đó sẽ được gắn vào vị trí này nhờ enzyme nối ligase, điều này cũng làm gene lacZ bị mất chức năng.Người ta sử dụng plasmid trên dùng làm thể truyền tạo DNA tái tổ hợp với gene pdc mã hóa enzyme sản xuất ethanol.

Chủng nhận vector tái tổ hợp chủng E.coli mang đột biến lacZ∆M15( mất đoạn mã hóa đoạn α-peptide của enzyme β-galactosidase). Nếu gene lacZ$^{‘}$ còn chức năng thì sẽ có thể bổ sung cho gene lacZ∆M15 để tạo enzyme β-galactosidase hoàn chỉnh. Quy trình nỳ tóm tắt như hình trên. Để nhận biết dòng vi khuẩn chuyển gene thành công, các nhà khoa học thêm vào môi trường nuôi cấy các hợp chất có hoạt tính sau:

Khuẩn lạc E.coli mọc trên đĩa petri có thể là màu trắng hoặc xanh dương ( màu của X-gar bị thủy phân)

Từ thông tin cung cấp mỗi phát biểu sau đây đúng hay sai?

Phần III. Trắc nghiệm trả lời ngắn. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 6.

ở loài vi khuẩn chỉ tồn tại một điểm khởi đầu sao chép ( Ori site) duy nhất trong bộ gene của nó. Nếu enzyme DNA polymerase hoạt động gắn nucleotide với tốc độ 10000 cặp nu/ phút theo mỗi hướng và các tế bào vi khuẩn sao chép toàn bộ gene của chúng sau mỗi 20 phút, thì kích thước của bộ gene vi khuẩn là a x10$^{5}$ nucleotide. Hãy tính giá trị của a

Em bé “ba bố mẹ” được sinh ra bằng phương pháp IVF (thụ tinh trong ống nghiệm). Em bé này được sinh ra từ hợp tử hoặc trứng đã được biến đổi gene và có DNA của mẹ ruột, cha ruột và một người hiến tặng trứng. Kỹ thuật này cho phép thay thế ti thể mang gene gây bệnh nan y về tim, gan, rối loạn não bộ, mù và loạn dưỡng cơ... của người mẹ ruột bằng ti thể lành mạnh của người hiến tặng.

Có hai phương thức có thể tạo ra em bé “ba bố mẹ”. Mỗi phương thức được tóm lược bằng 3 bước theo 2 sơ đồ sau:

(1) Em bé được tạo ra bằng cả hai phương thức trên đều không mang đặc điểm di truyền qua tế bào chất của mẹ ruột.

(2) Em bé có cặp NST giới tính là XX hoặc XY.

(3) Cả 2 phương thức tạo ra em bé “ba bố mẹ” đều phải tiêu huỷ một hợp tử.

(4) Em bé mang hệ gene của 3 người: bố, mẹ ruột và người hiến tặng.

Nhận định không đúng về em bé “ba bố mẹ” là nhận định số mấy?

Bằng phương pháp nghiên cứu phân tử, người ta có thể phát hiện sớm được những bệnh và hội chứng di truyền sau đây ở người?
(1) Hội chứng Edward.
(2) Hội chứng Patau.
(3) Hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải (AIDS).
(4) Bệnh thiếu máu hồng cầu hình liềm.
(5) Bệnh máu khó đông.

Hãy viết liên tục thứ tự các đáp án đúng có thể xảy ra ?

Chứng bạch tạng là do thiếu melanin trong các tế bào da, đặc biệt là các tế bào chân lông. Sự tổng hợp sắc tố này qua hai phản ứng.

Phản ứng thứ nhất: Chất tiền thân P biến đổi thành tirozin dưới tác dụng của E$_{1}$.

Phản ứng thứ hai: tirozin biến thành melanin dưới tác dụng của E$_{2}$.

Khi phân tích tế bào chân tóc của hai cá thể A (nam) và B (nữ) đều bị bạch tạng người ta thấy chúng đều có chất tiền thân P.Nhưng khi nhúng chân một số sợi tóc của A và B vào dung dịch có tirozin tóc của B có màu đen melanin còn của A thì không.

Biết rằng E$_{1}$ và E$_{2}$ là sản phẩm sinh tổng hợp của các gen trội nằm trên các nhiễm sắc thể khác nhau, các gen lặn đột biến không tạo ra enzim.

Một cặp vợ chồng đều bị bạch tạng sinh con đầu lòng không bị bệnh. Xác suất sinh đứa thứ hai bị bệnh là bao nhiêu?

(1) 0%; (2) 50%; (3) 25%; (4)75%;

Hãy viết liên tục thứ tự các đáp án đúng có thể xảy ra ?

Ở một loài thú, khi nghiên cứu sự di truyền tính trạng màu mắt do một gene quy định. Cho bố, mẹ thuần chủng mắt đỏ lai với mắt trắng, được F1 toàn mắt đỏ, sau đó người ta cho con cái F1 lai với các con đực mắt đỏ trong quần thể, đời F2 thu được số lượng cá thể đực bằng cá thể cái.

Giới cái có sự phân li kiểu hình theo tỉ lệ 2 con mắt đỏ: 1 con mắt trắng.

Giới đực có sự phân li kiểu hình theo tỉ lệ 5 con mắt đỏ: 1 con mắt trắng

Nếu cho con đực mắt đỏ F2 lai với con cái mắt đỏ F2 thì tỉ lệ kiểu hình mắt trắng ở F3 là bao nhiêu ( làm tròn sau dấu phẩy hai chữa số)