Đề thi HSG Sinh học 12 Cụm THPT Sở Hải Phòng có đáp án

PHẦN I. Câu trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 25.

Trong điều trị bệnh rối loạn suy giảm miễn dịch (SCID) ở người do đột biến gene, không tổng hợp enzyme adenosine deaminase (ADA), các nhà khoa học sử dụng vector chuyển gene ADA bình thường vào tế bào gốc tủy của bệnh nhân SCID. Liệu pháp gene đã được sử dụng trong trường hợp này là gì?

Hình 11 mô tả các allele của ba gene A, B và C đã nhân đôi trong giảm phân ở một nhóm tế bào sinh tinh. Cho biết khoảng cách giữa gene A và B là 20 cM. Khi kết thúc giảm phân, giao tử A$_{1}$B$_{2}$C$_{2}$chiếm tỷ lệ bao nhiêu?

Khi tiến hành đo chỉ số đường huyết của bác X ở các thời điểm khác nhau trong ngày, các kĩ thuật viên đã thu được kết quả thể hiện qua đồ thị Hình 2.

Chọn phương án trả lời đúng:

Hình dưới đây mô tả khái quát quá trình phiên mã diễn ra trong tế bào của một cơ thể sinh vật.

Xác định đầu 3’ trên các mạch polynucleotide tương ứng với các vị trí A, B, C, D, E, F?

Các nhà khoa học thực hiện giải mã di truyền như sau: Tạo ra các phân tử mRNA nhân tạo rồi cho các phân tử mRNA nhân tạo vào các ống nghiệm chứa 20 loại amino acid và các thành phần cần thiết cho quá trình dịch mã. Kết quả thí nghiệm được mô tả ở bảng dưới đây:

Biết rằng khi dịch mã một mRNA nhân tạo không có tín hiệu khởi đầu cụ thể, ribosome có thể đọc mã từ bất kì vị trí nào trên phân tử mRNA. Theo lí thuyết, thí nghiệm này có thể giúp các nhà khoa học xác định chính xác bao nhiêu loại mã di truyền mã hoá các loại amino acid?

Hình bên là hình ảnh điện di trình tự hai gene (A và B, mỗi gene có 2 allele) của một con gà con (C), là con của gà mẹ (M) và một trong sáu gà trống (Tr) trong một quần thể. Gà trống thứ mấy là cha của gà con (C) trong số 6 gà trống có kiểu gene tương ứng như hình bên?

Thí nghiệm được thực hiện trên đất canh tác 2 vụ lúa ở vụ Mùa 2017 tại thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh. Các giống lúa tham gia thí nghiệm gồm HDT8, Kim Cương 111, Thiên ưu 8 và Bắc thơm 7. Kết quả thí nghiệm cho thấy các giống lúa có thời gian sinh trưởng từ 103 đến 110 ngày, trong đó giống Kim cương 111 có thời gian sinh trưởng ngắn nhất (chỉ 103 ngày). Sự tích luỹ chất khô của giống Thiên ưu 8 cao nhất trong tất cả các thời kì theo dõi. Sâu bệnh hại gồm sâu đục thân, rầy nâu, sâu cuốn lá, bệnh đạo ôn và khô vằn, song bị nhiễm nhẹ với bệnh đạo ôn, bệnh bạc lá, đốm nâu, bị hại nhẹ bởi sâu cuốn lá. Kết quả năng suất của các giống lúa được thể hiện trong bảng sau:

Bảng năng suất và các yếu tố cấu thành năng suất của các giống lúa trong thí nghiệm

Trong các nhận định sau đây, nhận định nào đúng?

Hình 2 mô tả mao mạch bao quanh một phế nang ở phổi của người bình thường. Trong đó A là phế nang, B là mao mạch, mỗi chữ cái X, Y, Z đánh dấu một vị trí trên mao mạch. Nhận định nào sau đây là đúng nhất?

Phả hệ ở hình dưới đây mô tả sự di truyền 2 bệnh ở người: Bệnh p do một trong hai allele của một gene quy định, bệnh M do một trong hai allele của một gene nằm ở vùng không tương đồng trên nhiễm sắc thể giới tính X quy định. Biết rằng không xảy ra đột biến. Theo lí thuyết, có bao nhiêu phát biểu sau đây đúng?

I. Người số (4) không mang allele quy định bệnh P.

II. Người số (13) có kiểu gene dị hợp tử về một cặp gene.

III. Xác suât sinh con thứ nhất chi bị bệnh p của cặp (12) - (13) là 7/48.

IV. Xác suất sinh con thứ nhất là con trai và chỉ bị bệnh P của cặp (12) - (13) là 1/16.

Ở 1 loài thực vật, Xét 2 gene, mỗi gene có 2 allele trội lặn hoàn toàn. Biết rằng 2 gene này nằm trên 2 cặp NST khác nhau. Allele A đột biến thành allele a, allele b đột biến thành allele B. Trong quần thể của loài trên, xét 5 cơ thể có kiểu gene như sau: AABb; AAbb; AaBb; aaBB; Aabb. Trong các nhận định sau, có bao nhiêu nhận định đúng?

I. Có 3 thể đột biến.

II. Số kiểu gene đột biến là 4.

III. Số kiểu gene thuần chủng bình thường là 1.

IV. Có 3 cơ thể có thể tạo ra 50% giao tử bình thường và 50% giao tử đột biến.

Hình dưới đây mô tả quá trình phiên mã diễn ra trên 1 đoạn phân tử DNA.

Phát biểu nào sau đây không đúng?

Hình 6 thể hiện sự thay đổi áp lực và thể tích máu trong tâm thất trái ở 3 người (A, B, C) khác nhau. Biết người A là người bình thường. Một bệnh nhân bị nôn nhiều lần trong ngày, cơ thể mất nước và mất nhiều dịch vị. Nhận định nào sau đây sai?

Hình 6

Hình dưới đây mô tả số lượng NST ở một tế bào soma thuộc đột biến đa bội cùng nguồn. Bộ NST của tế bào này là

Hình 2 mô tả thời điểm bắt đầu một thí nghiệm về sự thoát hơi nước của hai chồi cây. Thí ngiệm được bố trí đúng quy chuẩn. Dự đoán về chỉ số trên cân bằng lò xo ở mỗi chồi sau ba ngày nào sau đây là dễ xảy ra nhất?

Các đột biến ở gene ᵦ-globin mã hóa chuỗi polypeptide tạo nên Hemoglobin ở người gây ra bệnh ᵦ-thalassemia, dẫn đến tình trạng thiếu máu đe dọa tính mạng. Hàng nghìn người mắc bệnh này đã được xác định tại các phòng khám trên toàn thế giới, các bác sĩ và nhà khoa học đã nghiên cứu kỹ lưỡng cơ sở phát sinh bệnh của nhiều người trong số các bệnh nhân này. Gene ᵦ-globin và vị trí của một số đột biến được thể hiện ở Hình 3. Sơ đồ cho thấy gene bình thường với promoter và ba exon của nó. Vị trí của 5 đột biến thể hiện bằng các mũi tên. DNA, RNA và protein của một người bình thường (ĐC) và 5 bệnh nhân (từ 1 đến 5) được hiển thị thông qua kết quả Southern blot, Northern blot và Western blot tương ứng với số thứ tự. Hãy xác định vị trí xảy ra đột biến trên gene ᵦ-globin ứng với mỗi bệnh nhân (từ 1 đến 5).

Một nhóm sinh viên y khoa thực hiện thí nghiệm để đánh giá tác động của nồng độ muối (NaCl) lên áp suất thẩm thấu huyết tương và phản ứng sinh lý của cơ thể người. Tham gia thí nghiệm có 3 nam tình nguyện viên đều khỏe mạnh (20 – 22 tuổi), cùng chiều cao, cân nặng. Mỗi người sẽ lần lượt uống 500 mL nước cất, 500 mL NaCl 0,9% và 500 mL NaCl 3% vào 3 ngày khác nhau. 60 phút sau khi uống, đo thể tích nước tiểu và cảm giác khát của mỗi người. Các chỉ số theo dõi được thể hiện ở bảng sau:

Giải thích nào sau đây đúng về hiện tượng trên?

Hình dưới đây minh hoạ cho quy trình sản xuất vaccine COVID-19 (AstraZeneca và Johnson & Johnson) được sản xuất bằng công nghệ di truyền trong đó sử dụng virus là vector.

PHẦN II. Câu trắc nghiệm đúng sai. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 5. Trong mỗi ý a), b), c), d), ở mỗi câu thí sinh chọn đúng hoặc sai.

Hình 7 mô tả cơ chế biểu hiện thông tin di truyền ở vi khuẩn E.coli, là một loại vi khuẩn Gram âm sống trong đường tiêu hóa của người . Chiều mũi tên là chiều trượt của enzyme RNA polymerase. Các điểm A, B, C, D, E chưa được chú thích trên hình.

Một loài thực vật lưỡng bội, allele A quy định hoa đỏ, allele a quy định hoa trắng; allele B quy định thân cao, allele b quy định thân thấp. Sự biểu hiện kiểu hình của các kiểu gene ở các nhiệt độ khác nhau được mô tả tóm tắt trong bảng bên. Cho cây (P) có kiểu hình hoa hồng, thân cao tự thụ phấn, thu được một lượng lớn hạt F$_{1}$. Đem các hạt F$_{1}$ trồng ở nhiệt độ 34°C thì thu được 38% cây hoa hồng, thân cao.

Biết không xảy ra đột biến và quá trình giảm phân diễn ra bình thường và giống nhau giữa các cây. Môi trường sống của các cây đang xét chỉ ở mức 18$^{o}$C hoặc 34$^{o}$C.

Một nhóm học sinh thực hiện một thí nghiệm như minh họa ở hình sau:

Lấy 4 ống nghiệm, mỗi ống đều chứa nước có chất chỉ thị nhưng không làm ảnh hưởng lớn đến hoạt động sống của sinh vật. Ban đầu nước chứa chất chỉ thị có màu hồng, nếu lượng CO$_{2}$trong ống nghiệm tăng, nước chuyển màu vàng. Nếu lượng CO$_{2}$ trong ống nghiệm giảm thì nước chuyển màu tím. Các ống nghiệm được đậy kín bằng nút cao su.

Ống 1: Cho vào đó 1 cành rong và để ống 1 ở ngoài sáng.

Ống 2: Cho vào đó 1 cành rong, bọc kín ống 2 bằng túi đen và để ở ngoài sáng.

Ống 3: Cho vào đó các con ốc và để ở ngoài sáng.

Ống 4: Cho vào đó 1 cành rong và các con ốc, để ở ngoài sáng.

Sau 2 giờ nhóm học sinh quan sát các ống nghiệm thấy màu của chất chỉ thị có thay đổi. Mỗi nhận định sau đây đúng hay sai?

Để nghiên cứu tác động của hai loại thuốc mới (thuốc X và Y) nhằm ngăn cản quá trình nhân lên của một loại virus gây bệnh ở người thông qua quá trình biểu hiện gene (phiên mã, dịch mã) trong tế bào vật chủ, người ta tiến hành thử nghiệm hai loại thuốc trên tế bào người bệnh nhiễm virus này trong điều kiện phòng thí nghiệm. Hàm lượng mRNA và protein virus lần lượt được mô tả trong hình bên dưới. Biết các điều kiện thí nghiệm như nhau, mẫu đối chứng không dùng thuốc. Mỗi nhận định sau về kết quả thí nghiệm là đúng hay sai?

PHẦN III. Câu trắc nghiệm trả lời ngắn. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 5.

Ở ruồi giấm, xét 3 cặp gene quy định 3 loại tính trạng, mỗi gene có 2 allele, allele trội là trội hoàn toàn. Phép lai P: ♀ trội 3 tính trạng × ♂ trội 3 tính trạng, thu được F$_{1}$ gồm 12 loại kiểu hình, 28 loại kiểu gene về cả 3 tính trạng; loại kiểu hình trội về 3 tính trạng do 12 loại kiểu gene qui định, các cá thể mang 6 allele trội chiếm tỉ lệ 5%. Ở F$_{1}$ chọn các cá thể đực có kiểu hình trội 3 tính trạng giao phối ngẫu nhiên với các cá thể cái trội 2 trong 3 tính trạng, F$_{2}$xuất hiện tối đa bao nhiêu loại kiểu gene. Biết diễn biến quá trình giảm phân tạo giao tử diễn ra bình thường, tỉ lệ sống sót của các giao tử cả hai giới ngang nhau.

Ở ruồi giấm (Drosophila melanogaster), mắt dẹt là kiểu hình đột biến do allele B quy định, trội hoàn toàn so với mắt bình thường (mắt kiểu dại) được quy định bởi allele B$^{+}$; ngoài ra, có một locus gene quy định sự phát triển phôi, trong đó allele I$^{+}$ quy định phôi phát triển bình thường trội hoàn toàn so với I làm phôi chết sớm. Hai locus này liên kết với nhau ở vùng không tương đồng của nhiễm sắc thể giới tính X. Thực hiện một phép lai được mô tả như hình bên.

Nếu không có đột biến xảy ra, với dự kiến đời con có 300 cá thể thì tổng số cá thể đực mắt dẹt và cái mắt dại là bao nhiêu?

Một cặp vợ chồng đến tư vấn di truyền sau khi người vợ bị sảy thai liên tiếp và chưa sinh được người con nào. Khi phân tích bộ NST của cặp vợ chồng, người chồng bị chuyển đoạn giữa NST số 14 và NST số 21, còn người vợ có bộ NST bình thường. Hình 4 dưới đây minh họa cho 6 khả năng của bộ NST trong tinh trùng người chồng, trong đó, màu đen là NST số 14, màu trắng là NST số 21.

Trong 6 khả năng nói trên, có bao nhiêu trường hợp con sinh ra không mắc hội chứng Down?

Một dạng bệnh điếc ở người do đột biến gene lặn trên nhiễm sắc thể X gây ra. Một người đàn ông mắc dạng điếc này kết hôn với một người phụ nữ bình thường. Họ phát hiện giữa họ có mối quan hệ huyết thống với nhau. Một phần cây phả hệ được ghi lại ở Hình 2.

Hãy tính xác suất để họ có thể sinh được một bé trai bình thường là bao nhiêu %? ( làm tròn còn 3 số)

Hai hình dưới (hình 1.1 và hình 1.2) đây mô tả các cách mà tế bào nhân thực tạo ra các mRNA khác nhau từ một đoạn DNA. Có mấy loại phân tử mRNA trưởng thành có thể tạo ra từ 2 hình đó?