Đề thi HSG Sinh học 12 Cụm 9 Trường THPT Sở Phú Thọ lần 3 có đáp án

PHẦN I. TRẮC NGHIỆM (15 điểm)

Phương pháp phân tích DNA có bao nhiêu ứng dụng thực tiễn sau đây?

I. Xác định quan hệ huyết thống.

II. Xác định nghi phạm trong truy tìm tội phạm.

III. Xác định nguyên nhân gây bệnh di truyền.

IV. Nghiên cứu phát sinh chủng loại thông qua so sánh mức độ tương đồng giữa phân tử DNA của các đối tượng sinh học.

Khi nói về cấu trúc và chức năng của protein, có bao nhiêu phát biểu sau đây đúng?

I. Protein có cấu trúc đa phân với đơn phân là các acid amin

II. Protein bị biến tính bởi nhiệt độ, pH, áp suất…

III. Protein tham gia cấu tạo nên tế bào và cơ thể.

IV. Protein có chức năng mang và truyền đạt thông tin di truyền.

Trong các phát biểu về quá trình nguyên phân sau đây, có bao nhiêu phát biểu đúng?

I. Nếu trong kì đầu của quá trình nguyên phân bình thường, 1 tế bào có 60 chromatid. Khi kết thúc nguyên phân, mỗi tế bào con sẽ có 30 chiếc nhiễm sắc thể

II. Một hợp tử của ruồi giấm (2n = 8) nguyên phân 4 đợt liên tiếp thì số NST kép ở kì đầu của lần nguyên phân tiếp theo là 128.

III. Có 8 phân tử DNA nhân đôi 3 đợt bằng nhau sẽ tạo ra 112 mạch polinucleotide mới lấy nguyên liệu hoàn toàn từ môi trường nội bào.

IV. Trong kì trung gian, sự nhân đôi DNA và NST diễn ra ở pha G1.

Hai tế bào dưới đây là của cùng một cơ thể lưỡng bội có kiểu gene AaBb. Cho các nhận định sau, có bao nhiêu nhận định đúng?

(1) Tế bào 1 đang giảm phân và tế bào 2 đang nguyên phân.

(2) Nếu giảm phân bình thường thì các tế bào con của tế bào 1 sẽ có kiểu gene AB và Ab hoặc ab và aB

(3) Ở tế bào 1, nếu hai NST kép chứa allele A và a của tế bào cùng di chuyển về một cực của tế bào thì kết thúc phân bào sẽ tạo ra các tế bào con có kiểu gene là AaB và b hoặc Aab và B.

(4) Nếu 2 chromatid chứa allele a của tế bào 2 không phân li bình thường, các NST kép khác phân li bình thường thì sẽ tạo ra 2 tế bào con là aaB và B.

Để tìm hiểu về quá trình quang hợp ở thực vật, một học sinh đưa một cây vào chuông thủy tinh có nồng độ CO$_{2}$ ổn định và tiến hành điều chỉnh cường độ chiếu sáng. Sau một thời gian làm thí nghiệm, đo các thông số, học sinh viết vào nhật kí thí nghiệm các nội dungsau:

I. Ở điểm bù ánh sáng, không có sự tích lũy chất hữu cơ.

II. Tính từ điểm bù ánh sáng đến điểm bão hòa ánh sáng, cường độ chiếu sáng tăng dần thì lượng chất hữu cơ tích lũy trong lá tăng.

III. Thay đổi cường độ chiếu sáng có ảnh hưởng đến lượng chất hữu cơ tích lũy trong lá.

IV. Trong mọi trường hợp, tăng cường độ chiếu sáng sẽ dẫn đến tăng năng suất quang hợp.

Số ghi chú chính xác là:

Cho sơ đồ sau

Tinh bột

↓ (1) Thủy phân

Glucose

↓ (2) Đường phân

Pyruvate

↓

Acid béo → Acetyl–CoA

↓ (3) Chu trình Crep (ti thể)

CO₂ + NADH + FADH₂

↓ (4) Chuỗi truyền electron

ATP + H₂O

Một nhóm học sinh tiến hành thí nghiệm trên hai mẫu hạt đậu đang nảy mầm:

Kết luận hợp lý nhất về nguồn nguyên liệu hô hấp chủ yếu của mẫu B là:

Dựa vào hình 8, đường cong nào có khả năng thể hiện đáp ứng insulin trong máu của người bình thường, bệnh nhân tiểu đường type 1 và bệnh nhân tiểu đường type 2 sau khi uống glucose?

Hai loại mẫu tế bào khác nhau (mẫu A và mẫu B) phân lập từ cùng một người được xử lý để phá màng tế bào. Sau đó tiến hành li tâm phân đoạn các thành phần trong từng mẫu. Kết quả thí nghiệm được thể hiện như hình sau:

Dựa vào kết quả thí nghiệm ở hình bên, chức năng nào dưới đây phù hợp nhất với tế bào A?

Cho các phát biểu sau:

I. Trao đổi khí qua bề mặt cơ thể gặp ở ngành Ruột khoang, Giun dẹp, Giun đốt và lớp Lưỡng cư.

II. Trao đổi khí qua hệ thống ống khí độc lập với hệ tuần hoàn gặp ở côn trùng và một số chân khớp sống trên cạn.

III. Mỗi bên mang cá xương có 4 cung mang, trên mỗi cung mang có hàng trăm phiến mang và trên mỗi phiến mang có nhiều sợi mang.

IV. Trong phổi của chim, phế quản phân nhánh nhỏ dần và tận cùng là các phế nang.

Những phát biểu đúng là:

Nghiên cứu cơ chế nhân đôi DNA của 1 loài sinh vật trong phòng thí nghiệm, các nhà khoa học thu được kết quả như hình dưới đây. Giả sử có 3 phân tử DNA nặng (DNA có cấu tạo hoàn toàn từ N$^{15}$) cùng tiến hành nhân đôi trong môi trường chỉ chứa N$^{14}$. Sau thời gian 2 giờ nuôi cấy thu được số phân tử DNA nhẹ (DNA được cấu tạo hoàn toàn từ N$^{14}$) gấp 31 lần số DNA lai (DNA cấu tạo từ N$^{14}$ và N$^{15}$). Theo lí thuyết, có bao nhiêu nhận định sau đây về quá trình nhân đôi DNA này là đúng?

I. Thí nghiệm này chứng minh DNA nhân đôi theo nguyên tắc bán bảo toàn.

II. Thời gian thế hệ của loại tế bào chứa DNA này là 30 phút.

III. Tổng số mạch polinucleotit chỉ chứa N14 là 378.

IV. Số phân tử DNA nhẹ tạo ra sau 1 giờ là 18.

Hình dưới đây mô tả sơ đồ 3 gene A, B, C cùng nằm trên một phân tử DNA ở một loài vi khuẩn. Mũi tên ở mỗi gene chỉ vị trí bắt đầu phiên mã và hướng phiên mã của gene đó.

Theo lí thuyết, phát biểu nào sau đây đúng?

Nghiên cứu một chủng vi khuẩn E.coli bị đột biến, khi môi trường không có lactose nhưng enzyme phân giải lactose vẫn được tạo ra. Dựa theo mô hình hoạt động của Operon Lac, có bao nhiêu giải thích sau đây phù hợp về hiện tượng trên?

I. Gene điều hòa (R) bị đột biến và tạo ra protein ức chế bị thay đổi cấu hình không gian ba chiều.

II. Gene điều hòa (R) bị đột biến và không tạo được protein ức chế.

III. Vùng vận hành (O) bị đột biến và không liên kết được với protein ức chế.

IV. Gene cấu trúc (Z, Y, A) bị đột biến làm tăng khả năng biểu hiện của gene.

Hình bên dưới mô tả các đầu dính so le được cắt bởi enzyme restrictase.

Đầu dính nào đã được tạo ra khi cắt cùng một loại enzyme restrictase?

Loài cải bắp có 2n =18. Trên mỗi cặp nhiễm sắc thể xét một gene có 2 allele. Trong các phát biểu sau đây, có bao nhiêu phát biểu đúng?

I. Loài này có 18 loại thể 3.

II. Ở các đột biến thể một có 118098 loại kiểu gene.

III. Ở các đột biến thể ba có 236196 loại kiểu gene.

IV. Loài này có 9 loại thể một.

Một loài động vật, xét 2 cặp gene cùng nằm trên 1 cặp nhiễm sắc thể thường; mỗi gene quy định một tính trạng, mỗi gene đều có 2 allele và các allele trội là trội hoàn toàn. Biết rằng không xảy ra đột biến. Theo lí thuyết, có bao nhiêu dự đoán sau đây đúng?

I. Lai hai cá thể với nhau có thể thu được đời con gồm toàn cá thể dị hợp tử về 1 cặp gene.

II. Lai hai cá thể với nhau có thể thu được đời con có 5 loại kiểu gene.

III. Cho cơ thể dị hợp tử về 2 cặp gene lai với cơ thể dị hợp tử về 1 cặp gene, thu được đời con có số cá thể dị hợp tử về 2 cặp gene chiếm 25%.

IV. Lai hai cá thể với nhau có thể thu được đời con có kiểu hình phân li theo tỉ lệ 3 : 1.

Ở một loài thực vật, allele A quy định lá nguyên trội hoàn toàn so với allele a quy định lá xẻ; Allele B quy định hoa đỏ trội hoàn toàn so với allele b quy định hoa trắng. Cho cây lá nguyên, hoa đỏ giao phấn với cây lá nguyên, hoa trắng (P), thu được F$_{1}$ gồm 4 loại kiểu hình, trong đó, số cây lá nguyên, hoa đỏ chiếm tỉ lệ 40%. Biết rằng không xảy ra đột biến, theo lí thuyết, có bao nhiêu khẳng định sau đây đúng?

(1) Ở đời F$_{1}$ có tổng số 7 kiểu gene.

(2) Khoảng cách giữa 2 gene A và B là 40cM.

(3) Ở F$_{1}$, số cây lá nguyên, hoa trắng thuần chủng chiếm tỉ lệ 10%.

(4) Ở đời F$_{1}$ có 3 kiểu gene quy định kiểu hình lá nguyên, hoa trắng.

Cho sơ đồ phả hệ mô tả sự di truyền một bệnh ở người do một trong hai allele của một gene qui định, allele trội là trội hoàn toàn.

Biết rằng không xảy ra đột biến mới và người đàn ông II. 4 đến từ một quần thể khác đang ở trạng thái cân bằng di truyền có tần số allele gây bệnh là 0,2. Xác suất để IV. 10 không mang allele gây bệnh là bao nhiêu?

Sơ đồ thí mô tả thí nghiệm: hai gene (Aa, Bb) quy định enzyme tham gia vào con đường chuyển hóa tạo ra màu vỏ ốc Physa heterostroha, hai gene này nằm trên hai cặp NST khác nhau:

Có bao nhiêu nhận định sau đây đúng?

I. Màu vỏ ốc do 2 gene alelle với nhau cùng quy định.

II. Ốc vỏ nâu có tối đa 4 kiểu gene, ốc vỏ trắng có tối đa 5 kiểu gene.

III. Khi có mặt của 2 gene trội không alelle với nhau (A và B) thì tạo được sản phẩm của 2 gene trội (enzyme A và enzyme B) cùng tham gia chuỗi phản ứng chuyển hóa tiền chất không màu (vỏ trắng) thành nâu (vỏ nâu).

IV. Trong chuỗi phản ứng mà thiếu 1 trong 2 loại enzyme A hoặc B hoặc cả 2 thì đều không có khả năng chuyển hóa tiền chất không màu (vỏ trắng) thành vỏ nâu. Nên biểu hiện kiểu hình vỏ ốc nâu.

PHẦN II: TRẮC NGHIỆM ĐÚNG/SAI (4 điểm ). Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 4. Trong mỗi ý a), b), c), d) ở mỗi câu, thí sinh chọn đúng hoặc sai

Xác định tính đúng/sai của các phát biểu sau đây về quang hợp ở thực vật.

Dưới đây là trình tự một mạch mã gốc của một đoạn gene mã hoá cho một chuỗi polypeptide bao gồm 10 acid amin:

3’ - TAC GGT CAA TCT GGT TCT GGT TCT TCT GAG CAA - 5’.

Khi chuỗi polypeptide do đoạn gene này mã hóa bị thủy phân, người ta thu được các loại acid amin và số lượng của nó được thể hiện trong bảng dưới (trừ bộ ba đầu tiên mã hóa Methionine). Theo lí thuyết, có bao nhiêu phát biểu sau đây đúng?

Ở chó Labrador, màu sắc lông do 2 locus gene phân li độc lập quy định. Những con chó của dòng này sẽ có thể có lông vàng, đỏ hoặc đen tùy thuộc vào sự có mặt của các sắc tố. Sự tương tác giữa các gene quy định kiểu hình được mô tả ngắn gọn như sau:

Hãy cho biết nhận định nào sau đây Đúng hay Sai?

Ở một loài thực vật có hoa, xét ba tính trạng khác nhau: màu sắc hoa, chiều dài thân và hình dạng lá; mỗi tính trạng tuân theo một quy luật di truyền khác nhau và các gene quy định các tính trạng phân li độc lập với nhau. Các nhà khoa học đã tiến hành nghiên cứu ba tính trạng trên để xác định quy luật di truyền đã chi phối. Khi cho lai các dòng thuần có kiểu hình khác nhau thu được những kết quả như sau:

Giả sử tất cả các cây con được sinh ra đều khỏe mạnh và đều tham gia sinh sản bình thường; không có đột biến xảy ra và không chịu sự chi phối của môi trường.

PHẦN III: CÂU TRẮC NGHIỆM TRẢ LỜI NGẮN (3 điểm). Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 6.

Hình dưới đây thể hiện một nhóm gồm 7 tế bào sinh tinh đều có kiểu gene AaBb đang ở kì giữa và kì cuối giảm phân I theo 3 trường hợp; trong đó có 4 tế bào diễn ra theo trường hợp 1; 1 tế bào diễn ra theo trường hợp 2; 2 tế bào diễn ra theo trường hợp 3; các giai đoạn còn lại của giảm phân diễn ra bình thường. Kết thúc giảm phân số loại giao tử tạo ra là bao nhiêu?

Ở một loài thực vật, tính trạng màu hoa do ba gene không allele phân li độc lập quy định tương tác theo kiểu bổ sung, mỗi gene có hai allele. Tiến hành các phép lai, kết quả thu được kiểu hình của đời con thể hiện ở bảng dưới đây:

Biết rằng các cây hoa trắng (a), (b), (c) đều thuần chủng. Theo lí thuyết, có bao nhiêu phát biểu sau đây về tính trạng này là đúng?

I. Nếu cho cây F$_{1}$ của phép lai 3 lai với cây đồng hợp tử lặn về ba cặp gene thì đời con có tỉ lệ kiểu hình là 7 hoa đỏ :1 hoa trắng.

II. Nếu cho cây F$_{1}$ của phép lai 3 lai với cây hoa trắng (a) thì đời con có tỉ lệ kiểu hình là 3 hoa đỏ : 1 hoa trắng.

III. Nếu cho cây F$_{1}$ của phép lai 3 tự thụ phấn thì đời con có tỉ lệ kiểu hình là 27 hoa đỏ: 37 hoa trắng.

IV. Nếu cho cây F$_{1}$ của phép lai 1 tự thụ phấn thì đời con có tỉ lệ kiểu hình là 100% hoa trắng.

Nhằm xác định các gene tham gia vào con đường sinh tổng hợp Phenylalanine ở nấm đơn bội Neiwospora, người ta đã phân lập được ba chủng đột biến đơn gene cần có Phenylalanine để sinh trưởng. Các chủng đột biến này thể hiện khả năng mọc khác nhau trong các môi trường nuôi cấy có bổ sung các chất nằm trong chuỗi sinh tổng hợp Phenylalanine (Bảng 1). Biết rằng, các gene bị đột biến nằm trên các NST khác nhau. Trong các nhận định sau có bao nhiêu nhận định đúng.

(1). Chủng đột biến 1 xảy ra ở phản ứng cuối cùng của chuỗi sinh tổng hợp.

(2). Chorismate là chất đầu tiên của chuỗi sinh tổng hợp, và đột biến 2 ảnh hưởng đến chuỗi sinh tổng hợp ngay sau chorismate.

(3). Chủng đột biến 3 xảy ra trước khi tạo thành phenylpyruvate và phenylalanine, nhưng ở giai đoạn sau của chuỗi sinh tổng hợp.

(4). Thứ tự xuất hiện các chúng đột biến là chủng 3 → Chủng 2 → Chúng 1

PHẦN IV: TỰ LUẬN (5 điểm) gồm 3 câu, thí sinh làm từ câu 1 đến câu 3

(2điểm):

a. (1 điểm): Tại sao nói thoát hơi nước ở lá là một tai họa tất yếu của cơ thể thực vật?

b. (1 điểm):

+) Loại đột biến gene nào chỉ ảnh hưởng đến thành phần của 1 bộ ba mã hoá? Đột biến đó xảy ra ở vị trí nào trong gene cấu trúc sẽ có ảnh hưởng nghiêm trọng nhất đến quá trình dịch mã?

+) Nêu những điều kiện đảm bảo cho loại đột biến đó được di truyền qua các thế hệ cơ thể ở những loài sinh sản hữu tính?

(1.0điểm): Một operon giả thuyết có trình tự A B C D E, nhưng chưa biết vị trí của operator và promoter. Gene quy định chất ức chế nằm xa operon này. Đột biến mất đoạn ở những phần khác nhau của operon được sử dụng để lập bản đồ (Hình 10). Các mất đoạn này được xác định như sau: Mất đoạn 2 và 3 sinh ra RNA ở mức độ nhất định. Mất đoạn 4 và 5 không tổng hợp RNA. Hãy xác định vị trí của promoter và operator.

(2,0 điểm).

a. Khi cho giao phấn giữa 2 cây thân cao, hoa đỏ có kiểu gene khác nhau (P) thu được F$_{1}$ có kiểu hình phân li theo tỉ lệ 0,56 cây thân cao, hoa đỏ : 0,19 cây thân cao, hoa vàng : 0,19 cây thân thấp, hoa đỏ : 0,06 cây thân thấp, hoa vàng. Biết rằng mỗi tính trạng do 1 gene quy định, gene nằm trên NST thường. Theo lí thuyết, xác định quy luật di truyền chi phối các tính trạng và xác định kiểu gene của P.

b. Ở ruồi giấm, cho giao phối giữa các cá thể chân ngắn và chân dài với nhau (P), thu được F$_{1}$ đồng loạt chân ngắn. Cho F$_{1}$ tạp giao với nhau, thu được F$_{2}$. Cho F$_{2}$ tiếp tục tạp giao với nhau, thu được F$_{3}$ có kiểu hình phân li theo tỉ lệ 13 chân ngắn : 3 chân dài. Cho biết tính trạng do 1 gene quy định. Theo lí thuyết, biện luận và viết sơ đồ lai từ P đến F$_{3}$.