TopStudy

Toán · Lớp 12

Bài tập Một số bài toán tối ưu đơn giản lớp 12 (có lời giải)

6 câu · 10 phút · Ngân hàng đề TopStudy. Đáp án và lời giải do TopStudy biên soạn, mở ngay dưới từng câu.

Làm bài

Nội dung đề

Phần I. Tự luận

Câu 1

1 điểm

Một bác nông dân có ba tấm lưới B40, mỗi tấm dài aa(m) và muốn rào một mảnh vườn dọc theo bờ sông có dạng hình thang cân ABCDABCD như hình vẽ dưới đây biết rằng bờ sông là đường thẳng CDCD không phải rào lưới. Hỏi bác nông dân đó có thể rào được mảnh vườn có diện tích lớn nhất là bao nhiêu mét vuông?

Hình minh hoạ

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Hình minh hoạ

Gọi M, NM,\,N lần lượt là hình chiếu vuông góc của A, BA,\,B lên CDCD

Đặt x=MDx = MD, (0<x<a)\left( {0 < x < a} \right) suy ra AM=AD2−MD2=a2−x2AM = \sqrt {A{D^2} - M{D^2}} = \sqrt {{a^2} - {x^2}}

Diện tích của mảnh vườn hình thang cân là S(x)=(AB+CD)AM2=(a+x)a2−x2S\left( x \right) = \frac{{\left( {AB + CD} \right)AM}}{2} = \left( {a + x} \right)\sqrt {{a^2} - {x^2}}.

Xét hàm số f(x)=(a+x)a2−x2f\left( x \right) = \left( {a + x} \right)\sqrt {{a^2} - {x^2}}trên khoảng (0<x<a)\left( {0 < x < a} \right)

Đạo hàm f′(x)=−2x2−ax+a2a2−x2=0⇔[x=−a∉(0<x<a)x=a2∈(0<x<a)f'\left( x \right) = \frac{{ - 2{x^2} - ax + {a^2}}}{{\sqrt {{a^2} - {x^2}} }} = 0 \Leftrightarrow \left[ \begin{array}{l}x = - a \notin \left( {0 < x < a} \right)\\x = \frac{a}{2} \in \left( {0 < x < a} \right)\end{array} \right.

Bảng biến thiên hàm số f(x)f\left( x \right) trên khoảng (0 ; a)\left( {0\,;\,a} \right)

Hình minh hoạ

Từ bảng biến thiên suy ra max(0; a)f(x)=f(a2)=33a24\mathop {{\rm{max}}}\limits_{\left( {0;\,a} \right)} f\left( x \right) = f\left( {\frac{a}{2}} \right) = \frac{{3\sqrt 3 {a^2}}}{4}

Vậy bác nông dân có thể rào được mảnh vườn có diện tích lớn nhất là 33a24\frac{{3\sqrt 3 {a^2}}}{4}m2{{\rm{m}}^2}.

Câu 2

1 điểm

Có hai xã A, BA,\,B cùng ở một bên bờ sông. Khoảng cách từ hai xã đó đến bờ sông lần lượt là AA′=550AA' = 550m, BB′=600BB' = 600m. Người ta đo được A′B′=2200A'B' = 2200m như hình vẽ dưới đây. Các kỹ sư muốn xây dựng một trạm cung cấp nước sạch nằm cạnh bên bờ sông cho người dân của hai xã sử dụng. Để tiết kiệm chi phí, các kỹ sư phải chọn một vị trí MM của trạm cung cấp nước sạch đó trên đoạn A′B′A'B' sao cho tổng khoảng cách từ hai xã đến vị trí MM là nhỏ nhất. Hãy tìm giá trị nhỏ nhất của tổng khoảng cách đó.

Hình minh hoạ

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Đặt A′M=x  (0<x<2200)A'M = x\,\,\left( {0 < x < 2200} \right), B′M=2200−xB'M = 2200 - x

Ta có AM=x2+5002 ,  BM=(2200−x)2+6002AM = \sqrt {{x^2} + {{500}^2}} \,,\,\,BM = \sqrt {{{\left( {2200 - x} \right)}^2} + {{600}^2}}

Khi đó tổng khoảng cách từ hai xã đến vị trí MM là:

AM+BM=x2+5002 +(2200−x)2+6002AM + BM = \sqrt {{x^2} + {{500}^2}} \, + \sqrt {{{\left( {2200 - x} \right)}^2} + {{600}^2}}

Xét hàm số f(x)=x2+5002 +(2200−x)2+6002f\left( x \right) = \sqrt {{x^2} + {{500}^2}} \, + \sqrt {{{\left( {2200 - x} \right)}^2} + {{600}^2}} trên khoảng (0; 2200)\left( {0;\,2200} \right)

Đạo hàm f′(x)=xx2+5002−2200−x(2200−x)2+6002=0⇔x=1000f'\left( x \right) = \frac{x}{{\sqrt {{x^2} + {{500}^2}} }} - \frac{{2200 - x}}{{\sqrt {{{\left( {2200 - x} \right)}^2} + {{600}^2}} }} = 0 \Leftrightarrow x = 1000

Bảng biến thiên:

Hình minh hoạ

Vậy giá trị nhỏ nhất của tổng khoảng cách từ hai xã đó đến bờ sông là khoảng 24602460m, tại vị trí MM cách điểm A′A' là 10001000m.

Câu 3

1 điểm
Ông A dự định sử dụng hết 5,5m25{,}5{m^2}kính để làm một bể cá có dạng hình hộp chữ nhật không nắp, chiều dài gấp đôi chiều rộng (các mối ghép có kích thước không đáng kể). Bể cá có dung tích lớn nhất bằng bao nhiêu (kết quả làm tròn đến hàng phần trăm)?
Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Hình minh hoạ

Gọi x(m)x\left( m \right) là chiều rộng. (x>0)(x > 0). Chiều dài là 2x(m)2x\left( m \right). Chiều cao là h(m)h\left( m \right). (h>0)\left( {h > 0} \right)

Theo đề bài, ta có: 2x2+4xh+2xh=5,52{x^2} + 4xh + 2xh = 5{,}5⇔2x2+6xh=5,5\Leftrightarrow 2{x^2} + 6xh = 5{,}5⇔h=5,5−2x26x\Leftrightarrow h = \frac{{5{,}5 - 2{x^2}}}{{6x}}

Vì h>0h > 0và x>0x > 0nên 5,5−2x2>0⇔0<x<1125{,}5 - 2{x^2} > 0 \Leftrightarrow 0 < x < \frac{{\sqrt {11} }}{2}.

Suy ra thể tích của bể cá là: V=2x2h=5,53x−23x3V = 2{x^2}h = \frac{{5{,}5}}{3}x - \frac{2}{3}{x^3} với 0<x<1120 < x < \frac{{\sqrt {11} }}{2}.

V′=116−2x2V' = \frac{{11}}{6} - 2{x^2}=0⇔[x=336(N)x=−336(L)= 0 \Leftrightarrow \left[ \begin{array}{l}x = \frac{{\sqrt {33} }}{6}(N)\\x = - \frac{{\sqrt {33} }}{6}(L)\end{array} \right.

Thể tích lớn nhất của bể cá là: Vmax=V(336)≈1,17(m3){V_{max}} = V\left( {\frac{{\sqrt {33} }}{6}} \right) \approx 1{,}17\left( {{m^3}} \right).

Câu 4

1 điểm

Từ một mảnh giấy hình vuông cho trước cắt thành hai hình tròn sao cho tổng diện tích của hai hình tròn là lớn nhất. Gọi k  (k≤1)k\,\,\left( {k \le 1} \right) là tỉ số bán kính của chúng khi đó. Hỏi giá trị k\sqrt k bằng bao nhiêu?

Hình minh hoạ

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Gọi đường chéo hình chữ nhật là aa. Ta có: R+r=a1+2R + r = \frac{a}{{1 + \sqrt 2 }}.

Tìm max của R2+r2{R^2} + {r^2}. Khảo sát hàm, ta tìm được R=a22R = \frac{a}{{2\sqrt 2 }} Từ đó ta tìm được k=2−1\sqrt k = \sqrt 2 - 1.

Câu 5

1 điểm
Một sợi dây kim loại dài 60cm60{\rm{cm}} được cắt thành hai đoạn. Đoạn thứ nhất được uốn thành một hình vuông, đoạn thứ hai được uốn thành một vòng tròn. Hỏi khi tổng diện tích của hình vuông và hình tròn ở trên nhỏ nhất thì chiều dài đoạn dây uốn thành hình vuông bằng bao nhiêu (làm tròn đến hàng phần trăm)?
Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Gọi x(0<x<60)x{\rm{ }}\left( {0 < x < 60} \right) là chiều dài của đoạn thứ hai, suy ra 60−x60 - x là độ dài đoạn thứ nhất.

Khi đó cạnh hình vuông là 15−x415 - \frac{x}{4} nên diện tích hình vuông là (15−x4)2{\left( {15 - \frac{x}{4}} \right)^2}.

Chu vi của vòng tròn là 2πR=x⇒R=x2π2\pi R = x \Rightarrow R = \frac{x}{{2\pi }}. Khi đó diện tích hình tròn là πR2=x24π\pi {R^2} = \frac{{{x^2}}}{{4\pi }}.

Khi đó tổng diện tích của hai hình sẽ là f(x)=x24π+(15−x4)2f\left( x \right) = \frac{{{x^2}}}{{4\pi }} + {\left( {15 - \frac{x}{4}} \right)^2}.

Khi đó ta có f′(x)=x2π−12(15−x4)=x2(1π+14)−152f'\left( x \right) = \frac{x}{{2\pi }} - \frac{1}{2}\left( {15 - \frac{x}{4}} \right) = \frac{x}{2}\left( {\frac{1}{\pi } + \frac{1}{4}} \right) - \frac{{15}}{2}.

Cho f′(x)=0⇒x=151π+14f'\left( x \right) = 0 \Rightarrow x = \frac{{15}}{{\frac{1}{\pi } + \frac{1}{4}}}. Suy ra tổng diện tích hai hình nhỏ nhất khi x=60π4+πx = \frac{{60\pi }}{{4 + \pi }}.

Khi đó cạnh hình vuông sẽ là 60−60π4+π≈33,6160 - \frac{{60\pi }}{{4 + \pi }} \approx 33{,}61.

Câu 6

1 điểm

Bác thợ hàn dùng một thanh kim loại dài 4 4\,m để uốn thành khung cửa sổ có dạng như hình vẽ. Gọi rr là bán kính của nửa đường tròn. Tìm rr để diện tích tạo thành đạt giá trị lớn nhất.

Hình minh hoạ

Xem đáp án và lời giải

Đề cùng chủ đề

Tất cả đề Ứng dụng đạo hàm để giải quyết một số vấn đề liên quan đến thực tiễn · Các bộ sách Toán Lớp 12