(Ngữ liệu ngoài sgk) Nhật ký Đặng Thùy Trâm

Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức về tính phi hư cấu trong thể loại nhật kí để xác định trong văn bản

Lời giải chi tiết

Dấu hiệu xác định tính phi hư cấu của văn bản nhật ký trên:

- Những sự kiện được ghi chép có ngày tháng cụ thể: 23.11.69; 26.11.69.

- Nhân vật là những con người có thật: Th. (người viết) là nữ bác sĩ, liệt sĩ Đặng Thùy Trâm; Phương là em gái của chị.

- Người viết trực tiếp kể lại những suy nghĩ, cảm xúc và trải nghiệm của bản thân (về ngày sinh nhật).

Phương pháp giải

Đọc kĩ văn bản để xác định bối cảnh (không gian)

Lời giải chi tiết

Những dòng nhật ký ngày sinh nhật của Th. được viết trong không gian cụ thể: chiếc hầm chật chội ướt át

Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức về ngôn ngữ thân mật để phân tích

Lời giải chi tiết

- Sử dụng đại từ xưng hô trong giao tiếp hằng ngày: Em, chị, em tôi,…

- Từ ngữ có sắc thái khẩu ngữ, trợ từ, thán từ; sử dụng từ địa phương: ơi, ư; bẻ (măng), bữa (liên hoan),…

- Câu rút gọn, câu đặc biệt: Em ơi!, Ngày nay ư?

Phương pháp giải

Đọc kĩ đoạn văn để phân tích thái độ, tình cảm của nhân vật

Lời giải chi tiết

Tình cảm, thái độ của Đặng Thùy Trâm:

- Thấu hiểu và chấp nhận sự thiếu thốn, khó khăn của cuộc sống chiến tranh.

- Lạc quan, bản lĩnh vượt lên những nỗi buồn của sự cô đơn và cảm xúc cá nhân.

- Tự tin vào sự lựa chọn con đường dấn thân gian khổ mà cũng đầy vinh quang.

Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung văn bản kết hợp liên hệ bản thân để rút ra bài học phù hợp

Để có thể tự hào về bản thân, tuổi trẻ ngày nay cần:

- Giữ gìn phẩm chất, đạo đức; sống tử tế, yêu thương, sẻ chia, ...

- Can đảm vượt ra khỏi lối mòn để tạo ra những giá trị mới hữu ích cho cộng đồng.

- Ra sức học tập, tự nguyện dấn thân trong công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước.

- ...

Lời giải chi tiết

Từ suy ngẫm "Th. sẽ tự hào về những năm tuổi trẻ của mình", em nhận thấy tuổi trẻ ngày nay cần sống một cách trọn vẹn và ý nghĩa để có thể tự hào về bản thân. Trước hết, chúng ta cần xác định một lý tưởng sống cao đẹp, không ngừng học tập, rèn luyện để vững vàng tri thức và kỹ năng. Kế thừa tinh thần của thế hệ cha anh, tuổi trẻ hôm nay phải biết dấn thân, dám đương đầu với thử thách, tích cực tham gia vào công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Đồng thời, mỗi người cần sống có trách nhiệm, biết yêu thương, sẻ chia với cộng đồng và trân trọng những giá trị hòa bình đã được đổi bằng xương máu. Có như vậy, khi nhìn lại, chúng ta mới thực sự tự hào về một tuổi trẻ sống hết mình, không hoài phí.