(Ngữ liệu ngoài sgk) Tôi kéo xe

- Biện pháp: liệt kê, so sánh.

+ Tác dụng biện pháp liệt kê: liệt kê một loạt cảm giác cho thấy mức độ kiệt quệ, tuyệt vọng đến cùng cực, đồng thời gợi cảm giác nóng bức, tù túng, ngột ngạt trong cả thân xác lẫn tinh thần người kéo xe.

+ Tác dụng biện pháp so sánh:

. “Ruột thì như vặn từ dưới rốn đưa lên”: hình ảnh so sánh cảm giác đau thắt ruột gan được cụ thể hóa thành động tác bị “vặn” từ bụng dưới lên trên, cho thấy nỗi thống khổ từ bên trong cơ thể – đau không chỉ ở bên ngoài cơ bắp, mà còn ở tận nội tạng.

. “Cổ thì nóng như cái ống gang”: cái nóng rát trong cổ họng được liên tưởng đến chiếc “ống gang” – một vật thể bằng kim loại có tính hấp nhiệt cao – gợi cảm giác bỏng rát, nghẹt thở, như thể không thể tống được hơi nóng ra ngoài.

=> Những so sánh này không mang tính cường điệu đơn thuần, mà là biểu hiện trực tiếp cảm giác cơ thể khi bị vắt kiệt sức lực.

Học sinh lựa chọn một chi tiết trong đoạn trích gây ấn tượng nhất đối với mình (có thể là chi tiết miêu tả những cảm giác, cảm xúc hoặc nói lên suy nghĩ của nhân vật “tôi” trong lúc kéo xe hoặc sau khi kéo xe); giải thích vì sao chi tiết đó lại khiến mình thích thú hoặc ám ảnh.

Ví dụ: Câu nói ở cuối đoạn trích của nhân vật “tôi”: “Người làm cu-li xe kéo, người chết non!”

Câu nói ấy cho thấy sự vất vả, nhọc nhằn của người làm nghề kéo xe. Họ không chỉ phải trải qua những nỗi đau đớn về thể xác mà còn cảm thấy tủi nhục do bị ức hiếp, coi thường. Những sự đoạ đày về cả thể xác và tinh thần ấy có thể khiến họ “chết non”. Câu nói ấy gián tiếp phản ánh thân phận bất hạnh của những người phu xe và những bất công, ngang trái trong xã hội đương thời.