(Ngữ liệu ngoài sgk) Hồ Quý Ly và những bài học lịch sử về cải cách văn hóa, giáo dục

Phương pháp giải

Tìm dấu hiệu trích dẫn nguồn (tên tác giả, sách, năm xuất bản, trang)

Lời giải chi tiết

Các thông tin trong văn bản là thông tin thứ cấp.

Phương pháp giải

Đọc kĩ văn bản để tìm chi tiết phù hợp

Lời giải chi tiết

Theo văn bản, Hồ Quý Ly đã thực hiện các chính sách cải cách sau:

- Phổ biến rộng rãi việc dùng chữ Nôm

- Mở rộng hệ thống trường lớp tại các địa phương

Phương pháp giải

Quan sát các chỗ có dấu ngoặc kép, chú thích, ghi rõ tên tác giả, tên sách, nhà xuất bản, năm, trang.

Lời giải chi tiết

- Biểu hiện của việc tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ trong đoạn trích: ghi rõ nguồn tài liệu được sử dụng; trích dẫn trực tiếp ý tưởng, lời văn một cách trung thực hoặc trích dẫn gián tiếp nhưng vẫn đảm bảo giữ nguyên lập luận, nội dung gốc của tài liệu

+ Tác giả trích dẫn trực tiếp nhận định từ sách "Cải cách Hồ Quý Ly" của Phan Đăng Thanh - Trương Thị Hòa, kèm theo thông tin xuất bán đầy đủ: Nxb Tổng hợp TP HCM. 2012, tr. 162.

+ Tác giả trích dẫn gián tiếp thông tin từ bộ sử cổ "Việt sử thông giảm cương mục", và ghi cụ thể nguồn tài liệu: Quốc sử quán triều Nguyễn, tập VII, Nxb Văn Sử Địa, H. 1958, tr.670.

- Tác dụng:

+ Các nguồn tài liệu uy tín, được trích dẫn rõ ràng làm gia tăng tính xác thực của thông tin; giúp người đọc dễ dàng kiểm chứng thông tin, từ đó gia tăng độ tin cậy của văn bản thông tin.

+ Thể hiện sự minh bạch, thái độ tôn trọng sự thật, phù hợp với tinh thần nghiên cứu của một nhà khoa học.

Phương pháp giải

Phân tích ngôn ngữ và giọng điệu của tác giả.

Lời giải chi tiết

- Thái độ của tác giả đối với những chính sách cải cách của Hồ Quý Ly:

+ Trân trọng, đề cao tầm nhìn tiến bộ và sâu sắc của Hồ Quý Ly khi đưa ra những chính sách cải cách có tính thiết thực, hướng tới mục tiêu bồi dưỡng nhân tài quốc gia.

+ Khách quan khi chỉ ra những hạn chế của chính sách cải cách: Hồ Quý Ly mới dừng lại ở việc dịch sách chữ Hán ra chữ Nôm... còn việc thi cử vẫn thực hiện bằng chữ Hán

- Đem đến cho người đọc cái nhìn toàn diện về Hồ Quý Ly và tư tưởng cải cách của ông.

Câu 5. Từ tư tưởng cải cách của Hồ Quý Ly nhằm nâng cao dân trí và đào tạo nhân tài cho đất nước, anh/chị có suy nghĩ gì về những yếu tố cần thiết ở một hiền tài của quốc gia?

Phương pháp giải

Gợi ý:

- Tư tưởng cải cách của Hồ Quý Ly: nâng cao dân trí, nâng cao chất lượng của nền giáo dục “tỏ rõ giáo hóa, giữ phong tục"

- Nêu suy nghĩ về những phẩm chất cần thiết ở một “hiền tài" quốc gia. Sau đây là một vài gợi ý: tinh thần trách nhiệm với cộng đồng, tinh thần dân tộc với nỗ lực gìn giữ, phát huy những giá trị truyền thống, tỉnh thần cầu tiến, tích cực đổi mới...

Lời giải chi tiết

Tư tưởng cải cách giáo dục của Hồ Quý Ly hướng tới mục tiêu nâng cao dân trí và đào tạo nhân tài cho thấy một "hiền tài" thực thụ không chỉ giỏi về kiến thức sách vở. Theo đó, họ cần hội tụ ba yếu tố then chốt: bản lĩnh dân tộc để giữ vững cốt cách trước những ảnh hưởng ngoại lai; tư duy đổi mới và thực học để đáp ứng yêu cầu phát triển thực tế của đất nước; và trên hết là tấm lòng ưu ái với dân, luôn mong muốn cống hiến vì sự hưng thịnh của quốc gia.