(Ngữ liệu ngoài sgk) Đăm-săn

Nhận xét về nhân vật Đăm Săn:

– Đăm Săn là một người tù trưởng có uy danh đối với các tôi tớ (chàng kêu gọi được các tôi tớ cùng mình đi đốn cây thần.

– Đăm Săn là người dũng cảm, dám chống lại thần quyền (chặt cây smuk và smun, là hai cây thần sinh ra Hơ Nhị và Hơ Bhị. Đây chính là hình ảnh ẩn dụ cho việc chống lại ông Trời, vì chính ông Trời đã bắt Đăm Săn phải lấy Hơ Nhị và Hơ Bhị theo tục nối dây).

Nhân vật Đăm Săn hiện lên là một người:

- Mạnh mẽ, quyết liệt và phi thường, dám chống lại cả tập tục và thần linh (chặt cây smuk – biểu tượng sinh ra hai người vợ). Hành động ấy thể hiện khát vọng tự do, vượt thoát ràng buộc hôn nhân nối dây.

- Giàu tình cảm, khi vợ chết lại khóc thương và cầu xin trời cho sống lại. Hình tượng Đăm Săn mang vẻ đẹp anh hùng sử thi Tây Nguyên, tiêu biểu cho sức mạnh, bản lĩnh và khát vọng của cộng đồng.

– Qua văn bản, người Ê đê gửi gắm ước mơ, khát vọng về sự tự do, tự chủ của con người: mong muốn con người dám đối mặt và chống lại thần quyền để tự tạo dựng số phận của mình.

– Ước mơ đó vẫn còn phù hợp với xã hội hôm nay, vì:

+ Trong xã hội hiện nay, vẫn còn nhiều người mê muội, phó mặc số phận vào tay những đấng thần linh mà bỏ quên sự tự chủ, nỗ lực của bản thân.

+ Trong xã hội nào cũng vậy, con người vẫn luôn cần phải tự làm chủ, tự kiến tạo nên số phận của chính mình.