Ngữ văn · Lớp 10

(Ngữ liệu ngoài sgk) Đăm Noi

10 câu · 15 phút · Ngân hàng đề TopStudy. Đáp án và lời giải do TopStudy biên soạn, mở ngay dưới từng câu.

Nội dung đề

Phần I. Tự luận

Đề dẫn chung

ĐĂM NOI (trích)

(Tóm tắt: Ngày xưa, có bok16 Drang Hạ – Drang Hơm có sức mạnh khủng khiếp. Lão thường đi khắp các nẻo đường để bắt người về ăn thịt. Bok Kei Đei trên trời ngó xuống, động lòng thương dân chúng, bèn cho con út là bia nàng Răk xuống cùng Set giữ đất nước. Set và Răk ăn ở với nhau sinh liền một lúc năm con trai Yung, Yol-ngoi, Hmen, Dê-hrit, Noi, trong đó thằng út Noi là khỏe nhất. Dù còn nhỏ tuổi, nhưng Noi đã rủ các anh em cùng đi đánh Drang Hạ – Drang Hơm để báo thù cho những người đã bị Drang Hạ – Drang Hơm ăn thịt. Hai bên quần nhau suốt mấy năm trời, đem ra không biết bao nhiêu tài phép. Bok Drang Hạ – Drang Hơm ngày một già yếu, trong khi Noi càng đánh càng khỏe. Sau cùng, Noi cũng hạ được Drang Hạ – Drang Hơm.

Tưởng đã yên, năm anh em hăm hở về nhà. Nhưng giữa đường, họ bị bok Prao chặn đánh để phục thù cho Drang Hạ – Drang Hơm. Bok Prao giở mọi tà thuật ra hại Noi mà không thành, sau rốt bị Noi giáng kiếm tiêu diệt. Noi cùng các anh về đoàn tụ cha mẹ. Cuộc sống buôn làng lại đầm ấm như xưa).

ĐĂM NOI: Ơ bôk Prao, đó, ông đã biết thế nào là Noi, con cháu của bôk Kei Đei chưa? BÔK PRAO: Này Noi, sao mày lại tài hơn thần, giỏi hơn trời? Nhà rông của ta đã hóa thành tro bụi mất rồi.

CÁC CON CỦA BÔK PRAO: Ơ, bố ơi, bố đừng đánh nhau nữa, bố không biết Noi có sức mạnh như thế nào ư?

BÔK PRAO: Sợ gì thằng Noi nhỏ bằng sợi chỉ, bé bằng cái kim, đập và nuốt nó dễ như đập quả trứng, có khó gì đâu! Ta cũng tài giỏi kém gì. Nghe tên ta, cá cũng phải chui xuống đất, trăn cũng phải giật mình, rồng cũng phải nhổm dậy ngó xem. (…) Này Noi, mày hãy chờ xem, ta sẽ đánh bằng búa thần của Drang Hạ – Drang Hơm đây này.

Bôk: dành gọi những người già được vị nể trong cộng đồng.

Bôk Prao vung tay lên, búa thần chạm núi, núi đá vỡ tan, lông tua tủa như lông nhím, lão hạ tay xuống trong chiếc khiên của Noi, các mảnh khiên to bằng núi con bắn ra tung tóe. Lão tưởng đã đánh trúng Noi rồi, không ngờ Noi vẫn ngồi đó ung dung hút thuốc. Thuốc của chàng vàng nhỏ như sợi thuốc người Doăn, thơm như mùi ruột cây kơ lâu, ngọt như mật con ong rừng.

Bôk Prao tức lắm, lão chửi:

– Mày tài giỏi thật. Mày hãy chờ ta làm một lần nữa. Chắc chắn mày sẽ chết.

Lại một lần nữa, búa cắm sâu xuống đất, bôk Prao nhổ búa lên, vẫn thấy khói bay mù mịt. Noi vẫn ngồi hút thuốc ung dung.

Bôk Prao đã bảy lần đánh, bàn tay lão bị phồng lên như người ta nướng da heo, nhưng vẫn không trúng Noi.

ĐĂM NOI: Ông ơi, đánh đi, đánh nữa đi. Ông nói ta nhỏ bằng sợi chỉ, bé như cái kim. Vậy ông hãy đánh nữa đi.

Noi vẫn đứng hiên ngang, người chàng hừng hực lửa, nói tiếp:

– Ơ Prao, lão không biết tên ta sao? Nghe tên ta, con cá chình sông Ba phải chui xuống đất, con trăn lớn phải giật mình, con rồng trời phải nhỏm dậy ngó xem. Ơ Prao, bây giờ ta muốn hỏi thăm sức khỏe của lão!

Noi rút gươm có bôi thuốc Kleng klong chém một nhát vào Prao. Prao liền lấy chiếc khiên ngăn trời ra, làm cho trời đất mù mịt không nhìn thấy gì. Noi liền quay khiên Lôn lang và Tia chớp mặt trời. Bỗng nhiên nắng chói chang chiếu sáng núi rừng, trời đất. Noi nhìn thấy Prao nằm co quắp trong chiếc khiên của lão, giữa nước biển mênh mông, không ai có thể chém được. Chàng gọi Prao:

– Ông ơi, hãy chờ xem!

Rồi chàng lấy thuốc bôi vào gươm và chỉ cần vung lên một nhát, mây đã tản đi tan tác, lão Prao bị đứt làm đôi, lão cố sức nối lại mà không được, lão liền bị rơi xuống biển…

(Trích: Đăm Noi, sử thi Ba na, in trong Tổng tập văn học Việt Nam, tập 39, NXB Khoa học xã hội, Hà Nội, 2000, Tr.597-600)

Câu 1

1 điểm

Văn bản trên được trích từ thể loại văn học dân gian nào?

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Thể loại: Sử thi dân gian (của người Ba Na).

Câu 2

1 điểm

Nhân vật chính của đoạn trích là ai? Hãy nêu vai trò của nhân vật này trong truyện.

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

- Nhân vật chính: Đăm Noi.

- Vai trò: người anh hùng trẻ tuổi, có sức mạnh phi thường, đại diện cho cộng đồng chống lại thế lực ác.

Câu 3

1 điểm

Tìm một chi tiết cho thấy sức mạnh phi thường của Đăm Noi.

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Ví dụ: Đăm Noi ung dung hút thuốc dù bôk Prao vung búa đánh liên tiếp; chàng hiên ngang rút gươm bôi thuốc Kleng klong đánh bại đối thủ.

Câu 4

1 điểm

Đoạn trích có sử dụng nhiều yếu tố phóng đại. Anh/chị hãy nêu tác dụng của biện pháp này.

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Tác dụng phóng đại: làm nổi bật tính chất phi thường của nhân vật, tăng kịch tính cho trận đấu, thể hiện khát vọng lý tưởng hóa người anh hùng trong tư duy dân gian.

Câu 5

1 điểm

Qua lời nói và hành động của Bôk Prao, anh/chị nhận xét gì về tính cách nhân vật này?

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Bôk Prao: tự phụ, kiêu ngạo, coi thường đối thủ, ỷ vào sức mạnh; cuối cùng thất bại thảm hại → thể hiện tính cách hung bạo, ngạo mạn nhưng yếu ớt trước sức mạnh chính nghĩa.

Câu 6

1 điểm

Hình tượng Đăm Noi trong đoạn trích gợi cho anh/chị liên tưởng đến mẫu người anh hùng như thế nào trong đời sống cộng đồng dân tộc Ba Na?

Xem đáp án và lời giải

Mở lời giải câu 6

Câu 7

1 điểm

Từ đoạn trích, anh/chị hãy rút ra một giá trị nội dung tiêu biểu của sử thi Tây Nguyên.

Xem đáp án và lời giải

Mở lời giải câu 7

Câu 8

1 điểm

Anh/chị có suy nghĩ gì về khát vọng công lý và niềm tin chiến thắng của con người qua hình tượng Đăm Noi?

Xem đáp án và lời giải

Mở lời giải câu 8

Câu 9

1 điểm

Từ đoạn trích Đăm Noi (sử thi Ba Na), anh/chị hãy viết một đoạn văn nghị luận khoảng 200 chữ nêu suy nghĩ về khát vọng công lý và niềm tin chiến thắng cái ác của con người.

Xem đáp án và lời giải

Mở lời giải câu 9

Câu 10

1 điểm

Anh/ chị hãy viết một bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) phân tích hình tượng nhân vật Đăm Noi trong văn bản Đọc hiểu.

Xem đáp án và lời giải

Mở lời giải câu 10

Làm bài

Đề cùng chủ đề

(Ngữ liệu ngoài sgk) Phát rẫy dọn ruộng, đi rừng săn thú 7 câu · Ngân hàng đề TopStudy
(Ngữ liệu ngoài sgk) Sử thi Ra -ma-ya-na-van-mi-ki 6 câu · Ngân hàng đề TopStudy
(Ngữ liệu ngoài sgk) Xing Nhã trả thù nhà 6 câu · Ngân hàng đề TopStudy
(Ngữ liệu ngoài sgk) Nỗi nhớ quê hương của Uy-lít-xơ 12 câu · Ngân hàng đề TopStudy
(Ngữ liệu ngoài sgk) I-li-át 7 câu · Ngân hàng đề TopStudy
(Ngữ liệu ngoài sgk) Xing nhã (2) 8 câu · Ngân hàng đề TopStudy

Tất cả đề Đọc hiểu Văn 10 phần Truyện sử thi · Các bộ sách Ngữ văn Lớp 10