Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Trả lời:
Khái niệm
là một thể thơ của Việt Nam, đúng như tên gọi, một cặp câu thơ cơ bản gồm một câu sáu âm tiết và một câu tám âm tiết, phối vần với nhau. Một bài thơ lục bát gồm nhiều câu tạo thành không hạn chế số câu.
Cách gieo vần
Trong thơ lục bát có sự nghiêm ngặt về gieo vần. Hiệp vần xuất hiện trong tiếng thứ 6 của 2 dòng và nằm giữa tiếng thứ 8 và thứ 6 của câu lục. Vần bằng trong thể thơ này là các vần có thanh huyền và thanh ngang không mang dấu.
Cách ngắt nhịp
Thơ lục bát chủ yếu ngắt theo nhịp chẵn 2/4 (2/2/2, 4/2); 4/4 (2/2/4, 2/2/2/2, 4/2/2).
Thanh điệu
Các tiếng ở vị trí 1,3,5,7 không bắt buộc theo luật bằng trắc, tiếng thứ 2 thường là thanh bằng, tiếng thứ tư thường là thanh trắc (nhưng có khi ngoại lệ tiếng thứ 2 là thanh trắc thì tiếng thứ tư sẽ đổi thành thanh bằng). Trong câu 8, nếu tiếng thứ 6 là thanh ngang (bổng) thì tiếng thứ tám phải là thanh huyền (trầm). Ngược lại cũng vậy.
Hình ảnh
Là những hình ảnh gắn bó gần gũi với đời sống thường ngày: tình cảm nam nữ, tình cảm gia đình,…
Câu 2
1 điểm
Điền vào chỗ trống theo yêu cầu bảng sau:
Thanh trắc là: ………………………………………………………………………
Thanh bằng là: ……………………………………………………………………..
Thanh trắc gồm những dấu:………………………………………………………..
Thanh bằng gồm những dấu: ………………………………………………………
Tiếng trầm gồm các từ và tiếng có dấu: …………………………………………… ……………………………………………………………………………………..
Tiếng bổng gồm các từ và tiếng có dấu: …………………………………………… ……………………………………………………………………………………..
Xem đáp án và lời giải
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Trả lời:
Thanh trắc là: thanh điệu không bằng phẳng. Thanh này có âm diệu diễn biến phức tạp trong thanh điệu. thanh này khi lên khi xuống, thể hiện ra bằng một đường nét không bằng phẳng và không đồng đều.
Thanh bằng là: thanh điệu bằng phẳng, không có sự cao giọng hay thấp giọng khi đọc. Và là những thanh điệu mà khi thể hiện, đường nét âm điệu diễn biến bằng phẳng, đồng đều từ đầu đến cuối, không có sự lên xuống bất thường nào.
Thanh trắc gồm những dấu: dấu sắc, dấu hỏi, dấu ngã, gấu nặng.
Thanh bằng gồm những: tiếng hay chữ không có dấu (gọi là thanh ngang) và những tiếng hay chữ có dấu huyền.
Tiếng trầm gồm các từ và tiếng có dấu: là những tiếng có dấu hỏi và dấu nặng.
Tiếng bổng gồm các từ và tiếng có dấu: là những tiếng có thanh ngang, ngã, sắc.
Câu 3
1 điểm
Chép lại một bài thơ lục bát mà em biết, chỉ ra vần và nhịp của bài thơ đó.
……………………………………………………………………………………….……
Xem đáp án và lời giải
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Trả lời:
Tiếng chim vách núi nhỏ dần
Rì rầm tiếng suối khi gần khi xa
Ngoài thềm rơi chiếc lá đa
Tiếng rơi rất mỏng như là rơi nghiêng.
(Theo Trần Đăng Khoa)
- Cách ngắt nhịp: 4/2/2
- Gieo vần: “dần – gần; đa – là”
Câu 4
1 điểm
Xác định các thanh trắc và thanh bằng của đoạn thơ sau:
“Đất nghèo nuôi những anh hùng
Chìm trong máu lửa lại vùng đứng lên
Đạp quân thù xuống đất đen
Súng gươm vứt bỏ lại hiền như xưa”
(Nguyễn Đình Thi, Bài thơ Bắc Hải)
Xem đáp án và lời giải
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Trả lời:
“Đất nghèo nuôi những anh hùng
T B B T B B
Chìm trong máu lửa lại vùng đứng lên
B B T T T B T B
Đạp quân thù xuống đất đen
T B B T T B
Súng gươm vứt bỏ lại hiền như xưa”
T B T T T B B B
(Nguyễn Đình Thi, Bài thơ Bắc Hải)
Câu 5
1 điểm
Viết một bài thơ lục bát (4-6 câu) về nội dung tự chọn.
……………………………………………………………………………………….………
Xem đáp án và lời giải
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Trả lời:
Bài viết tham khảo
Đông sang xuân đến mọi nhà
Trò chơi nhàn hạ đá gà giải khuây
Gặp nhau mới biết là hay
So tài cao thấp một vài đường thôi
Tiếng hô vang dậy ngập trời
Anh hùng tứ sứ khắp nơi tụ về
Câu 6
1 điểm
Hãy đánh giá bài thơ lục bát của bản thân dựa vào bảng gợi ý bên dưới:
Phương diện
Nội dung kiểm tra
Đạt
Chưa đạt
Hình thức
Bài thơ gồm các dòng lục (6 tiếng) và dòng bát (8 tiếng) xen kẽ.
Hình thức
Các dòng thơ được ngắt nhịp chẵn.
Hình thức
Cách hiệp vần: tiếng thứ 6 của dòng lục vần với tiếng thứ 6 của dòng bát kế tiếp.
Hình thức
Tiếng thứ 6 của dòng bát vần với tiếng thứ 6 của dòng lục kế tiếp.
Hình thức
Bài thơ sử dụng một số biện pháp tu từ: so sánh, nhân hóa, điệp từ, điệp ngữ…
Hình thức
Các từ ngữ trong bài thơ thể hiện tình cảm, cảm xúc của người viết.
Nội dung
Bài thơ thể hiện được một trạng thái cảm xúc, một suy nghĩ, một cách nhìn nào đó về cuộc sống.