Đáp án và lời giải
Làm một bài thơ lục bát
Câu 1
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Trả lời:
| Khái niệm | là một thể thơ của Việt Nam, đúng như tên gọi, một cặp câu thơ cơ bản gồm một câu sáu âm tiết và một câu tám âm tiết, phối vần với nhau. Một bài thơ lục bát gồm nhiều câu tạo thành không hạn chế số câu. |
|---|---|
| Cách gieo vần | Trong thơ lục bát có sự nghiêm ngặt về gieo vần. Hiệp vần xuất hiện trong tiếng thứ 6 của 2 dòng và nằm giữa tiếng thứ 8 và thứ 6 của câu lục. Vần bằng trong thể thơ này là các vần có thanh huyền và thanh ngang không mang dấu. |
| Cách ngắt nhịp | Thơ lục bát chủ yếu ngắt theo nhịp chẵn 2/4 (2/2/2, 4/2); 4/4 (2/2/4, 2/2/2/2, 4/2/2). |
| Thanh điệu | Các tiếng ở vị trí 1,3,5,7 không bắt buộc theo luật bằng trắc, tiếng thứ 2 thường là thanh bằng, tiếng thứ tư thường là thanh trắc (nhưng có khi ngoại lệ tiếng thứ 2 là thanh trắc thì tiếng thứ tư sẽ đổi thành thanh bằng). Trong câu 8, nếu tiếng thứ 6 là thanh ngang (bổng) thì tiếng thứ tám phải là thanh huyền (trầm). Ngược lại cũng vậy. |
| Hình ảnh | Là những hình ảnh gắn bó gần gũi với đời sống thường ngày: tình cảm nam nữ, tình cảm gia đình,… |
Câu 2
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Trả lời:
| Thanh trắc là: thanh điệu không bằng phẳng. Thanh này có âm diệu diễn biến phức tạp trong thanh điệu. thanh này khi lên khi xuống, thể hiện ra bằng một đường nét không bằng phẳng và không đồng đều. |
|---|
| Thanh bằng là: thanh điệu bằng phẳng, không có sự cao giọng hay thấp giọng khi đọc. Và là những thanh điệu mà khi thể hiện, đường nét âm điệu diễn biến bằng phẳng, đồng đều từ đầu đến cuối, không có sự lên xuống bất thường nào. |
| Thanh trắc gồm những dấu: dấu sắc, dấu hỏi, dấu ngã, gấu nặng. |
| Thanh bằng gồm những: tiếng hay chữ không có dấu (gọi là thanh ngang) và những tiếng hay chữ có dấu huyền. |
| Tiếng trầm gồm các từ và tiếng có dấu: là những tiếng có dấu hỏi và dấu nặng. |
| Tiếng bổng gồm các từ và tiếng có dấu: là những tiếng có thanh ngang, ngã, sắc. |
Câu 3
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Trả lời:
Tiếng chim vách núi nhỏ dần
Rì rầm tiếng suối khi gần khi xa
Ngoài thềm rơi chiếc lá đa
Tiếng rơi rất mỏng như là rơi nghiêng.
(Theo Trần Đăng Khoa)
- Cách ngắt nhịp: 4/2/2
- Gieo vần: “dần – gần; đa – là”
Câu 4
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Trả lời:
“Đất nghèo nuôi những anh hùng
T B B T B B
Chìm trong máu lửa lại vùng đứng lên
B B T T T B T B
Đạp quân thù xuống đất đen
T B B T T B
Súng gươm vứt bỏ lại hiền như xưa”
T B T T T B B B
(Nguyễn Đình Thi, Bài thơ Bắc Hải)
Câu 5
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Trả lời:
Bài viết tham khảo
Đông sang xuân đến mọi nhà
Trò chơi nhàn hạ đá gà giải khuây
Gặp nhau mới biết là hay
So tài cao thấp một vài đường thôi
Tiếng hô vang dậy ngập trời
Anh hùng tứ sứ khắp nơi tụ về
Câu 6
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Trả lời:
| Phương diện | Nội dung kiểm tra | Đạt | Chưa đạt |
|---|---|---|---|
| Hình thức | Bài thơ gồm các dòng lục (6 tiếng) và dòng bát (8 tiếng) xen kẽ. | x | |
| Hình thức | Các dòng thơ được ngắt nhịp chẵn. | x | |
| Hình thức | Cách hiệp vần: tiếng thứ 6 của dòng lục vần với tiếng thứ 6 của dòng bát kế tiếp. | x | |
| Hình thức | Tiếng thứ 6 của dòng bát vần với tiếng thứ 6 của dòng lục kế tiếp. | x | |
| Hình thức | Bài thơ sử dụng một số biện pháp tu từ: so sánh, nhân hóa, điệp từ, điệp ngữ… | x | |
| Hình thức | Các từ ngữ trong bài thơ thể hiện tình cảm, cảm xúc của người viết. | x | |
| Nội dung | Bài thơ thể hiện được một trạng thái cảm xúc, một suy nghĩ, một cách nhìn nào đó về cuộc sống. | x |
Câu 7
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Trả lời:
| Bố cục | Nội dung viết |
|---|---|
| Mở đoạn: Giới thiệu nhan đề, tác giả, cảm xúc chung về đoạn thơ. | - Nhan đề: Thương cha - Tác giả: Lê Thế Thành - Cảm xúc chung của bài thơ: Nói về tình cảm của người con dành cho cha của mỉnh. |
| Thân đoạn: - Trình bày những nét đặc sắc về nội dung, nghệ thuật của bài thơ. - Trích dẫn cụ thể từ ngữ trong văn bản. | - Nội dung: Thể hiện sự biết ơn của người con dành cho người cha đã hy sinh cả đời vất vả lo cho đứa con của mình. - Nghệ thuật so sánh: + Cha là chiếc võng trưa hè + Cha là những hạt mưa rào + Công cha như núi Thái Sơn trong lòng. |
| Kết đoạn: Khẳng định lại cảm xúc về bài thơ và ý nghĩa của nó đối với bản thân. | - Sự yêu thương và lòng biết ơn của người con dành cho người cha của mình. - Nhắc nhở con cái phải biết yêu thương, chăm lo, báo hiếu với cha mẹ của mình. |
Câu 8
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Trả lời:
| Các phần của đoạn văn | Nội dung kiểm tra | Ưu điểm | Hạn chế | Định hướng điều chỉnh |
|---|---|---|---|---|
| Mở đoạn | Mở đoạn bằng chữ viết hoa, lùi vào đầu dòng. | x | ||
| Mở đoạn | Dùng ngôi thứ nhất để ghi lại cảm xúc | x | ||
| Mở đoạn | Có câu chủ, đề, tên tác giả, nhan đề của bài thơ | x | ||
| Thân đoạn | Trình bày cảm xúc về bài thơ theo một trình tự hợp lí. | x | ||
| Thân đoạn | Trích dẫn một số từ ngữ, hình ảnh gợi cảm xúc trong bài thơ. | x | ||
| Kết đoạn | Khẳng định lại cảm xúc, ý nghĩa của bài thơ đối với bản thân. | x | ||
| Kết đoạn | Kết đoạn bằng dấu câu. | x |