Đề thi thử vào lớp 10 Ngữ văn năm 2026 Trường THCS Cao Viên (Hà Nội) có đáp án

- Thể thơ: Tự do

- Dấu hiệu:

+ Số tiếng trong mỗi dòng không đều nhau, các dòng thơ có độ dài ngắn khác nhau, Có câu ngắn 3 tiếng: "Như cái cây", "Bám đất mà xanh".

Có câu dài lên đến 10 - 12 tiếng: "Cả nhà bên mâm cơm với chiếc đèn cạn bấc", "Có cái áo hoa chỉ tết mới dám mặc, thương vô chừng".

+ Số dòng trong mỗi khổ không hạn định: Bài thơ được chia thành các khổ (đoạn) với số lượng câu không đều nhau (khổ 4 câu, khổ 8 câu...), có khổ 1 câu

+ Cách gieo vần và ngắt nhịp linh hoạt: như vần cách, vần liền đan xen tự do: nắng - cành - xạc - mây; cây - nắng - lắm - xanh).

+ Nhịp thơ linh hoạt…

(HS nêu được 2 trong số dấu hiệu trên thì cho điểm tối đa)

Từ láy trong khổ thơ đầu: tíu tít, đung đưa, xào xạc

(HS nêu được 2 từ chỉ cho 0.25đ)

Tình cảm của người bà được thể hiện qua hai dòng thơ:

Rồi bà mỉm cười, giờ các con giờ sướng quá chừng

Tỏ làm sao quê hương những tháng ngày cơ cực.

- Niềm vui, hạnh phúc, sự mãn nguyện khi con cháu có cuộc sống tốt đẹp.

- Lo lắng con cháu sẽ không thể hình dung và thấu cảm được những gian truân, nhọc nhằn trong quá khứ.

- Mong mỏi con cháu đừng quên đi cội nguồn của mình, biết trân trọng và tri ân quá khứ.

- Nỗi niềm xúc động, xen lẫn xót xa khi nhớ về quá khứ.

(Mỗi ý 0,25 đ – chấp nhận cách diễn đạt khác nhưng nội dung phải hướng vào những tình cảm trên )

- Hình ảnh ẩn dụ: “cái cây bám đất mà xanh”.

- Tác dụng:

+ Giúp sự diễn đạt trở nên cụ thể, dễ hiểu, tạo hình ảnh sinh động, tăng sức gợi hình, gợi cảm.

· + Nhấn mạnh lời dạy của bà mang tính triết lý: muốn trưởng thành, thành đạt ("xanh") thì con người cần dựa vào nền tảng vững chắc ("bám đất") là gia đình, truyền thống, quê hương.

+ Nhắc nhở người đọc dù đi muôn phương, khi thành đạt vẫn không được quên cội nguồn, rèn luyện đạo đức "uống nước nhớ nguồn".

- Những thông điệp có thể nêu:

+ Thông điệp về lòng biết ơn và đạo lý "Uống nước nhớ nguồn"

+ Nhắc nhở con người phải biết ơn cội nguồn, trân trọng những gì đã nuôi dưỡng mình.

+ Đề cao tình cảm gia đình (ông bà, cha mẹ) – nguồn yêu thương bền vững.

+ Khuyên con người sống nghĩa tình, thủy chung, không quên quá khứ.

+ Gợi ý mỗi người cần trưởng thành, vươn xa nhưng không đánh mất gốc rễ.

…

- Chọn 1 thông điệp và lí giải hợp lí

VD:

- Thông điệp: Lòng biết ơn cội nguồn. Bởi lẽ, đó là đạo lí tốt đẹp của dân tộc ta từ bao đời nay. Cội nguồn chính là nơi nuôi dưỡng ta cả về thể chất lẫn tâm hồn, vì vậy sống biết ơn giúp con người trở nên sâu sắc và có trách nhiệm hơn. Bản thân em sẽ luôn ghi nhớ công ơn của gia đình, thầy cô và cố gắng học tập tốt để xứng đáng với những gì mình đã nhận được.

(Lưu ý HS phải nêu được 3 thông điệp trở nên thì cho 0,25đ, chọn và phải lí giải hợp lí 1 thông điệp mới được 0,25đ)