TopStudy

Sinh học · Lớp 12

Đề thi HSG Sinh học 12 Sở Tây Ninh năm 2025-2026 có đáp án - Đề 2

10 câu · 15 phút · Ngân hàng đề TopStudy. Đáp án và lời giải do TopStudy biên soạn, mở ngay dưới từng câu.

Làm bài

Nội dung đề

Phần I. Tự luận

Câu 1

1 điểm

(2,0 điểm)

1.1. Một đơn vị sao chép trên DNA như Hình 1 (O là điểm khởi đầu sao chép; I, II, III, IV chỉ các đoạn mạch đơn của DNA).

Hình minh hoạ

Hình 1

1.1.1. Hãy vẽ lại sơ đồ tái bản DNA của đơn vị sao chép trên.

1.1.2. Các đoạn mạch đơn nào của DNA trên làm khuôn tổng hợp mạch mới gián đoạn và làm khuôn tổng hợp mạch mới liên tục? Giải thích.

1.2. Một phân tử DNA vi khuẩn có tổng số 106^{6} chu kỳ xoắn và adenine chiếm 20% tổng số nucleotide. Phân tử DNA này tái bản liên tiếp 3 lần và mỗi đoạn Okazaki có độ dài trung bình 1000 nucleotide. Hãy xác định:

1.2.1. Số nucleotide mỗi loại của phân tử DNA.

1.2.2. Số nucleotide mỗi loại môi trường cấp cho quá trình tái bản của DNA.

1.2.3. Số liên kết hydrogen bị phá vỡ trong quá trình tái bản của DNA.

1.2.4. Số đoạn mồi RNA được sử dụng trong quá trình tái bản DNA.

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

CâuÝNội dungĐiểm
1.1.1.
Hình minh hoạ0,5
1.1.
11.1.2. - Đoạn mạch I và đoạn mạch IV làm khuôn tổng hợp mạch mới gián đoạn từng đoạn Okazaki. - Đoạn mach II và đoạn mạch III làm khuôn tổng hợp mạch mới liên tục. - Do enzim DNA pôlimêraza chỉ có thể bổ sung nucleotit vào nhóm 3′OH tự do nên chỉ một mạch đơn của DNA mẹ có chiều 3′ – 5′ (từ điểm khởi đầu nhân đôi) được tổng hợp mạch mới liên tục, mạch còn lại có chiều 5′ – 3′ tổng hợp mạch mới gián đoạn.0,25 0,25
1.2.1. Số nucleotide từng loại của phân tử DNA. - Số nucleotide của phân tử DNA: N = 106^{6}.20 = 2.107^{7}. - Số nucleotide mỗi loại của phân tử DNA A = T = N. 20% = 2.107^{7} x 20% = 4.106^{6} (Nu) G = X = N. 30% = 2.107^{7} x 30% = 6.106^{6} (Nu)0,25
1.2.1.2.2. Số nucleotide mỗi loại môi trường cấp cho quá trình nhân đôi DNA AMT = TMT = A(2x^{x} -1) = 4.106^{6} (23^{3} -1) = 28.106^{6} (Nu). GMT = XMT = G(2x^{x} -1) = 6.106^{6} (23^{3} -1) = 42.106^{6} (Nu).0,25
1.2.3. Số liên kết hiđrô bị phá vỡ trong quá trình nhân đôi DNA: H phá vỡ = (2x^{x} – 1) (2A + 3G) = 7(2. 4.106^{6} + 3. 6.106^{6}) = 182.106^{6} (liên kết)0,25
Số đoạn mồi được tổng hợp - Số đoạn Okazaki hình thành khi nhân đôi 1 lần DNA = N/2: 1000 = 107^{7}:1000 = 104^{4}

Câu 2

1 điểm

(2,0 điểm)

Các nhà khoa học đã xác định được DNA mạch thẳng của sinh vật nhân thực sau mỗi lần nhân đôi sẽ ngắn lại. Để khắc phục hiện tượng này, một số loại tế bào đã hình thành enzyme telomerase. Loại enzyme này đã sử dụng khuôn RNA ngắn của nó để kéo dài hai đầu của DNA.

Dựa vào thông tin trên, hãy cho biết:

2.1. Vì sao sau mỗi lần nhân đôi DNA ngắn lại? Ý nghĩa của sự ngắn lại là gì?

2.2. Trong cơ thể người, enzyme telomerase hoạt động mạnh ở những loại tế bào nào? Vì sao?

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

CâuÝNội dungĐiểm
- Số đoạn mồi khi DNA nhân đôi 1 lần = 104^{4} +2. - Số đoạn mồi khi DNA nhân đôi 3 lần = (23^{3} – 1)(104^{4} + 2) = 70014 (đoạn mồi).0,25
Sau mỗi lần nhân đôi DNA ngắn lại là do:0,25 0,25 0,25 0,25 0,25
+ Tóm tắt mạch polinucleotide được tạo thành gồm: tạo đoạn mồi RNA ->0,25 0,25 0,25 0,25 0,25
kéo dài chuỗi -> tháo bỏ mồi -> gắn nucleotide thay vào chỗ đã gỡ mồi.0,25 0,25 0,25 0,25 0,25
+ Phía đầu tận cùng 5’ của mạch mới, không có đầu 3’OH nên enzyme0,25 0,25 0,25 0,25 0,25
DNA_polymerase không thể gắn nucleotide trám vào vị trí trống do gỡ đoạn0,25 0,25 0,25 0,25 0,25
mồi để lại => mạch mới ngắn hơn mạch khuôn 1 số nucleotide.0,25 0,25 0,25 0,25 0,25
2.1+ Qua lần nhân đôi kế tiếp, mạch đã ngắn ở lần nhân đôi trước làm khuôn sẽ tạo ra DNA ngắn hơn DNA ban đầu.0,25 0,25 0,25 0,25 0,25
- Ý nghĩa của sự ngắn lại:0,25 0,25 0,25 0,25 0,25
+ Là cơ chế tự nhiên ngăn ngừa khối u hình thành vì khi DNA ngắn lại đến0,25 0,25 0,25 0,25 0,25
2một mức độ nào đó sẽ làm cho tế bào chết theo chương trình mỗi tế bào0,25 0,25 0,25 0,25 0,25
có số lần nguyên phân hạn định.0,25 0,25 0,25 0,25 0,25
+ Là cơ chế loại bỏ một số tế bào không còn cần thiết (như đuôi, mang trong0,25 0,25 0,25 0,25 0,25
quá trình phát triển phôi của con người)0,25 0,25 0,25 0,25 0,25
- Trong tế bào gốc, tế bào sinh dục sơ khai (tế bào sinh giao tử), tế bào ung0,25
thư. Vì:
2.2+ Ở tế bào gốc và tế bào sinh giao tử cần duy trì DNA dài để duy trì khả năng phân bào lâu dài. + Ở tế bào ung thư, enzyme telomerase hoạt động mạnh dẫn tới khả năng0,25 0,25
nguyên phân không hạn định của tế bào nên dẫn đến ung thư.

Câu 3

1 điểm

(2,0 điểm)

3.1. Ở người, bệnh galactosemia là do một trong hai allele D hoặc d quy định. Gene quy định nhóm máu là gene I có 3 allele, tương quan trội lặn như sau: IA^{A} = IB^{B} > Io^{o}. Biết rằng trong quần thể người có tối đa 21 kiểu gene quy định cho hai tính trạng này.

Phả hệ nghiên cứu sự di truyền của hai tính trạng trên ở một gia đình được thể hiện trên Hình 2.

Hình minh hoạ

Hãy xác định kiểu gene của người số 1 và người số 2 trong phả hệ.

3.1. Khi lai hai thứ đậu thơm thuần chủng hoa đỏ và hoa trắng với nhau thu được F1 toàn hoa đỏ. Cho F1 tiếp tục giao phấn với nhau được F2 có 176 cây hoa đỏ và 128 cây hoa trắng.

Hãy dùng tiêu chuẩn χ2^{2} (khi bình phương) để kiểm định sự phù hợp hay không phù hợp giữa số liệu thực tế và số liệu lí thuyết của phép lai trên.

Cho biết không có hiện tượng gene gây chết và đột biến, với bậc tự do (n - 1) = 1; α = 0,05, χ2^{2} (khi bình phương) lí thuyết bằng 3,84.

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

33.1Do bố mẹ 1, 2 không mắc galactosemia nhưng sinh con gái mắc bệnh galactosemia → bệnh galactosemia là do allele lặn (d) nằm trên NST thường; allele D quy định không mắc bệnh.Do bố mẹ 1, 2 không mắc galactosemia nhưng sinh con gái mắc bệnh galactosemia → bệnh galactosemia là do allele lặn (d) nằm trên NST thường; allele D quy định không mắc bệnh.Do bố mẹ 1, 2 không mắc galactosemia nhưng sinh con gái mắc bệnh galactosemia → bệnh galactosemia là do allele lặn (d) nằm trên NST thường; allele D quy định không mắc bệnh.Do bố mẹ 1, 2 không mắc galactosemia nhưng sinh con gái mắc bệnh galactosemia → bệnh galactosemia là do allele lặn (d) nằm trên NST thường; allele D quy định không mắc bệnh.Do bố mẹ 1, 2 không mắc galactosemia nhưng sinh con gái mắc bệnh galactosemia → bệnh galactosemia là do allele lặn (d) nằm trên NST thường; allele D quy định không mắc bệnh.Do bố mẹ 1, 2 không mắc galactosemia nhưng sinh con gái mắc bệnh galactosemia → bệnh galactosemia là do allele lặn (d) nằm trên NST thường; allele D quy định không mắc bệnh.Do bố mẹ 1, 2 không mắc galactosemia nhưng sinh con gái mắc bệnh galactosemia → bệnh galactosemia là do allele lặn (d) nằm trên NST thường; allele D quy định không mắc bệnh.0,25
33.1Quần thể người có tối đa 21 kiểu gene về 2 tính trạng => 2 cặp gene quy định hai tính trạng này liên kết trên 1 cặp NST thường.Quần thể người có tối đa 21 kiểu gene về 2 tính trạng => 2 cặp gene quy định hai tính trạng này liên kết trên 1 cặp NST thường.Quần thể người có tối đa 21 kiểu gene về 2 tính trạng => 2 cặp gene quy định hai tính trạng này liên kết trên 1 cặp NST thường.Quần thể người có tối đa 21 kiểu gene về 2 tính trạng => 2 cặp gene quy định hai tính trạng này liên kết trên 1 cặp NST thường.Quần thể người có tối đa 21 kiểu gene về 2 tính trạng => 2 cặp gene quy định hai tính trạng này liên kết trên 1 cặp NST thường.Quần thể người có tối đa 21 kiểu gene về 2 tính trạng => 2 cặp gene quy định hai tính trạng này liên kết trên 1 cặp NST thường.Quần thể người có tối đa 21 kiểu gene về 2 tính trạng => 2 cặp gene quy định hai tính trạng này liên kết trên 1 cặp NST thường.0,25
33.1Do bố mẹ 1, 2 bình thường nhưng sinh con mắc bệnh galactosemia → Kiểu gene của người số 1 và người số 2 đều là dị hợp (Dd)Do bố mẹ 1, 2 bình thường nhưng sinh con mắc bệnh galactosemia → Kiểu gene của người số 1 và người số 2 đều là dị hợp (Dd)Do bố mẹ 1, 2 bình thường nhưng sinh con mắc bệnh galactosemia → Kiểu gene của người số 1 và người số 2 đều là dị hợp (Dd)Do bố mẹ 1, 2 bình thường nhưng sinh con mắc bệnh galactosemia → Kiểu gene của người số 1 và người số 2 đều là dị hợp (Dd)Do bố mẹ 1, 2 bình thường nhưng sinh con mắc bệnh galactosemia → Kiểu gene của người số 1 và người số 2 đều là dị hợp (Dd)Do bố mẹ 1, 2 bình thường nhưng sinh con mắc bệnh galactosemia → Kiểu gene của người số 1 và người số 2 đều là dị hợp (Dd)Do bố mẹ 1, 2 bình thường nhưng sinh con mắc bệnh galactosemia → Kiểu gene của người số 1 và người số 2 đều là dị hợp (Dd)0,25
33.1Người số 1 thuộc nhóm máu A và sinh con có nhóm máu O → Kiểu gene của người số 1 là IA^{A}IO^{O}. => Kiểu gene của người 1: Hình minh hoạ hoặc Hình minh hoạNgười số 1 thuộc nhóm máu A và sinh con có nhóm máu O → Kiểu gene của người số 1 là IA^{A}IO^{O}. => Kiểu gene của người 1: Hình minh hoạ hoặc Hình minh hoạNgười số 1 thuộc nhóm máu A và sinh con có nhóm máu O → Kiểu gene của người số 1 là IA^{A}IO^{O}. => Kiểu gene của người 1: Hình minh hoạ hoặc Hình minh hoạNgười số 1 thuộc nhóm máu A và sinh con có nhóm máu O → Kiểu gene của người số 1 là IA^{A}IO^{O}. => Kiểu gene của người 1: Hình minh hoạ hoặc Hình minh hoạNgười số 1 thuộc nhóm máu A và sinh con có nhóm máu O → Kiểu gene của người số 1 là IA^{A}IO^{O}. => Kiểu gene của người 1: Hình minh hoạ hoặc Hình minh hoạNgười số 1 thuộc nhóm máu A và sinh con có nhóm máu O → Kiểu gene của người số 1 là IA^{A}IO^{O}. => Kiểu gene của người 1: Hình minh hoạ hoặc Hình minh hoạNgười số 1 thuộc nhóm máu A và sinh con có nhóm máu O → Kiểu gene của người số 1 là IA^{A}IO^{O}. => Kiểu gene của người 1: Hình minh hoạ hoặc Hình minh hoạ0,25
33.1Cá thể số 2 thuộc nhóm máu O -> Kiểu gene về nhóm máu IO^{O}IO^{O} => Kiểu gene của người 2: Hình minh hoạ .Cá thể số 2 thuộc nhóm máu O -> Kiểu gene về nhóm máu IO^{O}IO^{O} => Kiểu gene của người 2: Hình minh hoạ .Cá thể số 2 thuộc nhóm máu O -> Kiểu gene về nhóm máu IO^{O}IO^{O} => Kiểu gene của người 2: Hình minh hoạ .Cá thể số 2 thuộc nhóm máu O -> Kiểu gene về nhóm máu IO^{O}IO^{O} => Kiểu gene của người 2: Hình minh hoạ .Cá thể số 2 thuộc nhóm máu O -> Kiểu gene về nhóm máu IO^{O}IO^{O} => Kiểu gene của người 2: Hình minh hoạ .Cá thể số 2 thuộc nhóm máu O -> Kiểu gene về nhóm máu IO^{O}IO^{O} => Kiểu gene của người 2: Hình minh hoạ .Cá thể số 2 thuộc nhóm máu O -> Kiểu gene về nhóm máu IO^{O}IO^{O} => Kiểu gene của người 2: Hình minh hoạ .0,25
33.2- Giả thuyết TLKH trong phép lai là 9: 7 (Màu hoa di truyền theo quy luật tương tác bổ sung) và sự sai khác mà ta thu được trong phép lai hoàn toàn do các yếu tố ngẫu nhiên.- Giả thuyết TLKH trong phép lai là 9: 7 (Màu hoa di truyền theo quy luật tương tác bổ sung) và sự sai khác mà ta thu được trong phép lai hoàn toàn do các yếu tố ngẫu nhiên.- Giả thuyết TLKH trong phép lai là 9: 7 (Màu hoa di truyền theo quy luật tương tác bổ sung) và sự sai khác mà ta thu được trong phép lai hoàn toàn do các yếu tố ngẫu nhiên.- Giả thuyết TLKH trong phép lai là 9: 7 (Màu hoa di truyền theo quy luật tương tác bổ sung) và sự sai khác mà ta thu được trong phép lai hoàn toàn do các yếu tố ngẫu nhiên.- Giả thuyết TLKH trong phép lai là 9: 7 (Màu hoa di truyền theo quy luật tương tác bổ sung) và sự sai khác mà ta thu được trong phép lai hoàn toàn do các yếu tố ngẫu nhiên.- Giả thuyết TLKH trong phép lai là 9: 7 (Màu hoa di truyền theo quy luật tương tác bổ sung) và sự sai khác mà ta thu được trong phép lai hoàn toàn do các yếu tố ngẫu nhiên.- Giả thuyết TLKH trong phép lai là 9: 7 (Màu hoa di truyền theo quy luật tương tác bổ sung) và sự sai khác mà ta thu được trong phép lai hoàn toàn do các yếu tố ngẫu nhiên.0,25
3- Tính χ2^{2}:- Tính χ2^{2}:- Tính χ2^{2}:- Tính χ2^{2}:- Tính χ2^{2}:- Tính χ2^{2}:- Tính χ2^{2}:0,25
3Kiểu hình F2OE(O-E)2^{2}(O - E)2^{2}/E0,25
CâuÝNội dungNội dungNội dungNội dungNội dungNội dungNội dungĐiểm
Hoa đỏ176171250,1462
Hoa trắng128133250,1880
Σ304304χ2^{2} = 0,3342
→ χ2^{2} = 0,3342 < 3,84 → Số liệu thực tế phù hợp với số liệu lí thuyết. (Học sinh ra kết quả χ2^{2} = 0,3341 vẫn cho điểm tối đa)→ χ2^{2} = 0,3342 < 3,84 → Số liệu thực tế phù hợp với số liệu lí thuyết. (Học sinh ra kết quả χ2^{2} = 0,3341 vẫn cho điểm tối đa)→ χ2^{2} = 0,3342 < 3,84 → Số liệu thực tế phù hợp với số liệu lí thuyết. (Học sinh ra kết quả χ2^{2} = 0,3341 vẫn cho điểm tối đa)→ χ2^{2} = 0,3342 < 3,84 → Số liệu thực tế phù hợp với số liệu lí thuyết. (Học sinh ra kết quả χ2^{2} = 0,3341 vẫn cho điểm tối đa)→ χ2^{2} = 0,3342 < 3,84 → Số liệu thực tế phù hợp với số liệu lí thuyết. (Học sinh ra kết quả χ2^{2} = 0,3341 vẫn cho điểm tối đa)→ χ2^{2} = 0,3342 < 3,84 → Số liệu thực tế phù hợp với số liệu lí thuyết. (Học sinh ra kết quả χ2^{2} = 0,3341 vẫn cho điểm tối đa)→ χ2^{2} = 0,3342 < 3,84 → Số liệu thực tế phù hợp với số liệu lí thuyết. (Học sinh ra kết quả χ2^{2} = 0,3341 vẫn cho điểm tối đa)0,25

Câu 4

1 điểm

(2,0 điểm)

Một quần thể động vật giao phối, tính trạng màu sắc cánh do 1 gene có 4 allele nằm trên nhiễm sắc thể thường quy định. Trong đó, allele A1 quy định cánh đen trội hoàn toàn so với allele A2, allele A3 và allele A4; Allele A2 quy định cánh xám trội hoàn toàn so với allele A3 và A4; Allele A3 quy định cánh vàng trội hoàn toàn so với allele A4 quy định cánh trắng. Một quần thể đang ở trạng thái cân bằng di truyền có 19% con cánh đen; 32% con cánh xám; 40% con cánh vàng; 9% con cánh trắng. Biết không xảy ra đột biến.

4.1. Tính tần số từng loại allele của gene nói trên?

4.2. Nếu chỉ có các cá thể cánh đen giao phối ngẫu nhiên thì sẽ thu được đời con có tỉ lệ số cá thể cánh đen thuần chủng bằng bao nhiêu?

4.3. Nếu loại bỏ toàn bộ các cá thể cánh trắng, sau đó cho các cá thể còn lại giao phối ngẫu nhiên thì sẽ thu được đời con có tỉ lệ số cá thể cánh đen thuần chủng bằng bao nhiêu?

4.4. Nếu loại bỏ toàn bộ các cá thể cánh xám, sau đó cho các cá thể còn lại giao phối ngẫu nhiên thì sẽ thu được đời con có tỉ lệ số cá thể cánh xám thuần chủng bằng bao nhiêu?

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Hình minh hoạ

Câu 5

1 điểm

(2,0 điểm)

Một loài thực vật, xét 1 gene có 2 allele, allele A trội hoàn toàn so với allele a. Nghiên cứu thành phần kiểu gene của một quần thể thuộc loài này qua các thế hệ, thu được kết quả ở bảng sau:

Kiểu geneThế hệ PThế hệ F1Thế hệ F2Thế hệ F3Thế hệ F4
AA7/1016/253/101/44/9
Aa2/108/254/102/44/9
aa1/101/253/101/41/9

Giải thích sự biến đổi cấu trúc di truyền của quần thể trên qua các thế hệ.

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

+ Quần thể thực hiện ngẫu phối
+ Thế hệ P có tỉ lệ giao tử 4A: 1a; ngẫu phối thu được F1 16AA: 8Aa: 4aa
- Từ thế hệ F1 đến F20,5
5+ Ở F1 CLTN đào thải kiểu hình trội A- hoặc do tác động của phiêu bạt di truyền.
+ Kiểu gene AA và Aa bị đào thải.
- Từ thế hệ F2 đến F30,5
+ Thực hiện giao phối ngẫu nhiên.
+ Ở F2 có tỉ lệ giao tử 1A: 1a, ngẫu phối tạo F3 có tỉ lệ kiểu gene 1AA: 2Aa:
1aa.
CâuÝNội dungĐiểm
- Từ thế hệ F3 đến F4 + CLTN đào thải kiểu gene aa ở F3 tạo tỉ lệ giao tử 2A: 1a. + Qua ngẫu phối tạo F4 có tỉ lệ kiểu gene 4AA: 4Aa: 1aa.0,5

Câu 6

1 điểm

(2,0 điểm)

6.1. Tại sao những cơ quan thoái hoá không còn giữ chức năng gì lại vẫn được di truyền từ đời này sang đời khác mà không bị chọn lọc tự nhiên (CLTN) loại bỏ?

6.2. Giải thích tại sao CLTN làm thay đổi tần số allele của quần thể vi khuẩn nhanh hơn so với ở quần thể sinh vật nhân thực lưỡng bội.

Xem đáp án và lời giải

Câu 7

1 điểm

(2,0 điểm)

Hình 3 mô tả chu trình chuyển hóa nitrogen trong tự nhiên. Các bước chuyển hóa được ký hiệu lần lượt từ 1 đến 6.

Hình minh hoạ

7.1. Chất A là chất gì? Khi diện tích rừng suy giảm, hàm lượng chất A trong đất sẽ thay đổi như thế nào? Giải thích.

7.2. Mối quan hệ cộng sinh giữa vi khuẩn và thực vật là cần thiết cho bước chuyển hóa nào? Giải thích.

7.3. Những loài vi sinh vật nào tham gia vào bước chuyển hóa số 5? Mối quan hệ giữa các loài vi sinh vật đó là gì? Giải thích.

7.4. Bước chuyển hóa nào có sự tham gia của vi sinh vật phân giải? Giải thích.

Xem đáp án và lời giải

Câu 8

1 điểm

(2,0 điểm)

8.1. Một nhóm sinh viên đã đưa ra giả thuyết “chiều cao của cây giảm khi độ cao địa hình tăng lên”. Để kiểm chứng giả thuyết, họ trồng 10 cành cây từ cùng một cây tại 5 vị trí khác nhau trên cùng một dãy núi ở các độ cao khác nhau. Tất cả các cây đều được cung cấp cùng một lượng nước và không được bón phân. Sau một thời gian, họ đo chiều cao trung bình của cây tại mỗi vị trí và ghi nhận kết quả như trong đồ thị Hình 4. Mỗi nhận định sau đây là đúng hay sai? Giải thích.

Hình minh hoạ

8.1.1. Ở độ cao 15 m, cây phát triển tốt nhất, do đó giả thuyết ban đầu là sai.

8.1.2. Để kiểm chứng thêm giả thuyết, nhóm học sinh này cần lặp lại thí nghiệm với các loài khác nhau và bón phân tại các địa điểm khác nhau.

8.2. Để xác định số lượng cá thể của quần thể ốc người ta đánh bắt lần thứ nhất được 125 con ốc, tiến hành đánh dấu các con bắt được và thả trở lại quần thể. Một năm sau tiến hành đánh bắt và thu được 600 con, trong đó có 50 con được đánh dấu. Nếu tỉ lệ sinh sản là 50% năm, tỉ lệ tử vong là 30% năm. Hãy xác định số lượng cá thể ốc trong quần thể ban đầu. Cho rằng các cá thể phân bố ngẫu nhiên và việc đánh dấu không ảnh hưởng đến sức sống và khả năng sinh sản của các cá thể.

Xem đáp án và lời giải

Câu 9

1 điểm

(2,0 điểm)

9.1. Tại một vụ án, người ta thu thập được mẫu máu do hung thủ để lại hiện trường sau đó thực hiện phản ứng PCR để khuếch đại gene K trong tế bào đó. Tiến hành giải trình tự đoạn gene K theo phương pháp Sanger, người ta thu được kết quả như Hình 5.

Hình minh hoạ

Cho biết nguyên tắc cơ bản của phương pháp giải trình tự Sanger là dựa vào hoạt động của enzyme DNA polymerase trong quá trình tổng hợp DNA. Enzyme DNA polymerase xúc tác gắn các nucleotide vào mạch đơn DNA đang tổng hợp ở vị trí 3′ có chứa nhóm ‒OH tự do, khi gặp nucleotide không có nhóm 3′‒OH thì phản ứng tổng hợp bị dừng lại.

9.1.1. Hãy xác định đoạn trình tự gene K được phân tích trong Hình 6, ghi rõ đầu 5’ và 3’.

9.1.2. Khi phân tích đoạn gene K ở một nghi phạm, người ta thu được trình tự như sau: 5’ CTGAAGGACGT 3’ 3’ GACTTCCTGCA 5’

Dựa vào kết quả trên, có thể khẳng định nghi phạm này vô tội hay không? Vì sao?

9.1. Để xác định tần số các allele của locus A nằm trên NST thường ở một loài thú, người ta đã tiến hành thu mẫu DNA của 15 cá thể ngẫu nhiên trong quần thể, chia làm 3 nhóm, mỗi nhóm có 5 cá thể. Mẫu DNA của mỗi cá thể được xử lý với enzim cắt giới hạn để cắt locus A ra khỏi hệ gene, sau đó khuếch đại bằng phương pháp PCR. Các sản phẩm PCR được tinh sạch (chỉ còn các bản sao của locus A) và tiến hành phân tích bằng phương pháp điện di. Kết quả điện di được mô tả ở Hình 6. Biết rằng allele A1 là allele kiểu dại, các allele A2, A3 đều là các allele đột biến.

Hình minh hoạ

Hãy xác định cấu trúc di truyền và tần số các allele của locus A trong quần thể.

Xem đáp án và lời giải

Câu 10

1 điểm

(2,0 điểm)

Một nhà di truyền học nghiên cứu một operon bằng cách đo mức biểu hiện của bốn gene (A, B, C và D) được tạo ra trong các tế bào vi khuẩn dại và vi khuẩn đột biến sau khi thêm hợp chất Z vào môi trường tối thiểu.

Hình minh hoạ

Nhà di truyền đã tạo các thể đột biến vô nghĩa có ảnh hưởng đến quá trình dịch mã. Các đột biến này không những làm ngừng quá trình dịch mã của RNA do chính gene đột biến tạo ra mà còn làm ngừng dịch mã của các RNA tương ứng với các gene sau nó trong operon (trong vùng nhóm gene cấu trúc). Nhà nghiên cứu cũng thu được hai đột biến ở vùng F và G liên kết chặt với các gene (A, B, C, D). Trong từng biểu đồ ở Hình 7, trục tung biểu thị tỷ lệ phần trăm biểu hiện của protein cụ thể, trục hoành biểu thị thời gian. Vị trí mũi tên ( ) chỉ thời điểm bổ sung chất Z.

10.1. Giải thích vai trò của chất Z đối với hoạt động của operon trong điều kiện bình thường.

10.2. Giải thích chức năng của các gene A, B, C, D và các vùng F, G. Xây dựng bản đồ của operon này.

Xem đáp án và lời giải

Đề cùng chủ đề

Tất cả đề Đề thi HSG cấp Tỉnh Sinh học 12 năm 2025-2026 · Các bộ sách Sinh học Lớp 12