Đề thi HSG Sinh học 12 Thanh Hóa năm 2025-2026 có đáp án

PHẦN I. Câu trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 20. Mỗi câu hỏi thí sinh chỉ chọn một phương án đúng.

Phát biểu nào sau đây sai về giống lúa thơm ST25?

Hình dưới mô tả cơ chế phát sinh dạng đột biến nào sau đây?

Bản đồ di truyền là sơ đồ thể hiện vị trí của gene (locus) trên nhiễm sắc thể; được xây dựng dựa vào tần số trao đổi chéo (hoán vị gene) giữa hai gene. Morgan và cộng sự đã lập bản đồ của 2 gene quy định màu sắc thân (B, b) và chiều dài cánh (V, v) ở ruồi giấm như sau:

B 17 cM V

Theo lí thuyết, phép lai P: ♀ tạo ra F$_{1}$ có biến dị tổ hợp chiếm tỉ lệ bao nhiêu?

Xét bốn gene A, B, C, D cùng nằm trên nhiễm sắc thể số 5 của một loài và khoảng cách giữa chúng được thể hiện trong bảng sau đây:

Trong các hình trên, hình số mấy mô tả đúng trật tự sắp xếp của các gene trên nhiễm sắc thể số 5?

Ở người, ba gene A, B, C cùng nằm trên một nhiễm sắc thể thường và không trao đổi chéo, mỗi gene trong số ba gene trên có hàng trăm allele (ví dụ A$_{1}$, A$_{2}$, ..., A$_{n}$ là các allele của gene A). Trong quá trình giảm phân không bịảnh hưởng bởi tác nhân đột biến. Bảng dưới đây mô tả kiểu gene cụ thể của các thành viên trong một gia đình.

Có bao nhiêu phát biểu sau đây là đúng?

I. Các gene A, B và C phân li độc lập và tổ hợp tự do trong quá trình giảm phân.

II. Một trong hai nhiễm sắc thể của người mẹ có thể mang các allele A$_{3}$B$_{44}$C$_{9}$.

III. Nếu người con thứ ba của cặp vợ chồng này có gene A kiểu gene là A$_{2}$A$_{4}$ thì gene C có thể có kiểu gene là C$_{2}$C$_{5}$.

IV. Nếu một trong hai nhiễm sắc thể của con trai mang các allele A$_{4}$B$_{8}$C$_{5}$ thì một trong hai nhiễm sắc thể của người bố phải là A$_{2}$B$_{35}$C$_{2}$.

Hình dưới đây mô tả một cơ chế di truyền ở cấp độ phân tử của sinh vật nhân thực. Phát biểu nào sau đây là đúng?

Một tế bào có kiểu gene AB ab nằm trên nhiễm sắc thể số I; cặp gene Dd nằm trên nhiễm sắc thể số II; cặp gene Ee nằm trên nhiễm sắc thể số III). Tế bào này tham gia quá trình giảm phân tạo giao tử, trong quá trình giảm phân I có xảy ra một đột biến và hoán vị gene. Hình dưới mô tả hàm lượng DNA thay đổi trong quá trình phân bào này và số lượng allele hoặc nhóm allele (liên kết với nhau) trên mỗi nhiễm sắc thể số I, II, III của hai tế bào X, Y trong số các tế bào con được tạo ra.

Cho các nhận định sau:

I. Tế bào X có bộ nhiễm sắc thể (n – 1); tế bào Y có bộ nhiễm sắc thể (n + 1).

II. Sau quá trình giảm phân, tạo thành 2 loại giao tử khác nhau về tổ hợp gene.

III. Trong các loại giao tử được tạo thành có thể có một giao tử có kiểu gene AbdEe.

IV. Tại thời điểm Z tế bào bắt đầu bước vào kì sau của quá trình giảm phân I. Theo lý thuyết, có bao nhiêu nhận định đúng?

Một loài thực vật, biết mỗi gene quy định một tính trạng, tính trạng trội là trội hoàn toàn. Người ta tiến hành 2 phép lai thu được kết quả như sau:

+ Phép lai 1: thu được 4 loại kiểu hình trong đó có 37,5% cây thân cao, hoa đỏ.

+ Phép lai 2: thu được 25% cây thân cao, hoa trắng; 50% cây thân cao, hoa đỏ; 25% cây thân thấp, hoa đỏ. Theo lí thuyết, phát biểu nào sau đây đúng về kết quả của 2 phép lai trên?

PHẦN II. Câu trắc nghiệm đúng sai. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 6. Trong mỗi ý ở mỗi câu, thí sinh chọn đúng hoặc sai.

Quá trình tái bản DNA diễn ra bình thường ở sinh vật nhân sơ và sinh vật nhân thực được thể hiện ở hai hình sau:

Loài mèo Xiêm thường có bộ lông sẫm màu hơn ở tai, mũi, bàn chân và đuôi. Các thí nghiệm thực tế đã cho thấy rằng nếu để mèo Xiêm ở ngoài trời trong thời gian nhiều hơn một giờ mỗi ngày và liên tục sáu ngày mỗi tuần (mèo nuôi ngoài trời) trong điều kiện thời tiết rất lạnh thì bộ lông của nó sẽ trở nên sẫm màu hơn ở cả những bộ phận khác trên cơ thể. Ngược lại, nếu mèo Xiêm được nuôi trong nhà hoặc thời gian ngoài trời ít hơn thì phần lông sẫm màu trên cơ thể của nó sẽ không thay đổi trong suốt cả năm. Đồ thị theo dõi sự thay đổi màu lông của loài mèo Xiêm khi được nuôi ở các điều kiện khác nhau được thể hiện ở hình bên.

Ở người, bệnh động kinh do đột biến gene nằm trong ti thể gây nên và nguy cơ mắc bệnh phụ thuộc vào tỉ lệ allele đột biến của cơ thể. Một quần thể người có 2 gia đình có sự biểu hiện bệnh như sau:

– Gia đình 1: người mẹ không bị bệnh động kinh, người con gái đầu bị động kinh, người con trai thứ 2 không bị bệnh.

– Gia đình 2: người mẹ bị động kinh, người con trai đầu lòng bị bệnh động kinh, người con gái thứ 2 không bị bệnh.

Biết không xảy ra đột biến mới trong quá trình giảm phân của bố và mẹ ở 2 gia đình trên.

Một loài thú, tính trạng màu mắt do 1 gene có 2 allele quy định, allele A quy định mắt nâu là trội hoàn toàn so với a quy định mắt màu đen, nhưng tính trạng biểu hiện không đều ở 2 giới và tính trạng lặn có xu hướng biểu hiện nhiều hơn ở giới đực. Khi theo dõi 1 thế hệ ngẫu phối, người ta thống kê được tỉ lệ kiểu hình ở hai giới trong quần thể và số liệu chưa đầy đủ được thể hiện qua bảng sau:

(Dấu “−” tỉ lệ kiểu hình chưa biết)

Cho rằng quần thể không xảy ra đột biến và di nhập gene, các cá thể sinh ra có tỉ lệ sống đạt 100%.

Ở một loài động vật, xét hai tính trạng màu lông và chiều cao chân. Mỗi tính trạng do một gene có hai allele trội lặn hoàn toàn, nằm trên nhiễm sắc thể thường quy định. Thực hiện các phép lai (P$_{1}$, P$_{2}$, P$_{3}$) và thu được kết quả mô tả ở bảng sau:

Biết rằng, F$_{1}$ của P$_{2}$ có 4 kiểu hình, tỉ lệ kiểu hình lông vàng, chân cao không được thể hiện ở bảng trên và kí hiệu là (−).

Hình vẽ sau mô tả hai đoạn gene (I, II) và phân tử tRNA đang thực hiện dịch mã trên phân tử mRNA:

Biết A, G, C là nucleotide, các số 1, 2,..., 11 là các nucleotide chưa biết, (a.a) kí hiệu amino acid, (X, Y) là kí hiệu chiều của mạch.

PHẦN III. Câu trắc nghiệm trả lời ngắn. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 6; điền và tô kết quả vào phiếu trả lời.

Cho các thành phần sau đây: DNA, ribosome, mRNA, tRNA, amino acid, nucleotide, enzyme DNA polymerase, RNA polymerase. Có bao nhiêu thành phần tham gia trực tiếp vào quá trình tái bản ở tế bào nhân thực?

Một đoạn mạch khuôn của gene trong nhân tế bào chứa 9 bộ ba:

3’...TAG GGC ATA TGT AAC CAC GAC GGG GCC...5’.

Nếu xảy ra đột biến thay thế 1 cặp nucleotide làm xuất hiện bộ ba kết thúc ở mRNA thì có thể có tối đa bao nhiêu vị trí đột biến?

Hình (a) và hình (b) thể hiện cơ chế hoạt động của operon lac ở 2 chủng E.coli bình thường và đột biến dưới đây:

Cho các nhận định sau về cơ chế hoạt động của operon lac ở 2 chủng E. coli như hai hình trên.

(1) Hình (a) và hình (b) operon đều ở trạng thái hoạt động.

(2) Nếu đột biến xảy ra ở các gene cấu trúc Z, Y, A thì sẽ ảnh hưởng đến cả quá trình phiên mã và dịch

(3) Nếu sử dụng 5−BU để gây đột biến ở giữa vùng mã hóa của gene lacY chắc chắn sẽ làm thay đổi sản phẩm của các gene cấu trúc Z, Y, A.

(4) Hình (b) do đột biến làm cho protein ức chế bị thay đổi cấu hình không còn khả năng liên kết với vùng O dẫn đến operon lac hoạt động ngay cả khi môi trường không có lactose.

Hãy viết liền các số theo thứ tự từ nhỏ đến lớn tương ứng với các nhận định đúng.

Ở một loài mèo, tính trạng màu lông do hai cặp gene A, a và B, b phân li độc lập cùng quy định theo sơ đồ chuyển hóa và có vị trí trên nhiễm sắc thể như hình dưới đây:

Các allele lặn a và b không tạo được enzyme A và B tương ứng do đó quy định kiểu hình lông xám. Theo lý thuyết, khi lai hai cơ thể mèo lông nâu dị hợp hai cặp gene thu được F$_{1}$. Thế hệ F$_{1}$ có tối đa bao nhiêu loại kiểu gene?