Đề tham khảo Tốt nghiệp THPT Ngữ văn 2026-2027 (Đề 35)

– Ngôi kể: ngôi thứ ba / người kể chuyện toàn tri.

– Dấu hiệu nhận biết: Người kể chuyện giấu mình, không trực tiếp xuất hiện, không tham gia vào cốt truyện nhưng quan sát và kể lại diễn biến của câu chuyện.

Những hình ảnh khiến Thức lặng người đi:

– Vườn rau, ao cá, những vạt cỏ, chú chim, con gà làm hai con thích thú.

– Thằng Mít tha hồ chơi với bọn trẻ trong xóm, nhìn thấy con vật gì cũng hỏi.

– Cái Bông được cầm cần câu cá, mon men ra vườn hái rau. Nhìn thấy chuồn chuồn, bươm bướm, nó đã chịu cười nói nhiều hơn.

– Câu hỏi tu từ: Rốt cuộc thì mình cần gì ở cuộc đời này? Tiền tài? Danh vọng? Hay một gia đình nhiều tiếng cười?

– Tác dụng của câu hỏi tu từ:

+ Giúp cho việc diễn đạt trở nên sống động, gợi hình, gợi cảm.

+ Tạo giọng điệu tự vấn, diễn tả sự dằn vặt, ân hận trong nội tâm nhân vật khi nhận ra mình quá ích kỉ mà quên mất đâu là hạnh phúc cần hướng tới.

+ Nhấn mạnh sự thức tỉnh muộn màng của nhân vật Thức, qua đó nhắn nhủ bạn đọc về việc cân bằng cuộc sống để biết hướng tới và trân quý những hạnh phúc đích thực.

– Chi tiết Tôn đã nhờ người bạn của Thức mời Thức về quê anh ta để chữa bệnh. Cái bệnh xa làng, thiếu quê hương nguy hiểm lắm có vai trò then chốt trong việc thể hiện nội dung văn bản.

+ Đây là chi tiết tiêu biểu, tiết lộ nguyên nhân sâu xa, bất ngờ của sự hòa giải. Không phải Thức tự nhận ra mà chính là sự khéo léo, sâu sắc của Tôn. Điều này cho thấy tình cảm anh em vẫn luôn hiện hữu, Tôn không hề ghét bỏ mà chỉ muốn anh trai mình thay đổi.

+ Làm nổi bật vẻ đẹp tâm hồn của Tôn: một người em tuy có vẻ cứng rắn nhưng lại rất thấu hiểu, sâu sắc và tinh tế. Anh không chỉ thử thách mà còn tìm cách giúp anh trai chữa lành "căn bệnh" vô cảm, từ đó hàn gắn tình cảm gia đình một cách bền vững.

+ Khẳng định chủ đề của truyện: Tầm quan trọng của quê hương, cội nguồn. Việc "xa làng" không chỉ là khoảng cách địa lí mà là một "căn bệnh" về tinh thần, khiến con người trở nên ích kỉ, vô cảm và đánh mất chính mình.

– Điểm tương đồng của hai ngữ liệu:

+ Đều diễn tả vai trò, ý nghĩa của vầng trăng quê hương đã đánh thức ở con người những cảm giác, suy nghĩ đã lãng quên.

+ Khẳng định chính những điều bình dị, đơn sơ có sức mạnh cảm hoá con người.

+ Gợi trong người đọc thông điệp về đạo lí thủy chung.