Đề tham khảo Tốt nghiệp THPT Ngữ văn 2026-2027 (Đề 27)

Các luận điểm:

(1) Chất thơ trong tư thế của con người gắn hoà với thế giới người.

(2) Chất thơ trong sự gắn bó với thế giới tự nhiên rộng lớn.

(3) Chất thơ “siêu thoát” và chất thơ đến từ sự thật trần trụi.

(4) Chất thơ khi “lồ lộ, tràn đầy”, khi “kín đáo, lẫn thoáng”.

– So sánh: cuộc đời Bác với “một dòng sông lớn, chảy từ nguồn ra biển”, so sánh “Nhật kí trong tù” như “một khúc sông lặng trước lúc đổ ra đại dương.

– Tác dụng:

+ Làm rõ cuộc đời Bác là hành trình dài rộng, không ngừng nghỉ và đầy ý nghĩa, còn giai đoạn sáng tác “Nhật kí trong tù” là thời gian yên tĩnh, suy ngẫm sâu sắc trong cuộc đời trước khi Người tiếp tục cuộc hành trình gian nan nhưng vĩ đại để đưa dân tộc tới tự do.

+ Thể hiện thái độ trân trọng, ngưỡng mộ sâu sắc đối với cuộc đời và sự nghiệp của Bác Hồ.

+ Lời văn sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi cảm cho sự diễn đạt.

Cách lựa chọn, trích dẫn bằng chứng:

– Bằng chứng được lựa chọn tiêu biểu, điển hình, được kết nối với lời văn rất nhịp nhàng; phù hợp với luận điểm, lí lẽ (Ví dụ: lựa chọn những bằng chứng là hình ảnh xuất hiện trong thơ Hồ Chí Minh như người “phu làm đường”, “cháu bé trong nhà lao Tân Dương”, “người bạn tù thổi sáo” – để củng cố cho lí lẽ càng là người cùng khổ bất hạnh càng nhận được sự chia sẻ nhiều hơn)

– Cách trích dẫn bằng chứng linh hoạt, biến chuyển khi là những cụm từ, khi là những câu thơ, khi là tên bài thơ, có lúc dẫn trực tiếp, có lúc dẫn gián tiếp.

Học sinh nêu một điều có thể học được từ cách diễn đạt của tác giả ở đoạn cuối văn bản và đưa ra lí giải phù hợp. Có thể lí giải và phân tích làm rõ một trong những vấn đề sau:

– Sử dụng phép so sánh, ẩn dụ tạo nên những câu văn sống động, giàu hình ảnh làm sâu sắc thêm tầng ý nghĩa, tăng tính biểu cảm cho đoạn văn.

– Lập luận chặt chẽ, sắc sảo khẳng định mối quan hệ gắn bó, mật thiết giữa cuộc đời với văn chương và giá trị biểu hiện của nó.

– Những liên tưởng giàu sức khơi gợi thông qua các hình ảnh độc đáo, sáng tạo (dòng sông biển cả khúc lặng xoáy ngầm...)