TopStudy

Toán · Lớp 11

Chuyên đề Toán 11 KNTT Bài 6. Phép vị tự có đáp án

11 câu · 17 phút · Ngân hàng đề TopStudy. Đáp án và lời giải do TopStudy biên soạn, mở ngay dưới từng câu.

Làm bài

Nội dung đề

Phần I. Tự luận

Câu 1

1 điểm

Trong hai bức tranh ở Hình 1.41, các hình chữ nhật ABCD, A'B'C'D' có các cạnh tương ứng song song, bức tranh lớn có kích thước gấp đôi bức tranh nhỏ.

a) Giải thích vì sao các đường thẳng AA', BB', CC', DD' cùng đi qua một điểm O.

b) Hãy tính các tỉ số OAOA′, OBOB′, OCOC′, ODOD′\frac{{OA}}{{OA'}},\,\frac{{OB}}{{OB'}},\,\frac{{OC}}{{OC'}},\,\frac{{OD}}{{OD'}}.

c) Dùng thước thẳng nối hai điểm tương ứng nào đó trên hai bức tranh (chẳng hạn, đầu mỏ trên của chú gà ở hai bức tranh). Đường thẳng đó có đi qua O hay không?

Hình minh hoạ

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải:

Hình minh hoạ

a) Gọi O là giao điểm của AA' và BB'.

Xét tam giác OA'B' có AB // A'B', theo định lý Thales, ta có:

OAOA′=OBOB′=ABA′B′=12\frac{{OA}}{{OA'}} = \frac{{OB}}{{OB'}} = \frac{{AB}}{{A'B'}} = \frac{1}{2}.

Từ đó suy ra A, B lần lượt là trung điểm của OA' và OB'.

Gọi C" là giao điểm của BC và OC'. Vì BC // B'C' nên BC" // B'C'.

Xét tam giác OB'C' có BC" // B'C' và B là trung điểm của OB' nên BC" là đường trung bình của tam giác OB'C'. Suy ra BC" = 12\frac{1}{2}B'C' và C" là trung điểm của OC'.

Mặt khác theo giả thiết ta có BC = 12\frac{1}{2}B'C'. Do vậy C" trùng với C và C là trung điểm của OC'.

Chứng minh tương tự, ta được D là trung điểm của OD'.

Vậy các đường thẳng AA', BB', CC', DD' cùng đi qua một điểm O.

b) Vì A, B, C, D lần lượt là trung điểm của OA', OB', OC', OD' nên

OAOA′=OBOB′=OCOC′=ODOD′=12\frac{{OA}}{{OA'}} = \frac{{OB}}{{OB'}} = \frac{{OC}}{{OC'}} = \frac{{OD}}{{OD'}} = \frac{1}{2}.

c) Dùng thước thẳng nối hai điểm tương ứng trên hai bức tranh, cụ thể, đầu mỏ trên của chú gà ở hai bức tranh, ta thấy đường thẳng này đi qua điểm O.

Hình minh hoạ

Câu 2

1 điểm
Phép vị tự V(O,k)_{(O, k)}biến điểm O thành điểm nào? Nếu phép vị tự V(O,k)_{(O, k)} biến điểm M thành điểm M' thì phép vị tự V(O, 1k){V_{\left( {O,\,\frac{1}{k}} \right)}} biến điểm M' thành điểm nào?
Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải:

- Phép vị tự V(O,k)_{(O, k)} biến điểm O thành điểm O.

- Nếu phép vị tự V(O,k)_{(O, k)} biến điểm M thành điểm M' thì phép vị tự V(O, 1k){V_{\left( {O,\,\frac{1}{k}} \right)}} biến điểm M' thành điểm M.

Thật vậy, nếu M' là ảnh M qua phép vị tự V(O,k)_{(O, k)} thì OM′→=kOM→⇔OM→=1kOM′→\overrightarrow {OM'} = k\overrightarrow {OM} \Leftrightarrow \overrightarrow {OM} = \frac{1}{k}\overrightarrow {OM'}. Điều này có nghĩa là M là ảnh của M' qua phép vị tự V(O, 1k){V_{\left( {O,\,\frac{1}{k}} \right)}}.

Câu 3

1 điểm
Chứng minh rằng, phép vị tự V(O,1)_{(O, 1)} là phép đồng nhất, phép vị tự V(o,–1)_{(o, – 1)} là phép đối xứng tâm O.
Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải:

+ Phép vị tự V(O,1)_{(O, 1)} biến điểm M thành điểm M' thỏa mãn OM′→=OM→\overrightarrow {OM'} = \overrightarrow {OM}. Khi đó M' trùng với M. Do đó, phép vị tự V(O,1)_{(O, 1)} là phép đồng nhất.

+ Phép vị tự V(O,–1)_{(O, – 1)} biến điểm M thành điểm M" thỏa mãn . Khi đó O là trung điểm của MM". Do đó, M" là ảnh của M qua phép đối xứng tâm O hay phép vị tự V(O,–1)_{(O, – 1)} là phép đối xứng tâm O.

Câu 4

1 điểm
Quan sát hai bức tranh em bé ôm chú gà ở phần mở đầu bài học và chỉ ra phép vị tự biến bức tranh nhỏ thành bức tranh lớn và phép vị tự biến bức tranh lớn thành bức tranh nhỏ.
Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải:

Hình minh hoạ

Ta có: OAOA′=OBOB′=OCOC′=ODOD′=12\frac{{OA}}{{OA'}} = \frac{{OB}}{{OB'}} = \frac{{OC}}{{OC'}} = \frac{{OD}}{{OD'}} = \frac{1}{2} (theo HĐ1).

Suy ra OA′→=2OA→; OB′→=2OB→; OC′→=2OC→; OD′→=2OD→\overrightarrow {OA'} = 2\overrightarrow {OA} ;\,\overrightarrow {OB'} = 2\overrightarrow {OB} ;\,\overrightarrow {OC'} = 2\overrightarrow {OC} ;\,\overrightarrow {OD'} = 2\overrightarrow {OD}.

Từ đó ta có các điểm A', B', C', D' lần lượt là ảnh của các điểm A, B, C, D qua phép vị tự V(O,2)_{(O, 2)}. Do đó, phép vị tự V(O,2)_{(O, 2)} biến hình chữ nhật ABCD thành hình chữ nhật A'B'C'D'.

Vậy phép vị tự V(O,2)_{(O, 2)}biến bức tranh nhỏ thành bức tranh lớn. Khi đó, phép vị tự V(O, 12){V_{\left( {O,\,\frac{1}{2}} \right)}} biến bức tranh lớn thành bức tranh nhỏ.

Câu 5

1 điểm

Cho phép vị tự tâm O, tỉ số k biến điểm M thành điểm M'¸điểm N thành điểm N'.

a) Biểu diễn các vectơ OM′→, ON′→\overrightarrow {OM'} ,\,\overrightarrow {ON'} tương ứng theo các vectơ OM→, ON→\overrightarrow {OM} ,\,\overrightarrow {ON}.

b) Giải thích vì sao M′N′→=kMN→\overrightarrow {M'N'} = k\overrightarrow {MN}.

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải:

a) Phép vị tự tâm O, tỉ số k biến điểm M thành điểm M', điểm N thành điểm N' nên ta có OM′→=kOM→\overrightarrow {OM'} = k\overrightarrow {OM} và ON′→=kON→\overrightarrow {ON'} = k\overrightarrow {ON}.

b) Ta có: M′N′→=ON′→−OM′→=kON→−KOM→=k(ON→−OM→)=kMN→\overrightarrow {M'N'} = \overrightarrow {ON'} - \overrightarrow {OM'} = k\overrightarrow {ON} - K\overrightarrow {OM} = k\left( {\overrightarrow {ON} - \overrightarrow {OM} } \right) = k\overrightarrow {MN} (theo quy tắc hiệu).

Vậy M′N′→=kMN→\overrightarrow {M'N'} = k\overrightarrow {MN}.

Câu 6

1 điểm

Trong mặt phẳng tọa độ Oxy, cho đường tròn (C): (x – 1)2^{2} + (y – 2)2^{2} = 25.

a) Tìm tâm I và bán kính R của đường tròn (C).

b) Tìm tâm I' và bán kính R' của đường tròn (C') là ảnh của đường tròn (C) qua phép vị tự tâm A(3; 5), tỉ số 2.

c) Viết phương trình của (C').

Xem đáp án và lời giải

Câu 7

1 điểm

Quan sát Hình 1.47 và cho biết hình nào trong hai hình nhỏ không phải là ảnh của hình lớn qua một phép vị tự. Nêu lí do cho sự lựa chọn đó.

Hình minh hoạHình minh hoạ

Xem đáp án và lời giải

Câu 8

1 điểm
Cho hình thang ABCD có hai đáy AB và CD, CD = 2AB. Gọi O là giao của hai cạnh bên và I là giao của hai đường chéo. Tìm ảnh của đoạn thẳng AB qua các phép vị tự V(O,2)_{(O, 2)}, V(I,–2)_{(I, – 2)}.
Xem đáp án và lời giải

Câu 9

1 điểm
Trong mặt phẳng tọa độ Oxy, cho A(1; 2), B(3; 6). Viết phương trình đường tròn (C) là ảnh của đường tròn đường kính AB qua phép vị tự V(O,3)_{(O, 3)}.
Xem đáp án và lời giải

Câu 10

1 điểm

Ở Hình 1.48, A', B', C', D', E' tương ứng là trung điểm của các đoạn thẳng IA, IB, IC, ID, IE. Hỏi năm điểm đó có thuộc một đường tròn hay không? Vì sao?

Hình minh hoạ

Xem đáp án và lời giải

Câu 11

1 điểm

Quan sát ba hình được tô màu ở Hình 1.49, hình nhỏ nào là ảnh của hình lớn qua một phép vị tự?

Hình minh hoạ

Xem đáp án và lời giải

Đề cùng chủ đề

Tất cả đề Chuyên đề 1. Phép biến hình trong mặt phẳng · Các bộ sách Toán Lớp 11