TopStudy

Toán · Lớp 9

Bộ 5 đề thi giữa kì 2 Toán 9 Chân trời sáng tạo (Tự luận) có đáp án - Đề 4

5 câu · 10 phút · Ngân hàng đề TopStudy. Đáp án và lời giải do TopStudy biên soạn, mở ngay dưới từng câu.

Làm bài

Nội dung đề

Phần I. Tự luận

Câu 1

1 điểm

1. Xét các phương trình dưới đây:

(x−5)2−11=0;{\left( {x - 5} \right)^2} - 11 = 0; −35x3−72x=0;- \frac{3}{5}{x^3} - \frac{7}{2}x = 0; 3x2−23x+1=0;3{x^2} - 2\sqrt 3 x + 1 = 0; x2−2y+5=0.{x^2} - 2y + 5 = 0.

a) Trong các phương trình trên, chỉ ra phương trình bậc hai một ẩn và các hệ số a,b,ca,b,c của phương trình đó.

b) Giải phương trình tìm được ở phần a).

2. Giải bài toán sau bằng cách lập phương trình:

Sau dịp Tết Nguyên đán, hai anh em Hoàng có được số tiền mừng tuổi là 3,5 triệu đồng, hai anh em nhờ mẹ gửi số tiền đó vào ngân hàng. Mẹ nói với hai anh em: “Sau hai năm nữa, các con sẽ nhận được số tiền cả gốc lẫn lãi là 3,8753{,}875 triệu đồng”. Hỏi thời điểm mẹ Hoàng gửi tiền, lãi suất ngân hàng là bao nhiêu phần trăm một năm, biết rằng số tiền lãi sau năm thứ nhất sẽ được tính vào tiền gốc của năm thứ hai.

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

1. a) Trong các phương trình trên, các phương trình bậc hai một ẩn là: (x−5)2−11=0{\left( {x - 5} \right)^2} - 11 = 0;

3x2−23x+1=0.3{x^2} - 2\sqrt 3 x + 1 = 0.

• Xét phương trình (x−5)2−11=0{\left( {x - 5} \right)^2} - 11 = 0 hay x2−10x+14=0{x^2} - 10x + 14 = 0 có a=1;b=−10;c=14a = 1;b = - 10;c = 14.

• Xét phương trình 3x2−23x+1=03{x^2} - 2\sqrt 3 x + 1 = 0 có a=3;b=−23;c=1a = 3;b = - 2\sqrt 3 ;c = 1.

b) • Giải phương trình (x−5)2−11=0{\left( {x - 5} \right)^2} - 11 = 0, ta được: (x−5)2=11{\left( {x - 5} \right)^2} = 11 hay (x−5)2=(11)2{\left( {x - 5} \right)^2} = {\left( {\sqrt {11} } \right)^2}

Suy ra x−5=11x - 5 = \sqrt {11} hoặc x−5=−11x - 5 = - \sqrt {11}.

Do đó, x=5+11x = 5 + \sqrt {11} hoặc x=5−11x = 5 - \sqrt {11}.

Vậy nghiệm của phương trình là {5+11;5−11}\left\{ {5 + \sqrt {11} ;5 - \sqrt {11} } \right\}.

• Giải phương trình 3x2−23x+1=03{x^2} - 2\sqrt 3 x + 1 = 0, ta có: 3x2−23x+1=03{x^2} - 2\sqrt 3 x + 1 = 0 hay (3x−1)2=0{\left( {\sqrt 3 x - 1} \right)^2} = 0.

Suy ra 3x−1=0\sqrt 3 x - 1 = 0 nên x=13x = \frac{1}{{\sqrt 3 }} hay x=33x = \frac{{\sqrt 3 }}{3}

Vậy nghiệm của phương trình là {33}.\left\{ {\frac{{\sqrt 3 }}{3}} \right\}.

2. Gọi lãi suất của ngân hàng tại thời điểm mẹ Hoàng gửi tiền là a%a\% một năm (0<a<100).\left( {0 < a < 100} \right).

Số tiền lãi sau năm thứ nhất gửi là 3,5a%=0,035a3{,}5a\% = 0{,}035a (triệu đồng).

Tổng số tiền đem gửi năm thứ hai là: 3,5+0,035a3{,}5 + 0{,}035a (triệu đồng).

Số tiền lãi sau năm thứ hai gửi là: (3,5+0,035a)⋅a%=0,035a+0,00035a2\left( {3{,}5 + 0{,}035a} \right) \cdot a\% = 0{,}035a + 0{,}00035{a^2} (triệu đồng).

Theo đề bài, sau hai năm tổng số tiền cả gốc lẫn lãi mà anh em Hoàng nhận được là 3,8753{,}875 triệu đồng nên ta có phương trình:

3,5+0,035a+0,035a+0,00035a2=3,8753{,}5 + 0{,}035a + 0{,}035a + 0{,}00035{a^2} = 3{,}875

0,00035a2+0,07a−0,375=00{,}00035{a^2} + 0{,}07a - 0{,}375 = 0

7a2+1400a−7500=07{a^2} + 1400a - 7500 = 0

Giải phương trình trên ta được hai nghiệm a1≈5,2{a_1} \approx 5{,}2 (thỏa mãn); a2=−205,2{a_2} = - 205{,}2 (loại).

Vậy lãi suất của ngân hàng tại thời điểm mẹ Hoàng gửi tiền là khoảng 5,2%5{,}2\% mỗi năm.

Câu 2

1 điểm

Cho parabol (P):y=mx2\left( P \right):y = m{x^2}.

a) Tìm mm để (P)\left( P \right) đi qua điểm A(2;1)A\left( {2;1} \right).

b) Vẽ (P)\left( P \right) khi m=−12m = - \frac{1}{2}.

c) Với m=−12m = - \frac{1}{2}, tìm điểm có tung độ bằng −8.- 8.

d) Với m=−12m = - \frac{1}{2}, hãy tìm điểm thuộc parabol mà có tổng hoành độ và tung độ bằng 0.0.

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Thay x=2,y=1x = 2,y = 1vào hàm số (P):y=mx2\left( P \right):y = m{x^2}, ta được: 4m=14m = 1 nên m=14.m = \frac{1}{4}.

Vậy (P):y=14x2\left( P \right):y = \frac{1}{4}{x^2} thì đi qua điểm A(2;1)A\left( {2;1} \right).

b) Với m=−12m = - \frac{1}{2}, ta có: (P):y=−12x2\left( P \right):y = - \frac{1}{2}{x^2}.

Lập bảng giá trị, ta có:

xx−2- 2−1- 1001122
y=−12x2y = - \frac{1}{2}{x^2}−2- 2−12- \frac{1}{2}00−12- \frac{1}{2}−2- 2

Ta có đồ thị hàm số sau:

Hình minh hoạ

c) Có y=−12x2y = - \frac{1}{2}{x^2}, thay y=−8y = - 8 vào hàm số ta có: −12x2=−8- \frac{1}{2}{x^2} = - 8 nên x2=16{x^2} = 16.

Do x=4x = 4 hoặc x=−4x = - 4.

Vậy với m=−12m = - \frac{1}{2}, điểm có tọa độ (4;−8);(−4;−8)\left( {4; - 8} \right);\left( { - 4; - 8} \right).

d) Gọi I(x0;−12x02)I\left( {{x_0}; - \frac{1}{2}x_0^2} \right) là điểm có tổng hoành độ và tung độ bằng 0.0.

Ta có: −12x02+x0=0- \frac{1}{2}x_0^2 + {x_0} = 0 hay x0(−12x0+1)=0{x_0}\left( { - \frac{1}{2}{x_0} + 1} \right) = 0, suy ra x0=0{x_0} = 0 hoặc x0=2{x_0} = 2.

Với x0=0{x_0} = 0 thì y0=−12{y_0} = - \frac{1}{2}.

Với x0=2{x_0} = 2 thì y0=−2.{y_0} = - 2.

Vậy điểm thỏa mãn có (0;0),(2;−2)\left( {0;0} \right),\left( {2; - 2} \right).

Câu 3

1 điểm

Cho phương trình x2−2mx−2m2−1=0{x^2} - 2mx - 2{m^2} - 1 = 0 (mm là tham số).

a) Chứng minh phương trình luôn có nghiệm.

b) Giải phương trình khi m=2.m = 2.

c) Tìm mm để phương trình đã cho có hai nghiệm x1,  x2{x_1},\,\,{x_2} thỏa mãn x1x2+x2x1=−3.\frac{{{x_1}}}{{{x_2}}} + \frac{{{x_2}}}{{{x_1}}} = - 3.

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Phương trình x2−2mx−2m2−1=0{x^2} - 2mx - 2{m^2} - 1 = 0 có Δ′=(−m)2+2m2+1=3m2+1>0\Delta ' = {\left( { - m} \right)^2} + 2{m^2} + 1 = 3{m^2} + 1 > 0 với mọi mm.

Do đó, phương trình luôn có nghiệm.

b) Với m=2,m = 2, ta có: x2−4x−9=0{x^2} - 4x - 9 = 0.

Ta có biệt thức Δ′=(−2)2−(−9)=13>0\Delta ' = {\left( { - 2} \right)^2} - \left( { - 9} \right) = 13 > 0.

Do đó, phương trình có hai nghiệm phân biệt.

Đó là x1=2−13{x_1} = 2 - \sqrt {13} và x2=2+13{x_2} = 2 + \sqrt {13}.

Vậy tập nghiệm của phương trình là {2−13;2+13}\left\{ {2 - \sqrt {13} ;2 + \sqrt {13} } \right\}.

c) Xét phương trình x2−2mx−2m2−1=0{x^2} - 2mx - 2{m^2} - 1 = 0 có:

Δ′=(−m)2−1⋅(−2m2−1)=m2+2m2+1=3m2+1.\Delta ' = {\left( { - m} \right)^2} - 1 \cdot \left( { - 2{m^2} - 1} \right) = {m^2} + 2{m^2} + 1 = 3{m^2} + 1.

Với mọi m∈Rm \in \mathbb{R} ta thấy 3m2+1>03{m^2} + 1 > 0 nên Δ′>0.\Delta ' > 0.

Do đó, phương trình đã cho có hai nghiệm phân biệt x1,  x2{x_1},\,\,{x_2} với mọi giá trị của m.m.

Theo định lí Viète, ta có: x1+x2=2m;  x1xx=−2m2−1.{x_1} + {x_2} = 2m;\,\,{x_1}{x_x} = - 2{m^2} - 1.

Ta có: x1x2+x2x1=−3\frac{{{x_1}}}{{{x_2}}} + \frac{{{x_2}}}{{{x_1}}} = - 3

x12+x22x1x2=−3\frac{{x_1^2 + x_2^2}}{{{x_1}{x_2}}} = - 3

x12+2x1x2+x22−2x1x2x1x2=−3\frac{{x_1^2 + 2{x_1}{x_2} + x_2^2 - 2{x_1}{x_2}}}{{{x_1}{x_2}}} = - 3

(x1+x2)2−2x1x2x1x2=−3\frac{{{{\left( {{x_1} + {x_2}} \right)}^2} - 2{x_1}{x_2}}}{{{x_1}{x_2}}} = - 3

(2m)2−2(−2m2−1)−2m2−1=−3\frac{{{{\left( {2m} \right)}^2} - 2\left( { - 2{m^2} - 1} \right)}}{{ - 2{m^2} - 1}} = - 3

4m2+4m2+2=6m2+34{m^2} + 4{m^2} + 2 = 6{m^2} + 3

2m2=12{m^2} = 1

m2=12{m^2} = \frac{1}{2}

m=22m = \frac{{\sqrt 2 }}{2} (thỏa mãn) hoặc m=−22m = - \frac{{\sqrt 2 }}{2} (thỏa mãn).

Vậy m∈{22;  −22}.m \in \left\{ {\frac{{\sqrt 2 }}{2};\,\, - \frac{{\sqrt 2 }}{2}} \right\}.

Câu 4

1 điểm

1. Cho tam giác đều ABC.ABC. Góc quay của phép quay thuận chiều kim đồng hồ với tâm AA biến điểm BB thành điểm CC là bao nhiêu độ?

2. Cho tứ giác ABCDABCD nội tiếp đường tròn (hình vẽ) có hai cạnh ADAD và BCBC cắt nhau tại E.E.

Hình minh hoạ

Hãy tính số đo độ của góc BCDBCD khi biết DEC^=45∘\widehat {DEC} = 45^\circ và ADx^=120∘.\widehat {ADx} = 120^\circ .

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

1. Xét ΔABC\Delta ABC đều có AB=ACAB = AC và BAC^=60∘\widehat {BAC} = 60^\circ.

Phép quay thuận chiều kim đồng hồ với tâm AA biến điểm BB thành điểm CC tạo nên cung lớn BCBC có số đo là:

Vậy góc quay của phép quay đó là 300∘.300^\circ .

Hình minh hoạ

2. Ta có ADx^+ADC^=180∘\widehat {ADx} + \widehat {ADC} = 180^\circ (hai góc kề bù)

Tứ giác ABCDABCD nội tiếp đường tròn nên ABC^+ADC^=180∘\widehat {ABC} + \widehat {ADC} = 180^\circ (tổng hai góc đối nhau trong một tứ giác nội tiếp).

Suy ra ABC^=ADx^=120∘.\widehat {ABC} = \widehat {ADx} = 120^\circ .

Mà ABC^\widehat {ABC} là góc ngoài tại đỉnh BB của tam giác ABEABE nên ABC^=AEB^+BAE^\widehat {ABC} = \widehat {AEB} + \widehat {BAE}

Suy ra BAE^=ABC^−AEB^=120∘−45∘=75∘.\widehat {BAE} = \widehat {ABC} - \widehat {AEB} = 120^\circ - 45^\circ = 75^\circ .

Lại có BAE^+BAD^=180∘\widehat {BAE} + \widehat {BAD} = 180^\circ (hai góc kề bù) và BCD^+BAD^=180∘\widehat {BCD} + \widehat {BAD} = 180^\circ (tổng hai góc đối nhau trong tứ giác ABCDABCD nội tiếp).

Suy ra BCD^=BAE^=75∘.\widehat {BCD} = \widehat {BAE} = 75^\circ .

Câu 5

1 điểm

Cho hai đường tròn (O)\left( O \right) và (O′)\left( {O'} \right) cắt nhau tại hai điểm phân biệt A,  B.A,\,\,B. Đường thẳng AOAO cắt hai đường tròn (O)\left( O \right) và (O′)\left( {O'} \right) lần lượt tại hai điểm C,  EC,\,\,E (khác điểm A).A). Đường thẳng AO′AO' cắt hai đường tròn (O)\left( O \right) và (O′)\left( {O'} \right) lần lượt tại hai điểm D,  FD,\,\,F (khác điểm A).A). Chứng minh:

a) C,  B,  FC,\,\,B,\,\,F thẳng hàng và tứ giác CDEFCDEF nội tiếp đường tròn.

b) AA là tâm đường tròn nội tiếp tam giác BDE.BDE.

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Xét đường tròn (O)\left( O \right) có ACAC là đường kính nên ABC^=90∘\widehat {ABC} = 90^\circ (góc nội tiếp chắn nửa đường tròn).

Xét đường tròn (O′)\left( {O'} \right) có AFAF là đường kính nên ABF^=90∘\widehat {ABF} = 90^\circ (góc nội tiếp chắn nửa đường tròn).

Do đó CBF^=ABC^+ABF^=90∘+90∘=180∘.\widehat {CBF} = \widehat {ABC} + \widehat {ABF} = 90^\circ + 90^\circ = 180^\circ .

Suy ra ba điểm C,  B,  FC,\,\,B,\,\,F thẳng hàng.

Chứng minh tương tự như trên, ta có ADC^=90∘\widehat {ADC} = 90^\circ

Hình minh hoạ

(góc nội tiếp chắn nửa đường tròn (O))\left( O \right)) và AEF^=90∘\widehat {AEF} = 90^\circ (góc nội tiếp chắn nửa đường tròn (O′)).\left( {O'} \right)).

Do đó CDF^=CEF^=90∘\widehat {CDF} = \widehat {CEF} = 90^\circ nên đường tròn ngoại tiếp các tam giác vuông CDF,  CEFCDF,\,\,CEF có tâm là trung điểm của cạnh huyền CFCF hay các điểm C,  D,  E,  FC,\,\,D,\,\,E,\,\,F cùng nằm trên đường tròn đường kính CF.CF.

Vậy tứ giác CDEFCDEF nội tiếp đường tròn đường kính CF.CF.

b) Tứ giác ABCDABCD nội tiếp đường tròn (O)\left( O \right) nên ABD^=ACD^\widehat {ABD} = \widehat {ACD} (hai góc nội tiếp cùng chắn cung AD)AD)

Tứ giác ABFEABFE nội tiếp đường tròn (O′)\left( {O'} \right) nên ABE^=AFE^\widehat {ABE} = \widehat {AFE} (hai góc nội tiếp cùng chắn cung AE)AE)

Tứ giác CDEFCDEF nội tiếp đường tròn đường kính CFCF nên DCE^=DFE^\widehat {DCE} = \widehat {DFE} (hai góc nội tiếp cùng chắn cung DE)DE) hay ACD^=AFE^\widehat {ACD} = \widehat {AFE}.

Từ đó suy ra ABD^=ABE^\widehat {ABD} = \widehat {ABE} hay BABA là tia phân giác của góc DBE.DBE.

Chứng minh tương tự, ta có CED^=BEC^(=CFD^)\widehat {CED} = \widehat {BEC}\left( { = \widehat {CFD}} \right) hay ECEC là tia phân giác của góc BED.BED.

Xét tam giác BDEBDE có BABA và ECEC là hai đường phân giác của tam giác, chúng cắt nhau tại AA nên AA là tâm đường tròn nội tiếp tam giác BDE.BDE.

Đề cùng chủ đề

Tất cả đề Đề thi giữa kì 2 Toán 9 - Chân trời sáng tạo · Các bộ sách Toán Lớp 9