TopStudy

Toán · Lớp 9

Bộ 5 đề thi giữa kì 2 Toán 9 Chân trời sáng tạo (Tự luận) có đáp án - Đề 2

5 câu · 10 phút · Ngân hàng đề TopStudy. Đáp án và lời giải do TopStudy biên soạn, mở ngay dưới từng câu.

Làm bài

Nội dung đề

Phần I. Tự luận

Câu 1

1 điểm

1. Xét các phương trình sau:

3x2−(1−3)x−1=0;\sqrt 3 {x^2} - \left( {1 - \sqrt 3 } \right)x - 1 = 0; x2−6x−8=0;{x^2} - 6x - 8 = 0; −2x2−5x−3=0;- 2{x^2} - 5x - 3 = 0; −2x2−5x+7=0.- 2{x^2} - 5x + 7 = 0.

a) Trong các phương trình trên, phương trình nào có nghiệm x=−1.x = - 1.

b) Với các phương trình nhận x=−1x = - 1 là nghiệm, hãy tìm nghiệm còn lại của phương trình đó.

2. Giải bài toán sau bằng cách lập phương trình:

Một mảnh vườn hình chữ nhật ABCDABCD có chu vi và diện tích lần lượt là 70  m70{\rm{\;m}} và 250  m2.250{\rm{\;}}{{\rm{m}}^2}. Người ta chia mảnh vườn đó thành ba khu vực: khu tiểu cảnh ADE,ADE, khu trồng hoa BEDF,BEDF, khu thư giãn BCFBCF với BE=DF=6  mBE = DF = 6{\rm{\;m}} như mô tả ở hình bên.

Hình minh hoạ

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

1. a) Thực hiện thay x=−1x = - 1 vào các phương trình, ta có:

• Thay x=−1x = - 1 vào phương trình 3x2−(1−3)x−1=0\sqrt 3 {x^2} - \left( {1 - \sqrt 3 } \right)x - 1 = 0 ta được:

3.(−1)2−(1−3).(−1)−1=0\sqrt 3 .{\left( { - 1} \right)^2} - \left( {1 - \sqrt 3 } \right).\left( { - 1} \right) - 1 = 0.

Do đó, x=−1x = - 1 là nghiệm của phương trình 3x2−(1−3)x−1=0\sqrt 3 {x^2} - \left( {1 - \sqrt 3 } \right)x - 1 = 0.

• Thay x=−1x = - 1 vào phương trình x2−6x−8=0{x^2} - 6x - 8 = 0, ta được:

(−1)2−6.(−1)−8=−1≠0{\left( { - 1} \right)^2} - 6.\left( { - 1} \right) - 8 = - 1 \ne 0.

Do đó, x=−1x = - 1 không là nghiệm của phương trình x2−6x−8=0{x^2} - 6x - 8 = 0.

• Thay x=−1x = - 1 vào phương trình −2x2−5x−3=0- 2{x^2} - 5x - 3 = 0, ta được:

−2.(−1)2−5.(−1)−3=0.- 2.{\left( { - 1} \right)^2} - 5.\left( { - 1} \right) - 3 = 0.

Do đó, x=−1x = - 1 là nghiệm của phương trình −2x2−5x−3=0- 2{x^2} - 5x - 3 = 0.

• Thay x=−1x = - 1 vào phương trình −2x2−5x+7=0,- 2{x^2} - 5x + 7 = 0, ta được:

−2.(−1)2−5.(−1)+7=10≠0- 2.{\left( { - 1} \right)^2} - 5.\left( { - 1} \right) + 7 = 10 \ne 0.

Do đó, x=−1x = - 1 là nghiệm của phương trình −2x2−5x+7=0- 2{x^2} - 5x + 7 = 0.

Vậy phương trình có x=−1x = - 1 là nghiệm là −2x2−5x−3=0- 2{x^2} - 5x - 3 = 0 và 3x2−(1−3)x−1=0\sqrt 3 {x^2} - \left( {1 - \sqrt 3 } \right)x - 1 = 0.

b) • Giải phương trình −2x2−5x−3=0- 2{x^2} - 5x - 3 = 0 có a+b+c=−2−(−5)+(−3)=0a + b + c = - 2 - \left( { - 5} \right) + \left( { - 3} \right) = 0.

Do đó nghiệm của phương trình là x=−1x = - 1 và x=−32x = - \frac{3}{2}.

Vậy phương trình có nghiệm {−1;−32}\left\{ { - 1; - \frac{3}{2}} \right\}.

• Giải phương trình 3x2−(1−3)x−1=0\sqrt 3 {x^2} - \left( {1 - \sqrt 3 } \right)x - 1 = 0, ta thấy: a−b+c=3+1−3−1=0a - b + c = \sqrt 3 + 1 - \sqrt 3 - 1 = 0.

Do đó nghiệm của phương trình là x=−1x = - 1 và x=33x = \frac{{\sqrt 3 }}{3}.

Vậy nghiệm của phương trình là {−1;33}\left\{ { - 1;\frac{{\sqrt 3 }}{3}} \right\}.

2. Gọi chiều dài và chiều rộng mảnh vườn lần lượt là x  (m)x{\rm{\;(m)}} và y  (m)y{\rm{\;(m)}} (x>0,  y>0).\left( {x > 0,\,\,y > 0} \right).

Vì mảnh vườn có chu vi là 70  m70{\rm{\;m}} nên ta có phương trình 2(x+y)=702\left( {x + y} \right) = 70 hay x+y=35x + y = 35.

Vì mảnh vườn có diện tích là 250  m2250{\rm{\;}}{{\rm{m}}^2} nên ta có phương trình xy=250xy = 250.

Ta có: x+y=35x + y = 35 và xy=250xy = 250 và 352−4⋅250=225>0{35^2} - 4 \cdot 250 = 225 > 0 nên x,  yx,\,\,y là nghiệm của phương trình:

t2−35t+250=0.{t^2} - 35t + 250 = 0.

Phương trình trên có hai nghiệm phân biệt là t1=10{t_1} = 10 (thỏa mãn); t2=25{t_2} = 25 (thỏa mãn).

Mà chiều dài luôn lớn hơn chiều rộng nên chiều dài, chiều rộng của mảnh vườn lần lượt là 25  m,  10  m.25{\rm{\;m}},\,\,10{\rm{\;m}}.

Khu trồng hoa BEDFBEDF có BE=DFBE = DF và BE // DFBE\,{\rm{//}}\,DF nên có dạng một hình bình hành, do đó diện tích của khu trồng hoa là: 6⋅10=60  (m2).6 \cdot 10 = 60{\rm{\;(}}{{\rm{m}}^2}{\rm{)}}{\rm{.}}

Số tiền chủ vườn phải trả cho người trồng hoa để trồng hết khu trồng hoa đó là:

60⋅50  000=3  000  00060 \cdot 50\,\,000 = 3\,\,000\,\,000 (đồng).

Câu 2

1 điểm

Cho hàm số y=(m2−1)x2y = \left( {{m^2} - 1} \right){x^2} với mm là tham số.

a) Tìm mm để đồ thị hàm số đi qua điểm A(−1;2)A\left( { - 1;2} \right).

b) Điểm B(1;3);C(−1;2)B\left( {1;3} \right);C\left( { - 1;2} \right) có thuộc đồ hàm số vừa tìm được hay không?

c) Tìm mm để đồ thị hàm số đi qua điểm có tọa độ (x0;y0)\left( {{x_0};{y_0}} \right), biết (x0;y0)\left( {{x_0};{y_0}} \right) là nghiệm của hệ phương trình {3x+2y=32x+y=1\left\{ \begin{array}{l}3x + 2y = 3\\2x + y = 1\end{array} \right..

d) Vẽ đồ thị hàm số với các giá trị mm vừa tìm được ở phần a), b) trên cùng một mặt phẳng tọa độ.

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Thay x=−1,y=2x = - 1,y = 2 vào hàm số, ta được: (m2−1).(−1)2=2\left( {{m^2} - 1} \right).{\left( { - 1} \right)^2} = 2 nên m2=3{m^2} = 3.

Suy ra m=3m = \sqrt 3 hoặc m=−3m = - \sqrt 3.

Vậy đồ thị hàm số đi qua điểm A(−1;2)A\left( { - 1;2} \right) là y=2x2y = 2{x^2} khi m=3m = \sqrt 3 hoặc m=−3m = - \sqrt 3.

b) Thay x=1,y=3x = 1,y = 3 vào hàm số y=2x2y = 2{x^2}, ta được: 2=32 = 3 (vô lí)

Do đó, điểm B(1;3)B\left( {1;3} \right) không thuộc đồ thị hàm số y=2x2y = 2{x^2}.

Thay x=−1,y=2x = - 1,y = 2 vào hàm số y=2x2y = 2{x^2}, ta được: 2.(−1)2=22.{\left( { - 1} \right)^2} = 2.

Do đó, điểm C(−1;2)C\left( { - 1;2} \right) thuộc đồ thị hàm số y=2x2y = 2{x^2}.

c) Giải hệ phương trình {3x+2y=32x+y=1\left\{ \begin{array}{l}3x + 2y = 3\\2x + y = 1\end{array} \right. ta được {x=−1y=3\left\{ \begin{array}{l}x = - 1\\y = 3\end{array} \right..

Do đó, đồ thị hàm số y=(m2−1)x2y = \left( {{m^2} - 1} \right){x^2} đi qua điểm có tọa độ (−1;3)\left( { - 1;3} \right).

Thay x=−1,y=3x = - 1,y = 3 vào y=(m2−1)x2y = \left( {{m^2} - 1} \right){x^2}, ta có: (m2−1).(−1)2=3\left( {{m^2} - 1} \right).{\left( { - 1} \right)^2} = 3 suy ra m2=4{m^2} = 4.

Suy ra m=2m = 2 hoặc m=−2m = - 2.

Vậy đồ thị hàm số đi qua điểm có tọa độ (−1;3)\left( { - 1;3} \right) là y=3x2y = 3{x^2} khi m=2m = 2 hoặc m=−2m = - 2.

d) Ta có bảng giá trị của hàm số y=2x2y = 2{x^2} như sau:

xx−2- 2−1- 1001122
yy8822002288

Vậy đồ thị hàm số y=2x2y = 2{x^2} đi qua điểm có tọa độ (−2;8);(−1;2);(0;0);(1;2);(2;8)\left( { - 2;8} \right);\left( { - 1;2} \right);\left( {0;0} \right);\left( {1;2} \right);\left( {2;8} \right).

Ta có bảng giá trị của hàm số y=3x2y = 3{x^2} như sau:

xx−2- 2−1- 1001122
yy12123300331212

Vậy đồ thị hàm số y=3x2y = 3{x^2} đi qua điểm có tọa độ (−2;12);(−1;3);(0;0);(1;3);(2;12)\left( { - 2;12} \right);\left( { - 1;3} \right);\left( {0;0} \right);\left( {1;3} \right);\left( {2;12} \right).

Từ đây, ta có đồ thị hàm số như sau:

Hình minh hoạ

Câu 3

1 điểm

Cho phương trình x2−2(m+1)x+m2+3m−2=0{x^2} - 2\left( {m + 1} \right)x + {m^2} + 3m - 2 = 0 (1) với mm là tham số.

a) Giải phương trình (1) khi m=3.m = 3.

b) Tìm giá trị của mm để phương trình có nghiệm.

c) Tìm giá trị của mm để phương trình (1) có hai nghiệm phân biệt x1;x2{x_1};{x_2} sao cho:

A=2018+3x1x2−x12−x22A = 2018 + 3{x_1}{x_2} - x_1^2 - x_2^2 đạt giá trị nhỏ nhất.

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Với m=3,m = 3, ta có phương trình: x2−8x+16=0{x^2} - 8x + 16 = 0 hay (x−4)2=0{\left( {x - 4} \right)^2} = 0, suy ra x−4=0x - 4 = 0.

Do đó, x=4x = 4.

Vậy phương trình có nghiệm x=4x = 4 khi m=3.m = 3.

b) Xét phương trình x2−2(m+1)x+m2+3m−2=0{x^2} - 2\left( {m + 1} \right)x + {m^2} + 3m - 2 = 0 có:

Δ′=[−(m+1)]2−m2−3m+2=−m+3\Delta ' = {\left[ { - \left( {m + 1} \right)} \right]^2} - {m^2} - 3m + 2 = - m + 3

Để phương trình có nghiệm thì Δ′≥0\Delta ' \ge 0 hay −m+3≥0- m + 3 \ge 0, suy ra m≤3m \le 3.

Vậy m≤3m \le 3 thì phương trình có nghiệm.

c) Để phương trình (1) có hai nghiệm phân biệt thì Δ′>0\Delta ' > 0 hay −m+3>0- m + 3 > 0 suy ra m<3.m < 3.

Theo hệ thức Viète, ta có: {x1+x2=2(m+1)x1x2=m2+3m−2\left\{ \begin{array}{l}{x_1} + {x_2} = 2\left( {m + 1} \right)\\{x_1}{x_2} = {m^2} + 3m - 2\end{array} \right..

Lại có, A=2018+3x1x2−x12−x22A = 2018 + 3{x_1}{x_2} - x_1^2 - x_2^2

A=2018+5x1x2−(2x1x2+x12+x22)A = 2018 + 5{x_1}{x_2} - \left( {2{x_1}{x_2} + x_1^2 + x_2^2} \right)

A=2018+5x1x2−(x1+x2)2A = 2018 + 5{x_1}{x_2} - {\left( {{x_1} + {x_2}} \right)^2}

A=2018+5(m2+3m−2)−[2(m+1)]2A = 2018 + 5\left( {{m^2} + 3m - 2} \right) - {\left[ {2\left( {m + 1} \right)} \right]^2}

A=2018+5m2+15m−10−4m2−8m−4A = 2018 + 5{m^2} + 15m - 10 - 4{m^2} - 8m - 4

A=m2+7m+2004A = {m^2} + 7m + 2004

A=(m+72)2+79674A = {\left( {m + \frac{7}{2}} \right)^2} + \frac{{7967}}{4}

Ta có: (m+72)2≥0{\left( {m + \frac{7}{2}} \right)^2} \ge 0 với mọi mm, do đó (m+72)2+79674≥79674{\left( {m + \frac{7}{2}} \right)^2} + \frac{{7967}}{4} \ge \frac{{7967}}{4} hay A≥79674A \ge \frac{{7967}}{4}.

Vậy GTNN của A=79674A = \frac{{7967}}{4} khi m=−72.m = - \frac{7}{2}.

Câu 4

1 điểm

1. Trong mặt phẳng tọa độ Oxy,Oxy, cho điểm A(3;  3)A\left( {3;\,\,3} \right) và B(−32;  0).B\left( { - 3\sqrt 2 ;\,\,0} \right). Hỏi phép quay ngược chiều tâm OO biến điểm AA thành điểm BB có góc quay bằng bao nhiêu độ?

2. Cho hình vẽ bên.

Hình minh hoạ

Tính số đo góc ADCADC bằng bao nhiêu độ?

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

1. Gọi HH là hình chiếu của AA trên Oy.Oy. Ta có A(3;  3)A\left( {3;\,\,3} \right) nên OH=AH=∣3∣=3.OH = AH = \left| 3 \right| = 3.

Hình minh hoạ

Xét ΔAOH\Delta AOH vuông tại H,H, theo định lí Pythagore ta có: OA2=OH2+AH2O{A^2} = O{H^2} + A{H^2}

Suy ra OA=OH2+AH2=32+32=18=32.OA = \sqrt {O{H^2} + A{H^2}} = \sqrt {{3^2} + {3^2}} = \sqrt {18} = 3\sqrt 2 .

Ta cũng có sin⁡AOH^=AHOA=332=22.\sin \widehat {AOH} = \frac{{AH}}{{OA}} = \frac{3}{{3\sqrt 2 }} = \frac{{\sqrt 2 }}{2}. Suy ra AOH^=45∘.\widehat {AOH} = 45^\circ .

Ta có điểm B(−32;  0)B\left( { - 3\sqrt 2 ;\,\,0} \right) nằm trên trục OxOx nên OB=∣−32∣=32.OB = \left| { - 3\sqrt 2 } \right| = 3\sqrt 2 . Khi đó OA=OB=32.OA = OB = 3\sqrt 2 .Mặt khác, AOB^=AOH^+HOB^=45∘+90∘=135∘.\widehat {AOB} = \widehat {AOH} + \widehat {HOB} = 45^\circ + 90^\circ = 135^\circ .

Như vậy, phép quay 135∘135^\circ ngược chiều kim đồng hồ quanh gốc tọa độ biến điểm AA thành điểm BB.

2.

Hình minh hoạ

Xét đường tròn (O),\left( O \right), ta có ABD^=ACD^=60∘\widehat {ABD} = \widehat {ACD} = 60^\circ (hai góc nội tiếp cùng chắn cung AD)AD)

Tứ giác ABCDABCD nội tiếp đường tròn nên ADC^+ABC^=180∘\widehat {ADC} + \widehat {ABC} = 180^\circ.

Suy ra ADC^=180∘−ABC^=180∘−(ABD^+DBC^)=180∘−(60∘+40∘)=80∘.\widehat {ADC} = 180^\circ - \widehat {ABC} = 180^\circ - \left( {\widehat {ABD} + \widehat {DBC}} \right) = 180^\circ - \left( {60^\circ + 40^\circ } \right) = 80^\circ .

Câu 5

1 điểm

Cho đường tròn tâm II nội tiếp tam giác ABCABC tiếp xúc với AB,ACAB,{\rm{ }}AC lần lượt tại FF và E.E. Kẻ CKCK vuông góc với BI.BI. Chứng minh rằng:

a) Tứ giác AEIFAEIF là tứ giác nội tiếp.

b) AIF^=KIC^\widehat {AIF} = \widehat {KIC} và ba điểm F,E,KF,{\rm{ }}E,{\rm{ }}K thẳng hàng.

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Hình minh hoạ

a) Vì F,  EF,\,\,E là tiếp điểm của đường tròn (I)\left( I \right) nội tiếp tam giác ABCABC nên IF⊥AB,  IE⊥AC.IF \bot AB,\,\,IE \bot AC.

Do đó IFA^=IEA^=90∘\widehat {IFA} = \widehat {IEA} = 90^\circ, nên hai tam giác AIF,  AIEAIF,\,\,AIE là hai tam giác vuông có cùng cạnh huyền AIAI

Do đó đường tròn ngoại tiếp hai tam giác AIF,  AIEAIF,\,\,AIE là đường tròn đường kính AIAI hay bốn điểm A,  E,  I,  FA,\,\,E,\,\,I,\,\,F cùng nằm trên đường tròn đường kính AI.AI.

Vậy tứ giác AEIFAEIF là tứ giác nội tiếp.

b) Đường tròn tâm II nội tiếp tam giác ABCABC nên AI,  BI,  CIAI,\,\,BI,\,\,CI là các đường phân giác của tam giác.

Do đó IAF^=12BAC^;  IBC^=12ABC^;  ICB^=12ACB^\widehat {IAF} = \frac{1}{2}\widehat {BAC};\,\,\widehat {IBC} = \frac{1}{2}\widehat {ABC};\,\,\widehat {ICB} = \frac{1}{2}\widehat {ACB}.

Ta có: AIF^=90∘−IAF^=90∘−12BAC^\widehat {AIF} = 90^\circ - \widehat {IAF} = 90^\circ - \frac{1}{2}\widehat {BAC}. (1)

IBC^+ICB^=12ABC^+12ACB^=12(ABC^+ACB^)=12(180∘−BAC^)=90∘−12BAC^.\widehat {IBC} + \widehat {ICB} = \frac{1}{2}\widehat {ABC} + \frac{1}{2}\widehat {ACB} = \frac{1}{2}\left( {\widehat {ABC} + \widehat {ACB}} \right) = \frac{1}{2}\left( {180^\circ - \widehat {BAC}} \right) = 90^\circ - \frac{1}{2}\widehat {BAC}. (2)

Xét ΔIBC\Delta IBC có KIC^\widehat {KIC} là góc ngoài tại đỉnh II nên KIC^=IBC^+ICB^.\widehat {KIC} = \widehat {IBC} + \widehat {ICB}. (3)

Từ (1), (2) và (3) suy ra AIF^=KIC^.\widehat {AIF} = \widehat {KIC}. (4)

Tứ giác AEIFAEIF là tứ giác nội tiếp nên AEF^=AIF^\widehat {AEF} = \widehat {AIF} (hai góc nội tiếp cùng chắn cung AF).AF). (5)

Chứng minh tương tự câu 1, ta có tứ giác IEKCIEKC nội tiếp đường tròn đường kính IC.IC.

Do đó KEC^=KIC^\widehat {KEC} = \widehat {KIC} (hai góc nội tiếp cùng chắn cung KC).KC). (6)

Từ (4), (5), (6) ta có AEF^=KEC^\widehat {AEF} = \widehat {KEC}.

Mà AEF^+FEC^=180∘\widehat {AEF} + \widehat {FEC} = 180^\circ nên KEC^+FEC^=180∘\widehat {KEC} + \widehat {FEC} = 180^\circ hay ba điểm F,  E,  KF,\,\,E,\,\,K thẳng hàng.

Đề cùng chủ đề

Tất cả đề Đề thi giữa kì 2 Toán 9 - Chân trời sáng tạo · Các bộ sách Toán Lớp 9