Các em lớp Một phấn khởi chào đón năm học mới. Chúng tôi vô cùng hân hoan.
AĐáp án A: Chào đón – hân hoan.
BĐáp án B: Phấn khởi – hân hoan.
CĐáp án C: Các em – chúng tôi.
DĐáp án D: Phấn khởi – vô cùng.
Xem đáp án và lời giải
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án:B
B. Phấn khởi – hân hoan.
Hướng dẫn giải:
“Phấn khởi – hân hoan” đều là những động từ thể hiện sự vui sướng trong lòng vì được cổ vũ, khích lệ
Câu 2
1 điểm
Tìm các từ đồng nghĩa trong đoạn văn dưới đây?
Đất nước ta thật thanh bình. Cuộc sống của người dân trên mọi miền Tổ quốc thật yên vui.
AĐáp án A: Thanh bình – yên vui.
BĐáp án B: Đất nước – cuộc sống.
CĐáp án C: Người dân – Tổ quốc.
DĐáp án D: Đất nước – Tổ quốc.
Xem đáp án và lời giải
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án:D
D. Đất nước – Tổ quốc.
Hướng dẫn giải:
“ Đất nước – Tổ quốc” đều là danh từ thể hiện miền đất đai, trong quan hệ với dân tộc làm chủ và sống trên đó.
Câu 3
1 điểm
Tìm các từ đồng nghĩa trong đoạn văn dưới đây?
Chúng tôi kể cho nhau nghe về mẹ của mình. Bạn Hùng quê Nam Bộ gọi mẹ là má. Bạn Hoà ở Hà Nam gọi mẹ bằng u. Bạn Thanh ở Phú Thọ gọi mẹ là bầm. Còn bạn Phước người Huế lại gọi mẹ bằng mạ.
AĐáp án A: Má – mẹ.
BĐáp án B: Má – mẹ – u – bầm – mạ.
CĐáp án C: U – bầm – mạ.
DĐáp án D: Mẹ - bầm – u – mạ.
Xem đáp án và lời giải
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án:B
B. Má – mẹ – u – bầm – mạ.
Hướng dẫn giải:
Các từ “Má – mẹ – u – bầm – mạ” đều là danh từ chỉ người phụ nữ sinh ra mình hoặc có công ơn nuôi dưỡng.
Câu 4
1 điểm
Tìm các từ đồng nghĩa trong đoạn thơ dưới đây?
Nhưng bụng vẫn bồn chồn
Lòng anh cứ bề bộn
Bác ngủ không an lòng
Càng thương càng nóng ruột.
AĐáp án A: Bồn chồn – bề bộn.
BĐáp án B: Bụng – lòng.
CĐáp án C: Bụng – lòng – ruột.
DĐáp án D: Bồn chồn – không an lòng.
Xem đáp án và lời giải
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án:C
C. Bụng – lòng – ruột.
Hướng dẫn giải:
Các từ “Bụng – lòng – ruột” đều thể hiện nội tâm, tâm trạng lo lắng của anh chiến sĩ khi bác chưa ngủ.
Câu 5
1 điểm
Tìm các từ đồng nghĩa trong đoạn thơ dưới đây?
Cháu ở cùng bà, bà bảo cháu nghe
Bà dạy cháu làm, bà chăm cháu học.
AĐáp án A: Bà – cháu.
BĐáp án B: Dạy – bảo – dặn.
CĐáp án C: Nghe – làm – học.
DĐáp án D: Dạy – học – làm – nghe.
Xem đáp án và lời giải
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án:B
B. Dạy – bảo – dặn.
Hướng dẫn giải:
Các từ “dạy – bảo – dặn” đều chỉ sự hướng dẫn của bà với người cháu.
Đoạn văn dưới đây có lỗi lặp từ. Em hãy chỉ ra lỗi lặp từ đó và thay thế bằng từ đồng nghĩa thích hợp.
Chúng tôi theo chân những người dẫn đường. Trên đầu là bầu trời xanh bát ngát, không một gợn mây. Bên trái là những cánh đồng lúa bát ngát trải dài về phía biển.
AĐáp án A: Lặp từ bát ngát, thay thế bằng từ xa xa.
BĐáp án B: Lặp từ bát ngát, thay thế bằng từ thẳng tắp.
CĐáp án C: Lặp từ bát ngát, thay thế bằng từ xa xôi.
DĐáp án D: Lặp từ bát ngát, thay thế bằng từ mênh mông.
Phân tích tinh tế sắc thái biểu cảm của cặp từ đồng nghĩa: "Mẹ" và "Má" (hoặc "Mạ"). Nhận định nào phản ánh đúng nhất quy luật sử dụng từ ngữ trong các vùng miền?
AĐáp án A: Sự khác biệt này xuất phát từ đặc điểm phương ngữ vùng miền nhưng đều biểu thị tình mẫu tử thiêng liêng
BĐáp án B: Từ "má" kém văn hóa hơn từ "mẹ" nên không được phép sử dụng trong văn bản chính luận
CĐáp án C: Từ "mẹ" là từ Hán Việt cổ còn từ "má" là từ thuần Việt do nhân dân tự sáng tạo ra
DĐáp án D: Cả hai từ đều có sắc thái biểu cảm hoàn toàn lạnh lùng và không mang tính gắn kết gia đình
Xét hai câu văn sau: (1) "Hắn đã ngã xuống để bảo vệ từng tấc đất của quê hương." (2) "Chú bộ đội đã anh dũng hy sinh ngoài mặt trận." Việc thay thế từ "ngã xuống" bằng từ "hy sinh" ở câu (1) làm thay đổi sắc thái biểu cảm như thế nào?
AĐáp án A: Làm tăng thêm tính trang trọng, thành kính và tôn vinh tầm vóc lớn lao của sự hy sinh
BĐáp án B: Làm cho câu văn trở nên bình dân, gần gũi với lời ăn tiếng nói hằng ngày của người dân
CĐáp án C: Làm giảm đi ý nghĩa anh hùng và làm cho sự việc trở nên bình thường, nhẹ nhàng hơn
DĐáp án D: Không làm thay đổi bất kỳ sắc thái biểu cảm nào vì hai từ này đồng nghĩa hoàn toàn
Trong đoạn văn: "Mùa thu, trời xanh ngắt. Những chiếc lá vàng rơi lả tả như những cánh bướm đang chao lượn." Nếu thay từ "xanh ngắt" bằng từ "xanh biếc", sắc thái miêu tả bầu trời sẽ thay đổi ra sao?
AĐáp án A: "Xanh ngắt" gợi tả chiều cao và độ sâu thẳm của bầu trời mùa thu; "xanh biếc" gợi sắc xanh tươi mát, dịu nhẹ hơn
BĐáp án B: "Xanh biếc" chỉ màu xanh pha lẫn sắc vàng của ánh nắng chiều, còn "xanh ngắt" chỉ màu xanh của lá cây
CĐáp án C: Cả hai từ đều chỉ một màu xanh tối tăm, u ám và làm mất đi vẻ đẹp tươi vui của bức tranh mùa thu
DĐáp án D: Thay đổi này làm cho bầu trời mùa thu biến thành bầu trời của mùa đông lạnh giá và nhiều sương mù
Phân tích ngữ nghĩa của từ "mất" trong các trường hợp sau để tìm ra từ đồng nghĩa tương đương: (a) Tiền bạc bị mất trộm. (b) Bệnh nhân đã mất lúc nửa đêm. (c) Đội bóng bị mất điểm đáng tiếc. Việc dùng các từ đồng nghĩa thay thế cho từ "mất" trong từng trường hợp phải tuân theo nguyên tắc nào?
AĐáp án A: Phải dựa vào ngữ cảnh cụ thể (tính chất sự việc, đối tượng được nhắc đến) để chọn từ đồng nghĩa chính xác
BĐáp án B: Có thể dùng lẫn lộn tất cả các từ đồng nghĩa với nhau trong mọi trường hợp mà không cần xét nghĩa
CĐáp án C: Chỉ được phép dùng duy nhất một từ đồng nghĩa thay thế cho cả ba trường hợp trên để thống nhất
DĐáp án D: Không bao giờ được phép dùng từ đồng nghĩa để thay thế cho từ "mất" trong tiếng Việt
Xét câu văn: "Dòng sông uốn lượn chảy qua cánh đồng." Nếu thay từ "uốn lượn" bằng từ "ngoằn ngoèo", bức tranh phong cảnh sẽ mang sắc thái nghệ thuật như thế nào?
AĐáp án A: "Uốn lượn" gợi nét đẹp mềm mại, uyển chuyển, thơ mộng; "ngoằn ngoèo" gợi hình ảnh khúc khuỷu, có phần gập ghềnh hoặc hiểm trở
BĐáp án B: Cả hai từ đều mang sắc thái khen ngợi vẻ đẹp hùng vĩ, tráng lệ của dòng sông lớn nơi biên giới
CĐáp án C: Từ "ngoằn ngoèo" mang sắc thái trang trọng, lịch sự hơn hẳn so với từ "uốn lượn" trong văn miêu tả
DĐáp án D: Cả hai từ hoàn toàn không có điểm khác biệt nào về mặt hình ảnh cũng như sắc thái biểu cảm
Khi dịch nghĩa hoặc giải thích câu tục ngữ "Ăn quả nhớ kẻ trồng cây", nếu học sinh dùng các từ đồng nghĩa để viết lại, phương án nào thể hiện sự hiểu biết sâu sắc và tinh tế nhất?
AĐáp án A: Uống nước nhớ nguồn, biết ơn người đi trước đã tạo dựng thành quả cho thế hệ hôm nay hưởng thụ
BĐáp án B: Ăn trái phải nhớ người nông dân bón phân, tưới nước chăm sóc cho cây mau lớn từng ngày
CĐáp án C: Phải biết đền ơn đáp nghĩa bằng tiền bạc cho những ai đã giúp đỡ mình trong cuộc sống
DĐáp án D: Khi ăn một loại trái cây nào đó, chúng ta phải tìm cho bằng được người chủ vườn để cảm ơn
Đánh giá câu văn sau: "Bạn Lan là một học sinh rất chăm chỉ, luôn siêng năng và cần cù trong mọi nhiệm vụ học tập." Nhận xét nào dưới đây là chuẩn xác nhất về hiện tượng dùng từ?
AĐáp án A: Câu văn bị lỗi lặp từ ngữ đồng nghĩa (chăm chỉ, siêng năng, cần cù cùng xuất hiện trong một vế câu ngắn)
BĐáp án B: Câu văn rất giàu hình ảnh và thể hiện được vốn từ vựng phong phú, tuyệt vời của học sinh lớp 5
CĐáp án C: Câu văn sử dụng các từ đồng nghĩa hoàn toàn trái ngược nhau về ý nghĩa làm người đọc khó hiểu
DĐáp án D: Câu văn vi phạm lỗi ngữ pháp cơ bản về việc kết hợp các từ loại khác nhau trong tiếng Việt
Trong đoạn văn biểu cảm ca ngợi tình yêu quê hương, từ "yêu mến" được dùng. Nếu em muốn nâng cao mức độ biểu cảm lên bậc cao hơn bằng một từ đồng nghĩa sắc bén và sâu sắc hơn, em sẽ chọn từ nào?
AĐáp án A: Yêu thiết tha, gắn bó máu thịt, đinh ninh tạc dạ