Phần I. Trắc nghiệm nhiều lựa chọn
Đáp án nào diễn tả ĐÚNG nội dung câu thơ: “Đàn dê soi đáy suối”
A
Đáp án A: Đàn dê cũng thích soi gương như con người.
B
Đáp án B: Nước trong vắt nên đàn dê có thể nhìn thấy mình dưới đáy suối.
C
Đáp án C: Dưới đáy suối có một đàn dê khác đang sống.
D
Đáp án D: Đàn dê chuẩn bị xuống suối uống nước.
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: B
Đáp án:
B. Nước trong vắt nên đàn dê có thể nhìn thấy mình dưới đáy suối.
Hướng dẫn giải:
Câu thơ “đàn dê soi đáy suối” là miêu tả nước trong vắt nên đàn dê có thể nhìn thấy mình dưới đáy suối.
“Ráng chiều” có nghĩa là:
A
Đáp án A: Những tia nắng đầu tiên của buổi chiều.
B
Đáp án B: Khoảng thời gian giao giữa buổi trưa và buổi chiều.
C
Đáp án C: Khoảng thời gian kết thúc một ngày.
D
Đáp án D: Những tia nắng cuối cùng của Mặt Trời trong ngày.
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: D
D. Những tia nắng cuối cùng của Mặt Trời trong ngày.
Hướng dẫn giải:
“Ráng chiều” có nghĩa là những tia nắng cuối cùng của Mặt Trời trong ngày.
Vì sao tác giả không biết là thực hay mơ?
A
Đáp án A: Vì đây là vùng đất kì lạ giữa hai bên vách đá.
B
Đáp án B: Vì tác giả chưa từng thấy rừng nguyên sơ.
C
Đáp án C: Vì khói làm tác giả không nhìn rõ.
D
Đáp án D: Vì tác giả không thể phân biệt giữa hiện thực và ngủ mơ.
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: A
A. Vì đây là vùng đất kì lạ giữa hai bên vách đá.
Hướng dẫn giải:
Học sinh chú ý khổ thơ:
Giữa ngút ngàn cây trái
Dọc vùng rừng nguyên sơ
Không biết thực hay mơ
Ráng chiều như hơi khói...
Người Tày, người Giáy, người Dao là:
A
Đáp án A: Những người sống ở đồng bằng.
B
Đáp án B: Những dân tộc của nước Việt Nam.
C
Đáp án C: Những dân tộc sống ở nước ngoài.
D
Đáp án D: Những người sống trong vùng đất kì lạ.
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: B
B. Những dân tộc của nước Việt Nam.
Hướng dẫn giải:
Người Tày, người Giáy, người Dao đều là những người thuộc dân tộc thiểu số của đất nước Việt Nam.
Khi nhìn ra xa cảnh vật hiện lên gồm những gì?
A
Đáp án A: Gió thoảng, mây trôi.
B
Đáp án B: Mây trôi, đàn dê.
C
Đáp án C: Cỏ hoa, con thác, đàn dê.
D
Đáp án D: Cổng trời, cỏ hoa, đàn dê.
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: C
C. Cỏ hoa, con thác, đàn dê.
Hướng dẫn giải:
Học sinh chú ý khổ thơ:
Nhìn ra xa ngút ngát
Bao sắc màu cỏ hoa
Con thác réo ngân nga
Đàn dê soi đáy suối.
Điều gì đã khiến cho cảnh rừng sương giá như ấm lên?
A
Đáp án A: Do nắng chiều.
B
Đáp án B: Sự xuất hiện của con người, hơi thở của sự sống.
C
Đáp án C: Do gió thổi, suối reo.
D
Đáp án D: Do lúa chín.
Những vạt nương có màu gì?
A
Đáp án A: Màu vàng.
B
Đáp án B: Nhiều màu sắc.
C
Đáp án C: Màu mật.
D
Đáp án D: Màu đỏ.
Lúa đang trong trạng thái như thế nào?
A
Đáp án A: Đang trổ bông.
B
Đáp án B: Mới lên đòng.
C
Đáp án C: Chín ngập lòng thung.
D
Đáp án D: Sắp đến mùa lúa chin.
Nhà thơ nghe thấy âm thanh gì sau đây?
A
Đáp án A: Tiếng chim hót.
B
Đáp án B: Tiếng thác chảy.
C
Đáp án C: Tiếng suối.
D
Đáp án D: Nhạc ngựa.
Nhà thơ khi nhìn thấy cổng trời có cảm giác như thế nào?
A
Đáp án A: Không biết thực hay mơ.
B
Đáp án B: Rất đẹp.
C
Đáp án C: Cảm giác rất thực.
D
Đáp án D: Cảm giác như không có thật.
Em hiểu “áo chàm” là gì?
A
Đáp án A: Trang phục truyền thống của dân tộc Kinh.
B
Đáp án B: Trang phục của những công nhân, viên chức.
C
Đáp án C: Trang phục truyền thống của một vài dân tộc nước ta.
D
Đáp án D: Trang phục của những người nông dân.
Câu thơ dưới đây sử dụng biện pháp tu từ nào?
“Những người Giáy, người Dao
Đi tìm măng, hái nấm.”
A
Đáp án A: Nhân hóa.
B
Đáp án B: Liệt kê.
C
Đáp án C: So sánh.
D
Đáp án D: Điệp ngữ.
PHẦN I: MỨC ĐỘ THÔNG HIỂU
Khung cảnh "cổng trời" trong khổ thơ đầu được mở ra ở giữa hai sự vật nào?
A
Đáp án A: Giữa hai bên vách đá dựng đứng
B
Đáp án B: Giữa hai dãy núi cao ngút ngàn
C
Đáp án C: Giữa hai đồi chè xanh bát ngát
D
Đáp án D: Giữa hai bờ suối chảy róc rách
Những hình ảnh nào xuất hiện cùng với "khoảng trời" mở ra giữa hai vách đá?
A
Đáp án A: Có gió thoảng và mây trôi bềnh bồng
B
Đáp án B: Có ánh nắng vàng rực rỡ buổi sớm
C
Đáp án C: Có tiếng chim hót líu lo trên cành
D
Đáp án D: Có làn sương mờ che phủ khắp lối
Khi nhìn ra xa từ cổng trời, tác giả đã nhìn thấy những sắc màu nào của thiên nhiên?
A
Đáp án A: Bao sắc màu của cỏ hoa rực rỡ
B
Đáp án B: Màu xanh ngắt của những rừng cây
C
Đáp án C: Màu vàng tươi của những nương lúa
D
Đáp án D: Màu trắng phao của những đàn dê
Âm thanh nào được tác giả miêu tả hòa quyện cùng khung cảnh thiên nhiên ở khổ thơ thứ hai?
A
Đáp án A: Con thác réo ngân nga vang vọng
B
Đáp án B: Tiếng sáo diều vi vút tận từng mây
C
Đáp án C: Tiếng suối chảy róc rách bên thềm nhà
D
Đáp án D: Tiếng chim hót rộn ràng khắp núi rừng
Khung cảnh rừng nguyên sơ ở khổ thơ thứ ba được miêu tả như thế nào?
A
Đáp án A: Giữa ngút ngàn cây trái dọc rừng nguyên sơ
B
Đáp án B: Dưới ánh nắng chói chang của mùa hạ vàng
C
Đáp án C: Bên những dòng sông lớn chảy xiết cuộn trào
D
Đáp án D: Trên những đỉnh núi cao phủ tuyết trắng xóa
Ráng chiều trong cảm nhận của tác giả ở khổ thơ thứ ba hiện lên giống với hình ảnh gì?
A
Đáp án A: Ráng chiều như hơi khói mờ ảo
B
Đáp án B: Ráng chiều như lửa cháy rực trời
C
Đáp án C: Ráng chiều như tấm thảm lụa đào
D
Đáp án D: Ráng chiều như cánh chim bay lượn
Những vạt nương ở khu vực thung lũng mang màu sắc đặc biệt nào?
A
Đáp án A: Những vạt nương mang màu mật
B
Đáp án B: Những vạt nương mang màu xanh
C
Đáp án C: Những vạt nương mang màu đỏ
D
Đáp án D: Những vạt nương mang màu vàng
Âm thanh đặc trưng nào vang lên suốt triền rừng hoang dã ở khổ thơ thứ tư?
A
Đáp án A: Tiếng nhạc ngựa rung vang vọng
B
Đáp án B: Tiếng suối chảy róc rách qua đèo
C
Đáp án C: Tiếng khèn gọi bạn của người Mông
D
Đáp án D: Tiếng cười nói rộn ràng của trẻ thơ
Những dân tộc nào được nhà thơ nhắc đến khi lên rẫy, vào rừng lao động?
A
Đáp án A: Người Tày, người Giáy, người Dao
B
Đáp án B: Người Mường, người Thái, người Mông
C
Đáp án C: Người Ê-đê, người Ba-na, người Gia-rai
D
Đáp án D: Người Khơ-mú, người H'rê, người Nùng
Hình ảnh "vạt áo chàm" của đồng bào các dân tộc đã làm gì trước nắng chiều?
A
Đáp án A: Nhuộm xanh cả nắng chiều ấm áp
B
Đáp án B: Làm rực rỡ cả khoảng trời bao la
C
Đáp án C: Che khuất cả ánh nắng vàng rực rỡ
D
Đáp án D: Mang lại sắc màu tươi vui cho bản
PHẦN II: MỨC ĐỘ VẬN DỤNG THẤP
Biện pháp nghệ thuật nào được sử dụng qua câu thơ "Con thác réo ngân nga / Đàn dê soi đáy suối"?
A
Đáp án A: Biện pháp nhân hóa và đảo ngữ sinh động
B
Đáp án B: Biện pháp so sánh kết hợp với ẩn dụ từ
C
Đáp án C: Biện pháp điệp từ nhấn mạnh cảnh vật
D
Đáp án D: Biện pháp phóng đại quy mô không gian
Từ "màu mật" trong câu thơ "Những vạt nương màu mật" dùng để chỉ điều gì?
A
Đáp án A: Chỉ sắc màu vàng óng, ngọt ngào của lúa chín
B
Đáp án B: Chỉ màu sắc của đất đỏ bazan vùng cao nguyên
C
Đáp án C: Chỉ loại mật ong rừng thơm ngon do ong làm ra
D
Đáp án D: Chỉ màu sắc của những chiếc áo chàm người Tày
Hình ảnh "tiếng nhạc ngựa rung / Suốt triền rừng hoang dã" gợi lên ấn tượng gì về cuộc sống nơi đây?
A
Đáp án A: Cuộc sống lao động nhộn nhịp, yên bình, trù phú
B
Đáp án B: Cuộc sống hoang sơ, cô quạnh và vô cùng vắng vẻ
C
Đáp án C: Sự ồn ào, náo nhiệt của phố thị chốn đông người
D
Đáp án D: Sự hiểm trở, nguy hiểm của núi rừng biên cương
Câu thơ "Không biết thực hay mơ / Ráng chiều như hơi khói..." thể hiện cảm xúc gì của tác giả?
A
Đáp án A: Sự ngỡ ngàng, say đắm trước vẻ đẹp huyền ảo của thiên nhiên
B
Đáp án B: Sự lo âu, sợ hãi trước khung cảnh mờ sương lạnh giá của núi rừng
C
Đáp án C: Sự mệt mỏi sau chuyến hành trình dài leo núi lên đến cổng trời
D
Đáp án D: Sự thất vọng vì cảnh vật thiên nhiên không như mình tưởng tượng
Công việc lao động hằng ngày của đồng bào các dân tộc Tày, Giáy, Dao được miêu tả trong bài thơ là gì?
A
Đáp án A: Đi gặt lúa, trồng rau, tìm măng, hái nấm
B
Đáp án B: Đi săn bắn thú rừng và khai thác gỗ lớn
C
Đáp án C: Đi đánh bắt cá suối và buôn bán ở chợ phiên
D
Đáp án D: Đi chăn thả gia súc trên các đỉnh núi cao
Hình ảnh "vạt áo chàm thấp thoáng" qua câu thơ cuối bài gợi lên vẻ đẹp gì của con người vùng cao?
A
Đáp án A: Vẻ đẹp mộc mạc, giản dị và gắn bó với thiên nhiên
B
Đáp án B: Sự giàu có, xa hoa với trang phục lụa là đắt tiền
C
Đáp án C: Sự yếu đuối, cô độc giữa chốn rừng sâu núi thẳm
D
Đáp án D: Sự náo nhiệt, phô trương giữa không gian núi rừng
Cặp từ ngữ nào dưới đây thể hiện sự bao la, rộng lớn của không gian được mở ra từ "cổng trời"?
A
Đáp án A: Ngút ngát, bao sắc màu, ngập lòng thung
B
Đáp án B: Sương giá, hơi khói, rừng nguyên sơ hoang dã
C
Đáp án C: Thấp thoáng, ngân nga, suối reo, gió thổi
D
Đáp án D: Thực hay mơ, ráng chiều, vạt nương màu mật
Nội dung chính của bài thơ "Trước cổng trời" là gì?
A
Đáp án A: Ca ngợi vẻ đẹp tráng lệ, nên thơ của thiên nhiên và cuộc sống lao động ở vùng cao
B
Đáp án B: Kể lại hành trình leo núi gian nan vất vả của tác giả khi đến với miền biên cương
C
Đáp án C: Phản ánh những khó khăn, vất vả trong công việc lao động sản xuất của người dân
D
Đáp án D: Giới thiệu phong tục tập quán đón Tết cổ truyền độc đáo của đồng bào dân tộc
Từ "nhuộm" trong câu thơ "Nhuộm xanh cả nắng chiều" mang ý nghĩa nghệ thuật gì?
A
Đáp án A: Diễn tả sắc áo chàm hòa quyện, lan tỏa làm xanh cả không gian buổi chiều
B
Đáp án B: Chỉ hành động giặt và nhuộm vải thủ công của phụ nữ các dân tộc thiểu số
C
Đáp án C: Miêu tả sự thay đổi thời tiết đột ngột từ nắng vàng sang mưa giông bão
D
Đáp án D: Chỉ màu sắc của lá cây rừng rụng xuống làm thay đổi không gian buổi chiều
Không gian thiên nhiên tại "cổng trời" hiện lên qua các giác quan nào của tác giả?
A
Đáp án A: Thị giác (màu sắc, cảnh vật) và thính giác (âm thanh)
B
Đáp án B: Chỉ có thị giác quan sát cảnh vật xung quanh
C
Đáp án C: Chỉ có thính giác lắng nghe âm thanh núi rừng
D
Đáp án D: Xúc giác (cảm giác lạnh giá) và vị giác (vị ngọt)
PHẦN III: MỨC ĐỘ VẬN DỤNG CAO
Phân tích cấu trúc và ý nghĩa của khổ thơ mở đầu: "Giữa hai bên vách đá / Mở ra một khoảng trời / Có gió thoảng, mây trôi / Cổng trời trên mặt đất?". Câu hỏi ở cuối khổ thơ có tác dụng gì?
A
Đáp án A: Tạo sự ngạc nhiên, gợi sự tò mò và khẳng định vẻ đẹp kỳ thú như chốn bồng lai tiên cảnh
B
Đáp án B: Thể hiện sự hoang mang, lo lắng của tác giả khi lạc bước vào vùng núi cao hiểm trở
C
Đáp án C: Đặt ra vấn đề khoa học cần giải đáp về địa lý của các ngọn núi cao vùng biên giới
D
Đáp án D: Nhấn mạnh sự mệt mỏi của con người sau chặng đường dài leo lên đỉnh núi cao
Nhận định nào dưới đây đánh giá sâu sắc nhất sự kết hợp hài hòa giữa "thiên nhiên" và "con người" trong toàn bộ bài thơ?
A
Đáp án A: Thiên nhiên hùng vĩ, nên thơ là bức tranh nền lớn để tôn lên vẻ đẹp lao động cần cù, ấm áp của con người vùng cao
B
Đáp án B: Con người chỉ đóng vai trò nhỏ bé, làm mờ nhạt trước sự uy nghi, hoang sơ của núi rừng Tây Bắc hiểm trở
C
Đáp án C: Thiên nhiên và con người tách biệt nhau, thiên nhiên thì thơ mộng còn con người thì vất vả, đói nghèo
D
Đáp án D: Thiên nhiên chỉ là công cụ để tác giả miêu tả phong tục tập quán của riêng người dân tộc Tày
Ý nghĩa biểu tượng sâu xa của hình ảnh "vạt áo chàm thấp thoáng / Nhuộm xanh cả nắng chiều / Và gió thổi, suối reo / Ấm giữa rừng sương giá" là gì?
A
Đáp án A: Khẳng định sức sống bền bỉ, ấm áp tình người làm xua tan đi cái lạnh giá của chốn rừng sâu núi thẳm
B
Đáp án B: Phản ánh thời tiết khắc nghiệt, lạnh buốt quanh năm của vùng cao khiến con người vất vả
C
Đáp án C: Miêu tả thói quen mặc trang phục truyền thống của đồng bào vào mỗi buổi chiều tà
D
Đáp án D: Nhấn mạnh sự cô đơn, nhỏ bé của con người trước không gian bao la của núi rừng thiên nhiên
Tại sao tác giả lại dùng từ "Không biết thực hay mơ" khi miêu tả cảnh ráng chiều ở vùng rừng nguyên sơ?
A
Đáp án A: Vì cảnh sắc thiên nhiên quá đỗi ảo diệu, đẹp đến ngỡ ngàng khiến ranh giới thực tại và mộng ảo nhòa đi
B
Đáp án B: Vì tác giả đang bị buồn ngủ sau chuyến hành trình trèo đèo lội suối kéo dài suốt cả ngày trời
C
Đáp án C: Vì khu rừng nguyên sơ quá âm u, tối tăm khiến nhà thơ không thể nhìn rõ sự vật trước mắt
D
Đáp án D: Vì các hình ảnh trong bài thơ đều do tác giả tự tưởng tượng ra chứ không có thật ngoài đời
Nếu em được yêu cầu viết một đoạn văn ngắn nêu cảm nghĩ về khổ thơ miêu tả đồng bào lao động, yếu tố nghệ thuật nào cần được phân tích để làm nổi bật tinh thần bài thơ?
A
Đáp án A: Nghệ thuật liệt kê các dân tộc, các công việc kết hợp từ ngữ giàu hình ảnh gợi cảm
B
Đáp án B: Nghệ thuật so sánh cường điệu hóa quy mô các công trình kiến trúc lớn ở vùng cao
C
Đáp án C: Nghệ thuật sử dụng từ ngữ chuyên ngành địa lý để mô tả chính xác bản đồ vùng núi
D
Đáp án D: Nghệ thuật kể chuyện ngụ ngôn dân gian để răn dạy bài học đạo đức cho học sinh
Việc nhà thơ mở đầu bằng hình ảnh "Cổng trời trên mặt đất?" kết hợp với dấu chấm hỏi mang dụng ý nghệ thuật gì?
A
Đáp án A: Tạo sự mở rộng không gian bất ngờ, dẫn dắt người đọc bước qua ranh giới giữa mặt đất và bầu trời
B
Đáp án B: Đặt ra câu hỏi địa lý để kiểm tra kiến thức về các ngọn đèo cao của học sinh lớp 5
C
Đáp án C: Thể hiện sự băn khoăn không biết mình đã đi đến đúng địa điểm được chỉ dẫn chưa
D
Đáp án D: Khẳng định đây là một công trình kiến trúc nhân tạo do con người xây dựng trên núi
Phân tích sự vận động của không gian trong bài thơ "Trước cổng trời" từ khổ đầu đến khổ cuối?
A
Đáp án A: Từ không gian hẹp giữa hai vách đá mở ra không gian bao la của đất trời rồi thu về không gian lao động ấm áp gần gũi
B
Đáp án B: Từ không gian rộng lớn của thành thị thu hẹp dần vào những căn nhà sàn nhỏ bé của đồng bào dân tộc
C
Đáp án C: Từ không gian dưới đáy suối sâu thẳm vươn lên các tầng mây cao rồi kết thúc ở không gian dưới lòng đất
D
Đáp án D: Không gian trong bài thơ cố định ở một chỗ, không có sự thay đổi hay dịch chuyển góc nhìn nào
Từ "ngút ngát" trong câu thơ "Nhìn ra xa ngút ngát / Bao sắc màu cỏ hoa" đóng vai trò quan trọng gì trong việc thể hiện cảm xúc bài thơ?
A
Đáp án A: Gợi tả tầm nhìn mở rộng đến vô tận, thể hiện cảm giác choáng ngợp trước sự trù phú của thiên nhiên
B
Đáp án B: Di tả sự mỏi mắt của nhà thơ khi phải nhìn chăm chú vào những thảm hoa nhỏ dưới chân núi
C
Đáp án C: Chỉ khoảng cách địa lý rất gần giữa các bản làng của đồng bào dân tộc thiểu số vùng cao
D
Đáp án D: Chỉ thời gian kéo dài từ sáng sớm cho đến tận đêm khuya của chuyến hành trình leo núi
Nếu so sánh hình ảnh "đàn dê soi đáy suối" ở khổ 2 với hình ảnh "vạt áo chàm thấp thoáng" ở khổ cuối, ta thấy điểm chung nổi bật nào trong nghệ thuật miêu tả của tác giả?
A
Đáp án A: Đều là những nét chấm phá tinh tế, thổi hồn sự sống động vào bức tranh thiên nhiên hoang sơ
B
Đáp án B: Đều miêu tả các loài động vật hoang dã quý hiếm đang sinh sống tại các khu rừng nguyên sơ
C
Đáp án C: Đều dùng để chỉ các hiện tượng thời tiết bất thường xuất hiện ở vùng cao vào mùa đông
D
Đáp án D: Đều phản ánh sự khó khăn, thiếu thốn trong đời sống sinh hoạt hằng ngày của người dân
Giá trị nhân văn sâu sắc nhất mà tác giả Nguyễn Đình Ảnh muốn gửi gắm qua bài thơ "Trước cổng trời" là gì?
A
Đáp án A: Ca ngợi vẻ đẹp thiên nhiên đất nước và trân trọng, ngợi ca sức sống, lao động bền bỉ của con người vùng cao
B
Đáp án B: Nhắc nhở con người phải biết bảo vệ môi trường rừng nguyên sơ trước nguy cơ bị tàn phá
C
Đáp án C: Khuyên nhủ học sinh chăm chỉ học tập để mai sau xây dựng các vùng núi cao giàu đẹp
D
Đáp án D: Giới thiệu chi tiết các sản phẩm thủ công truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số