Viết: Tập làm thơ lục bát (Phần 2)

Đoạn thơ nào sau đây được viết theo thể lục bát? Giải thích rõ câu trả lời của em.

a) Mỗi năm đôi lần được hái trầu dâng mẹ

cây cau đầu sân sai quả bao mùa

cái cơi đựng trầu, cái bình vôi cũ

như nhập vào dáng mẹ già nua

(Mẹ, Nguyễn Đức Mậu)

b) Chị em cùng dạo trên đường

Cùng nhìn cỗ máy, con mương, mái nhà

Chị buồn nhớ những ngày qua

Em vui nghĩ những ngày xa đang gần…

(Nhớ và nghĩ, Trần Đăng Khoa)

Đoạn thơ được viết theo thể lục bát là đoạn: …………………………………………

Giải thích: ……………………………………………………………………………

Viết tiếp dòng bát sao cho phù hợp nội dung, vần, nhịp và luật bằng trắc:

Gạch chân để chỉ ra các vần, gạch chéo để chỉ ra cách ngắt nhịp trong những dòng thơ lục bát sau. Ví dụ a) là minh họa cho cách làm.

a) Con người / có tổ / có tông

Như cây / có cội / như sông / có nguồn.

(Ca dao)

b) Nhà không có bố buồn sao

Cái đinh cũng thiếu, cao dao thì cùn.

(Nhà không có bố, Nguyễn Thị Mai)

c) Làm dâu gặp phải cảnh nghèo

Đôi bàn tay chị chống chèo lo toan.

(Chị dâu, Vương Trọng)

d) Mẹ ơi xin mẹ đừng già

Những ngày cơ cực đã qua lâu rồi

(Về thăm cô Bưởi, Trần Đăng Khoa)

Chọn từ (trong số các từ cho dưới đây) điền vào chỗ trống để có những câu lục bát hoàn chỉnh:

a) À ơi thương đến là ……

Cầu cho Thánh Thiện dẫn đường con đi.

(Tôi ru con gái tôi, Đỗ Trung Lai)

b) Khôn ngoan đối đáp người ngoài

Gà cùng một mẹ chớ………. đá nhau.

(Ca dao)

c) Hành quân được buổi trăng …….

Nhìn trăng bố nghĩ đến con ở nhà.

(Thơ vui tặng con, Anh Ngọc)

d) Chiều chiều ra đứng ngõ sau

Trông về quê mẹ ruột ………. chín chiều.

(Ca dao)

Viết tiếp những dòng thơ còn thiếu để được các cặp lục bát hoàn chỉnh.

a) Ngoái trông bóng mẹ phía sau

……………………………………

b) Nhớ khi con bé bố ơi

……………………………………

c) Anh em như lá với cây

……………………………………

d) Em yêu mái tóc của bà

……………………………………

Biểu đồ minh họa cho ý tưởng ban đầu về bài thơ giới thiệu gia đình em:

Bài thơ về gia đình:

- Số thành viên

- Đặc điểm của mọi người

- Cảm nhận của em về mọi người

- Cảm nhận về một sự việc

- Tầm quan trọng của gia đình

- Mong muốn của em.

a) Hãy sáng tác một bài thơ lục bát khoảng 10 – 12 dòng với giọng điệu nghiêm túc hoặc hài hước từ gợi ý trên (có thể chỉ nói tới một hoặc một số khía cạnh).

Bài thơ của em:

Viết một bài thơ lục bát (ngắn, dài tùy ý) về một người mà em yêu mến.

- Em muốn viết bài thơ về ai (cha, mẹ, ông, bà hay thầy, cô, bạn bè,…)?

- Những điều em ấn tượng về người đó là gì (tình cảm yêu thương, hình dáng, cử chỉ, hành động,…)?

- Viết bài thơ:

+ Bắt đầu bằng hình ảnh của người em muốn viết (ví dụ: Bàn tay mẹ chắn mưa sa – Bình Nguyên) hoặc hành động, suy nghĩ, tình cảm em dành cho người ấy (ví dụ: Con về thăm mẹ chiều đông – Đinh Nam Khương),…

+ Lựa chọn từ ngữ thích hợp để thể hiện hình ảnh mà em muốn viết và diễn tả tình cảm của em về người đó. Thử vận dụng các biện pháp tu từ như so sánh, ẩn dụ,…

+ Sắp xếp các từ ngữ theo quy định về số tiếng, vần, nhịp của thơ lục bát.

- Em hãy kiểm tra và chỉnh sửa bài thơ lục bát của mình theo hướng dẫn sau:

Trong các đoạn thơ sau có những dòng thơ lục bát còn chưa chuẩn về đặc điểm hình thức. Em hãy chỉ rõ và sửa lại cho phù hợp.

a) Em ơi khóc mãi làm gì!

Búp bê đã hỏng thôi thì chơi tranh

Hoặc là đá bóng cùng anh

Biết đâu khi lớn em lại là ngôi sao.

- Chỗ chưa chuẩn về đặc điểm hình thức:

- Đoạn thơ đã sửa

b) Ngày xưa bà dắt cháu đi

Con đường trong xóm vui sao!

Bông hoa đỏ bên hàng rào

Con chuồn chuồn ớt đậu trên cành tre,

Bây giờ cháu tự đạp xe

Vắng trên đường cũ, vẫn nghe tiếng bà…

- Chỗ chưa chuẩn về đặc điểm hình thức:

- Đoạn thơ đã sửa