Đáp án và lời giải
Nội dung ôn tập
Câu 1
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
| Loại | Thể loại hoặc kiểu văn bản | Tên văn bản đã học |
|---|---|---|
| Văn bản văn học | - Truyện truyền thuyết - Thơ lục bát | - Thánh Gióng, Thạch Sanh, Sự tích Hồ Gươm. - À ơi tay mẹ, Về thăm mẹ, Ca dao Việt Nam |
| Văn bản nghị luận | - Kí - Văn bản nghị luận | - Trong lòng mẹ, Đồng Tháp Mười mùa nước nổi, Thời thơ ấu của Hon-đa - Nguyên Hồng – nhà văn của những người cùng khổ, Vẻ đẹp của một bài ca dao, Thánh Gióng – tượng đài vĩnh cửu của lòng yêu nước |
| Văn bản thông tin | - Văn bản thông tin | Hồ Chí Minh và “Tuyên ngôn Độc lập” (văn bản truyền thống), Diễn biến Chiến dịch Điện Biên Phủ (đồ họa thông tin), Giờ Trái Đất (văn bản truyền thống) |
Câu 2
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
| Loại | Tên văn bản | Nội dung chính |
|---|---|---|
| Văn bản văn học | Thánh Gióng | Người anh hùng làng Gióng đánh giặc cứu nước. |
| Văn bản văn học | Thạch Sanh | Chàng trai mồ côi, nghèo khó mà dũng cảm, bao dung. |
| Văn bản văn học | Sự tích Hồ Gươm | Sự tích vua Lê trả lại gươm thần. |
| Văn bản văn học | À ơi tay mẹ | Ghi lại những xúc động, bâng khuâng khi nghĩ về bàn tay của mẹ. |
| Văn bản văn học | Về thăm mẹ | Đầy ắp những cảm xúc nghẹn ngào. |
| Văn bản văn học | Ca dao Việt Nam | Tình cảm gia đình: công ơn cha mẹ, anh em gắn bó và nhớ về cội nguồn quê hương. |
| Văn bản văn học | Trong lòng mẹ | Ghi lại tình mẫu tử sâu nặng. |
| Văn bản văn học | Đồng Tháp Mười mùa nước nổi | Ghi chép về cảnh sắc thiên nhiên, con người vùng đất phương Nam. |
| Văn bản văn học | Thời thơ ấu của Hon-đa | Những dòng hồi ức về tuổi thiếu niên với những kỉ niệm đầy thú vị của tác giả Hon-đa Sô-i-chi-rô. |
| Văn bản nghị luận | Nguyên Hồng – nhà văn của những người cùng khổ | Giải thích vì sao Nguyên Hồng lại viết rất hay về tầng lớp dân nghèo. |
| Văn bản nghị luận | Vẻ đẹp của một bài ca dao | Chỉ ra sự cảm nhận tinh tế của tác giả dân gian trước vẻ đẹp của cô gái và cánh đồng lúa mênh mông, bát ngát. |
| Văn bản nghị luận | Thánh Gióng – tượng đài vĩnh cửu của lòng yêu nước | Phân tích ý nghĩa của truyện Thánh Gióng – một trong những tác phẩm hay nhất thể hiện chủ đề đánh giặc cứu nước. |
| Văn bản thông tin | Hồ Chí Minh và “Tuyên ngôn Độc lập” | Thuật lại diễn biến dẫn đến sự kiện lịch sử quan trọng về Bác và bản Tuyên ngôn Độc lập ngày 2/9/1945 |
| Văn bản thông tin | Diễn biến Chiến dịch Điện Biên Phủ | Thuật lại 3 đợt tổng tấn công của chiến dịch Điện Biên Phủ. |
| Văn bản thông tin | Giờ Trái Đất | Sự hình thành và lan tỏa của Giờ Trái Đất trên toàn thế giới. |
Câu 3
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
a) Khi đọc truyện, các em cần chú ý:
- Truyện xảy ra thời nào? Kể về chuyện gì? Nhân vật nào nổi bật?
- Truyện liên quan đến sự thật lịch sử nào? Đâu là chi tiết tưởng tượng hoang đường, kì ảo?
- Truyện muốn ca ngợi hay phê phán điều gì? Điều ấy có liên quan như thế nào đến cuộc sống hiện nay và với bản thân em?
Câu 4
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
b) Khi đọc hiểu truyện cổ tích, các em cần chú ý:
- Truyện kể về việc gì? Xác định những sự kiện chính trong truyện.
- Truyện kể về ai? Ai là nhân vật nổi bật? Kết thúc truyện, số phận các nhân vật như thế nào?
- Qua diễn biến và kết thúc của truyện, tác giả dân gian muốn ca ngợi, phê phán hay nói lên ước mơ gì? Điều đó có liên quan như thế nào đến cuộc sống hiện nay?
- Những chi tiết nào trong truyện là chi tiết hoang đường, kì ảo? Những chi tiết này có tác dụng gì trong việc thể hiện nội dung và nghệ thuật của truyện?
Câu 5
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
c) Khi đọc bài thơ lục bát, các em cần chú ý:
- Bài thơ có được chia khổ không? Gồm bao nhiêu khổ? Mỗi khổ có bao nhiêu dòng? Vần trong bài thơ được gieo như thế nào? Các dòng thơ được ngắt nhịp ra sao?
- Bài thơ viết về ai và về điều gì?
- Bài thơ sử dụng các biện pháp nghệ thuật nào? Từ ngữ trong bài thơ có gì độc đáo? Việc sử dụng các từ ngữ và biện pháp nghệ thuật đó đem lại tác dụng ra sao?
- Ai là người đang bày tỏ cảm xúc, tình cảm, suy nghĩ trong bài thơ? Người đó bày tỏ cảm xúc, tình cảm, suy nghĩ gì?
Câu 6
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
d) Khi đọc hồi kí, các em cần chú ý:
- Tác giả viết về ai, về sự việc gì? Viết như thế nhằm mục đích gì?
- Những yếu tố nào của văn bản cho biết tính xác thực của điều được kể?
- Cảm xúc, thái độ của người kể chuyện đối với sự việc và các nhân vật trong đó như thế nào?
Câu 7
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
e) Khi đọc hiểu văn bản du kí, các em cần chú ý:
- Văn bản viết về chuyến đi đến đâu? Đi bằng phương tiện gì? Thái độ và cảm xúc của người viết ra sao?
- Cảnh sắc và con người ở đó như thế nào? Tác giả ghi lại bằng cách miêu tả, kể chuyện, phát biểu cảm nghĩ hay kết hợp các yếu tố đó?
- Bài du kí mang lại cho em hiểu biết, thái độ và tình cảm gì?
Câu 8
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
- Tên văn bản: Giờ Trái Đất.
- Nội dung em thấy gần gũi và có tác dụng với đời sống hiện nay và với chính bản thân em: Đem đến cho em những hiểu biết về chiến dịch. Từ đó tác động em khiến em phải nhận thức, thay đổi hành động của mình. Em hướng đến những cử chỉ nhỏ nhưng có tác động đến việc bảo vệ môi trường.
Câu 9
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
| Tên kiểu văn bản | Yêu cầu cụ thể |
|---|---|
| Tự sự | - Viết được bài hoặc đoạn văn kể về một kỉ niệm của bản thân. - Viết được bài văn kể lại một truyện truyền thuyết hoặc cổ tích |
| Biểu cảm | Viết được đoạn văn nêu cảm nghĩ về bài thơ lục bát |
| Thuyết minh | Viết được bài văn thuyết minh thuật lại một sự kiện |
Câu 10
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
| Thứ tự các bước | Nhiệm vụ cụ thể |
|---|---|
| Bước 1: Chuẩn bị | - Xác định đề tài sẽ viết. - Xác định mục đích viết. - Xác định kiểu văn bản. - Thu thập, lựa chọn tư liệu và thông tin về vấn đề sẽ viết. |
| Bước 2: Tìm ý và lập dàn ý | - Tìm ý: dựa vào đề tài, nêu lên và trả lời các câu hỏi để xem bài viết cần có những ý gì lớn, trong các ý lớn ấy có những ý nhỏ nào. - Lập dàn ý: sắp xếp các ý đã tìm theo bố cục ba phần của bài văn: mở bài, thân bài, kết bài. (ba phần của đoạn văn: mở đoạn, thân đoạn, kết đoạn) |
| Bước 3: Viết bài | - Từ dàn ý đã có, diễn đạt thành lời văn bằng các câu văn, đoạn văn và bài văn hoàn chỉnh. |
| Bước 4: Kiểm tra và chỉnh sửa | - Nội dung: + Nội dung văn bản đã đầy đủ chưa? + Các ý trong bài có chính xác không? + Nội dung các phần trong bài văn đã thống nhất chưa? + Có nội dung nào mới mẻ, độc đáo không? - Hình thức: + Bài văn có đủ ba phần không? + Sắp xếp các ý đã hợp lí chưa? + Có lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp, liên kết câu không? + Diễn đạt có rõ ràng, dễ hiểu không? + Trình bày: Chữ viết, xuống dòng và độ dài văn bản có đúng không? |
Câu 11
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
- Tác dụng của việc tập làm thơ lục bát: Giúp HS nắm rõ số tiếng, vần, nhịp và luật bằng trắc của thơ lục bát, qua đó bày tỏ tình cảm của HS đối với đối tượng được nhắc đến trong bài.
- Viết bài văn kể về một ki niệm của bản thân: Giúp HS diễn đạt lại một kỉ niệm của bản thân một cách sinh động thông qua yếu tố tự sự, miêu tả, biểu cảm; HS biết lựa chọn những chi tiết đặc sắc, đáng nhớ để làm nổi bật kỉ niệm của bản thân; rút ra được ý nghĩa, ảnh hưởng của kỉ niệm tác động lên bản thân.
Câu 12
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
a) Các nội dung chính trong kĩ năng nói và nghe
- Bài 1: Kể lại một truyện truyền thuyết hoặc cổ tích.
- Bài 2: Kể lại một trải nghiệm đáng nhớ.
- Bài 3: Kể về một kỉ niệm của bản thân.
- Bài 4: Trình bày ý kiến về một vấn đề.
- Bài 5: Trao đổi, thảo luận về ý nghĩa của một sự kiện lịch sử.
Câu 13
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
b) Chứng minh nội dung nói và nghe liên quan chặt chẽ với nội dung đọc hiểu và viết:
| Bài | Nội dung đọc hiểu và viết | Nội dung nói và nghe |
|---|---|---|
| 1 | - Đọc hiểu: Truyền thuyết và cổ tích. - Viết: Viết bài văn kể lại một truyện truyền thuyết hoặc cổ tích. | Kể lại một truyện truyền thuyết hoặc cổ tích |
| 2 | - Đọc hiểu: Thơ lục bát và ca dao. - Viết: Tập làm thơ lục bát. | Kể lại một trải nghiệm đáng nhớ |
| 3 | - Đọc hiểu: Kí - Viết: Viết bài văn kể lại một kỉ niệm của bản thân. | Kể về một kỉ niệm của bản thân |
| 4 | - Đọc hiểu: Văn bản nghị luận. - Viết: Viết đoạn văn ghi lại cảm nghĩ về thơ lục bát. | Trình bày ý kiến về một vấn đề |
| 5 | - Đọc hiểu: Văn bản thông tin. - Viết: Viết bài văn thuyết minh thuật lại một sự kiện. | Trao đổi, thảo luận về ý nghĩa của một sự kiện lịch sử. |
Câu 14
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
| Bài | Tên nội dung tiếng Việt |
|---|---|
| Bài 1: Truyện truyền thuyết và cổ tích | Từ đơn và từ phức (từ ghép, từ láy) |
| Bài 2: Thơ lục bát | Các biện pháp tu từ (ẩn dụ) |
| Bài 3: Hồi kí và du kí | Từ đa nghĩa, từ đồng âm, từ mượn |
| Bài 4: Văn bản nghị luận văn học | Thành ngữ, dấu chấm phẩy |
| Bài 5: Văn bản thông tin: Thuật lại sự kiện theo trật tự thời gian. | Mở rộng vị ngữ |
Câu 15
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
a) Yêu cầu về nội dung:
Đánh giá năng lực vận dụng các kiến thức tiếng Việt và văn học đã học vào việc đọc hiểu và viết văn bản. Yêu cầu vận dụng các kiến thức và kĩ năng đã học được vào tình huống mới, với ngữ liệu mới tương tự các ngữ liệu đã học cả về nội dung, hình thức và độ khó; khuyến khích sự sáng tạo của các em trong ý tưởng và thể hiện, trình bày.
Câu 16
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
b) Yêu cầu về hình thức:
- Đọc hiểu một văn bản mới có thể loại hoặc kiểu văn bản như các văn bản đac học. Câu hỏi đọc hiểu kết hợp cả trắc nghiệm khách quan và viết câu trả lời ngắn. Các câu hỏi tập trung kiểm tra sự vận dụng kiến thức văn học và tiếng Việt đã học trong học kì I.
- Viết một đoạn hoặc bài văn ngắn với hình thức như các kiểu văn bản đã được học gồm: tự sự, miêu tả, nghị luận, thuyết minh, biểu cảm.