Ngữ văn · Lớp 12

(Ngữ liệu ngoài sgk) Trại “bảy chú lùn” (trích)

12 câu · 18 phút · Ngân hàng đề TopStudy. Đáp án và lời giải do TopStudy biên soạn, mở ngay dưới từng câu.

Nội dung đề

Phần I. Tự luận

Đề dẫn chung

Trại “bảy chú lùn” (trích)

(Bảo Ninh)

“Một hôm, chiều tối, từ ngoài rẫy một mình trở về muộn, tôi sững ra, không tin vào mắt mình nữa. Căn nhà chúng tôi đầy sáng ánh đuốc. Tiếng đàn ghita, rồi một giọng con gái cất cao, hát lên bài hát của thanh niên xung phong: “Đời chiến đấu, đời gian nan... nhưng hỡi tuổi trẻ đẹp tươi, hạnh phúc trong đời là chiến đấu...”. Tôi dừng ở ngưỡng cửa. Cuộc vui kéo dài có lẽ đã khá lâu rồi. “Đồng chí Nga, giao liên T65, từ nay là hàng xóm của chúng mình”, Huy giới thiệu cô gái lạ với tôi. Một cô gái trẻ măng, người cao, cân đối, nước da bánh mật, tóc tết đuôi sam. Cô ngừng hát. Khuôn mặt thanh tú hết sức ưa nhìn thoáng vẻ bên lên. “Ôi, từ nay những gì rồi sẽ đến với cánh ta đây hả các bạn?”, tôi thầm nghĩ. “Năm tháng vinh quang, khổ đau bất tận...”, cô ta lại bật dây đàn và hát, người uốn éo, mặt tái đi, mắt vừa rực lên vừa tối lại, và giọng hát thì tuyệt hay, khi vút cao khi bất ngờ tắt lặng.

Cho đến tận bây giờ, những chiều từ rừng trở về muộn, tôi lại thỉnh thoảng thình lình trông thấy buổi tối ấy, nghe thấy tiếng hát ấy, và nhắm mắt lại tôi nhìn thấy các đồng chí, nhìn thấy Nga...

Cuối năm 67, trong một chuyển đưa khách về Ân Cốc, hai đồng chí nam ở 765 bị bọn thám báo Mỹ phục kích giết chết. Cũng thời gian đó ở đây xảy ra trận cháy rừng, chúng tôi mắt Hình. Lửa cũng hủy luôn toàn bộ nhà cửa lán trại của trạm T65. Tôi mời Nga chuyển vị trí trạm vào trong trại ở chung với chúng tôi. Nhưng Nga từ chối, và như là giận gì chúng tôi, cô đi hắn vị trị của cô sang bờ đông. Và thừa hắn đi lại.

Giữa tôi và Huy, ai buồn hơn, khó mà biết được. Nhưng có lẽ tôi thì cứng rắn hơn một chút, còn Huy mềm yếu hơn. Huy vốn thổi tiêu rất hay, nhưng ít thổi và từ lâu đã không thấy nhìn ngó đến. Vậy mà bây giờ, tiếng tiêu của Huy ngày ngày nghe cất lên bên bờ sông trong bóng chiều chạng vạng, làm nhau ứa nước mắt. Tỉnh đã lặng lẽ, Huy càng trở nên lặng lẽ hơn. Và tôi thì còn thỉnh thoảng sang sông thăm Nga, làm việc này việc nọ giúp cô, chứ Huy thì không một lần. Những khi họa hoằn có Nga sang chơi, y như rằng Huy bỏ đi cố tình tránh mặt.

Mùa mưa 68, Nga không rút qua Lào như mọi năm. Cô được lệnh chốt lại, nhưng trên chẳng còn người nữa để điều thêm về trạm. Một mình Nga một cung trạm giao liên. Bữa Huy qua đời, tôi không thể kịp báo tin cho Nga. Nhưng, không hiểu bằng cách nào mà Nga vẫn hay tin. Chiều hôm sau, mặc dù đang lũ lớn, Nga qua sông. Trước tiên, Nga vào khu nghĩa trang của trại viếng mộ Huy và những người anh em đã khuất của tôi. Rồi cô vào trại tìm đối. Cô nói: “Từ nay, em sang ở cùng anh”. Từ đấy, trại Bảy Chú Lùn và trạm T65 là một.

Cũng căn nhà này đây, nhưng hồi ấy là nhà âm. Tôi gian bên phải, Nga gian trái. Gian giữa này dành cho khách. Khách vào, khách ra theo đường dây của Nga sống chủ yếu bằng nguồn lương thực của trại. Những ngày mưa lớn tôi chống đò đưa Nga và những người khách của cô vượt lũ Sa Thầy. Nhiều lần theo yêu cầu của Nga, tôi đi cả đò dọc. Nhưng càng ngày người nhập trạm vào khu Sáu càng thưa hơn, người từ đó ra lại càng ít nữa. Nga thường xuyên ở trại Cô đảm nhân tất tật những việc ở nhà để tôi chuyên tâm hoàn toàn chuyện nương rây. Những việc ở nhà vừa không kém cực nhọc vừa lách nhách: sấy sắn, sấy măng, phơi cá, tưới rau, tra mối mọt cho các sạp kho, trông nom gà lợn.. Những khi tôi ốm đau, mà dạo đó sức kiệt quá rồi, tôi ốm đau luôn, Nga chăm bẫm, nâng giấc cho tôi và đôi khi lên rẫy thay tôi. Thương nhau gần gũi nhau thế và trong cô đơn đè nặng, giữa hoang vắng đêm trường, vậy mà... Tôi rất hiểu. Không phải là không chịu đựng nổi nhưng Nga ngán vô cùng loại công việc của chúng tôi. Thêm nữa, tình hình chung trên chiến trường dằn ép nặng nề tâm trạng Nga. Thời kì sau Mậu Thân ở B3 ra sao có lẽ chẳng cần phải nói nữa, mà ở Khu Sáu thì thôi càng miễn phải luận bàn. Nói chung là tối tăm mù mịt. Tình hình ở đầu đường dây và ở cuối đường dây thế nào, tại đây chúng tôi chỉ có thể phỏng chừng. Và anh có thể tưởng tượng nổi là suốt cả một năm 1969, ba trăm sáu mươi lăm ngày đêm, chỉ có tôi với Nga, Nga với tôi. Lương thực tích trong kho, trong vựa không có đơn vị nào đến lĩnh. Bởi vì làm gì còn đơn vị nào nữa trên Cánh Bắc này. Tạt cả sang Miên, hoặc rút hết xuống Cánh Nam rồi.

(Trích Trại “bảy chú lùn”, theo Những truyện ngắn - Bảo Ninh, NXB Trẻ, 2021)

Câu 1

1 điểm

Xác định đề tài của đoạn trích.

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Đề tài của đoạn trích: chiến tranh/ hậu chiến.

Câu 2

1 điểm

Văn bản trên được trích từ thể loại nào? Nêu đặc điểm cơ bản của thể loại ấy.

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Văn bản thuộc thể loại truyện ngắn hiện đại. Đặc điểm: dung lượng ngắn gọn, tập trung phản ánh một lát cắt đời sống, một tình huống tiêu biểu; nhân vật thường ít nhưng được khắc họa sâu; ngôn ngữ giàu sức gợi cảm xúc.

Câu 3

1 điểm

Nhân vật “tôi” đã nhớ lại kỉ niệm nào khi từ rẫy trở về muộn? Ý nghĩa của chi tiết này là gì?

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

“Tôi” nhớ lại buổi tối đầu tiên gặp Nga – cô gái giao liên T65, với tiếng hát, tiếng đàn ghita vang lên trong căn nhà sáng ánh đuốc. Kỉ niệm ấy mang ý nghĩa như một dấu mốc quan trọng: sự xuất hiện của Nga thổi làn gió mới vào trại, đem lại sức sống, đồng thời dự báo những đổi thay trong tâm trạng và số phận của các nhân vật.

Câu 4

1 điểm

Tìm các chi tiết khắc hoạ vẻ đẹp của nhân vật Nga trong lần đầu xuất hiện ở lán trại của nhân vật “tôi”.

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Các chi tiết khắc hoạ vẻ đẹp của nhân vật Nga trong lần đầu xuất hiện ở lán trại của nhân vật “tôi”:

- một giọng con gái cất cao

- cô gái trẻ măng, người cao, cân đối, nước da bánh mật, tóc tết đuôi sam

- khuôn mặt thanh tú hết sức ưa nhìn thoáng vẻ bẽn lẽn

- cô ta lại bật dây đàn và hát, người uốn éo, mặt tái đi, mắt vừa rực lên vừa tối lại, và giọng hát thì tuyệt hay, khi vút cao khi bất ngờ tắt lặng

Câu 5

1 điểm

Và anh có thể tưởng tượng nổi là suốt cả một năm 1969, ba trăm sáu mươi lăm ngày đêm, chỉ có tôi với Nga, Nga với tôi. Lương thực tích trong kho, trong vựa không có đơn vị nào đến lĩnh.

Chi tiết trên cho anh/ chị hiểu gì về cuộc sống của các nhân vật người lính tăng gia và cô giao liên?

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Chi tiết phản ánh trạng thái cô độc trong đời sống của các nhân vật người lính tăng gia và cô giao liên.