(Ngữ liệu ngoài sgk) Thương nhớ mười hai

- Cái tôi tác giả trong văn bản: Là cái tôi tài hoa, đầy cảm xúc thế hiện tình yêu và nỗi nhớ thương mùa xuân ở đất Bắc và Hà Nội, được thể hiện rõ qua những câu văn thấm đượm tình cảm, cảm xúc của tác giả với mùa xuân:

+ “Tôi yêu sông xanh, núi tím; tôi yêu đôi mày ai như trăng mới in ngần và tôi cũng xây mộng ước mơ, nhưng yêu nhất mùa xuân không phải là vì thế”

+ “Ấy đấy, cái mùa xuân thần thánh của tôi nó làm cho con người ta muốn phát điên lên như thế đấy. Nhựa sống ở trong người căng lên như máu cũng căng lên trong lộc của loài nai, như mầm non của cây cối…”

+ “Ra ngoài trời, thấy ai cũng muốn yêu thương, về đến nhà lại cũng thấy yêu thương nữa.”

+ “Nhưng tôi yêu nhất mùa xuân nhất là vào khoảng sau ngày rẫm tháng Giêng, Tết hết mà chưa hết hẳn, đào hơi phai nhưng nhụy vẫn còn phong, cỏ không mướt xanh như cuối đông, đầu Giêng, nhưng trái lại, lại nức một mùi hương man mác.”

+ “Đẹp quá đi, mùa xuân ơi - mùa xuân của Hà Nội thân yêu, của Bắc Việt thương mến.”

=> Đó cũng là cái “tôi” chan chứa tình yêu quê hương đất nước.

* Chi tiết miêu tả thời tiết mùa xuân Hà Nội vào khoảng rằm tháng Giêng:

- “Mùa xuân của tôi - mùa xuân Bắc Việt, mùa xuân của Hà Nội - là mùa xuân có mưa riêu riêu, gió lành lạnh, có tiếng nhạn kêu trong đêm xanh, có tiếng trống chèo vọng lại từ những thôn xóm xa xa, có câu hát huê tình của cô gái đẹp như thơ mộng...”

- “Thường thường, vào khoảng đó trời đã hết nồm, mưa xuân bắt đầu thay thế cho mưa phùn, không còn làm cho nền trời đùng đục như màu pha lê mờ.”

- “Sáng dậy, năm dài nhìn ra cửa số thấy những vệt xanh tươi hiện ra ở trên trời”.

- “Trên giàn hoa lý, vài con ong siêng năng đã bay đi kiếm nhị hoa. Chỉ độ tám chín giờ sáng, trên nền trời trong trong có những làn sáng hồng hồng rung động như cánh con ve mới lột.”

* Chi tiết miêu tả khung cảnh đoàn tụ đầm ấm của gia đình:

- “Nhang trầm, đèn nến, và nhất là bầu không khí gia đình đoàn tụ êm đềm, trên kính dưới nhường, trước những bàn thờ Phật, bàn thờ Thánh, bàn thờ tổ tiên làm cho lòng anh ấm lạ ấm lùng, tuy miệng chẳng nói ra nhưng trong lòng thì cảm như có không biết bao nhiêu là hoa mới nở, bướm ra ràng mở hội liên hoan.”

- “Cánh màn điều treo ở đầu bàn thờ ông vải đã hạ xuống từ hôm 'hoa vàng' và các trò vui ngày Tết cũng tạm thời kết thúc đế nhường chỗ cho cuộc sống êm đềm thường nhật.”

- “Ấy là lúc thịt mỡ dưa hành đã hết, người ta bắt đầu trở về bữa cơm giản dị có cà om với thịt thăn điểm những lá tía tô thái nhỏ hay bát canh trứng cua vắt chanh ăn mát như quạt vào lòng.”

=> Phân tích tác dụng của việc kết hợp yếu tố tự sự và trữ tình:

- Nghệ thuật: Tăng sức gợi hình gợi cảm, làm cho đoạn văn thêm sinh động.

- Nội dung: Nhấn mạnh, miêu tả thời tiết đặc trưng và nếp sinh hoạt của người Hà Nội vào mùa xuân, sau rằm tháng Giêng. Qua đó làm nối bật tình cảm, cảm xúc mãnh liệt của tác giả với mùa xuân, giúp người đọc cảm nhận được tình yêu tha thiết và nỗi nhớ mùa xuân quê hương miền Bắc

của tác giả.