(Ngữ liệu ngoài sgk) Thời xa vắng (trích)

- Sài bị sốt ác tính, phải điều trị suốt sáu tháng ở trạm quân y.

- Sau khi khỏi bệnh, anh được phân công làm trung đội trưởng công binh.

- Sài cùng liên lạc Thêm đi kiếm rau, gặp mưa, sau đó bị máy bay phản lực ném bom.

- Thêm bị thương, Sài cõng bạn trở về, nhưng Thêm đã hi sinh.

- Sài vẫn cõng bạn suốt mười lăm tiếng qua rừng, suối đến đơn vị, cho thấy tình đồng đội sâu nặng.

Học sinh nêu và làm rõ được nhận xét của nhân vật Sài được thể hiện trong văn bản:

(1) Dũng cảm: cố gắng vượt cơn sốt ác tính để bám đơn vị (Đã ba ngày lên cơn sốt li bì bỏ cơm, đến chiều anh vẫn cuốn võng chống gậy ra đi); sau khi ra viện, được điều làm trung đội trưởng thuộc đại đội công binh giữ ngầm Ông Thao; về đến đơn vị anh ra mặt đường ngay.

(2) Yêu thương gắn bó sâu sắc với đồng đội: Tâm trạng hoảng hốt, choáng váng khi phát hiện không thấy Thêm (Sài sờ lên lưng. Không có Thêm. Quờ ra xung quanh cũng không thấy. Mộ hôi anh toả ra, hai chân muốn khuỵu xuống; Định cất tiếng gọi, lưỡi ríu lại cổ họng nghẹn khô); cảm giác mừng rỡ rồi bàng hoàng, sợ hãi khi phát hiện ra bạn nằm sấp ở bờ suối (anh run bắn lên; Anh muốn kêu lên. Không kêu nổi... không ra nước mắt); nỗi căm giận bản thân, tình đồng đội sâu sắc đã tạo nên sức mạnh tinh thần và thể chất không ngờ cho nhân vật Sài (Nỗi căm giận trào lên...; Bất chấp cả sợ hãi, anh xốc bạn lên cổ cõng Thêm lội theo bờ suối; luồn rừng, lội suối suốt mười lăm tiếng đồng hồ),...

Đoạn trích có nhiều chi tiết có thể đem lại ấn tượng sâu đậm với người đọc. Chẳng hạn:

(1) Hai người chiến sĩ đưa Sài về trạm quân y và ở lại trạm sáu tháng để chăm sóc thương binh, mặc dù mục đích thiêng liêng và cao cả của họ là được giết giặc lập công.

(2) Thêm đi thoăn thoắt, nói thoăn thoắt đến mọi chỗ trong rừng mặc dù đây là lần đầu anh đi vào rừng này.

(3) Sài cõng Thêm luồn rừng, lội suối suốt mười lăm tiếng đồng hồ tìm về đơn vị, dù Thêm đã hi sinh.

Anh/ Chị có thể chọn một trong các chi tiết trên và làm rõ lí do mình có ấn tượng sâu đậm với chi tiết đó (chi tiết thể hiện vẻ đẹp của những người lính, dù không phải là lúc xông pha chiến đấu nơi chiến trường nhưng vẫn hiện lên với phẩm chất anh bộ đội cụ Hồ: tinh thần trách nhiệm cao, sự hi sinh quên mình vì đồng đội, sự nhanh nhẹn, nhiệt huyết của tuổi trẻ...; chi tiết đem lại những bài học sâu sắc về giá trị sống cho cá nhân trong những hoàn cảnh khốc liệt của cuộc sống,...).